Konsekwencje ucieczki przed policją

20 września 2019
/

Gdy w przypadku rutynowej kontroli lub w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego funkcjonariusz policji nakazuje zatrzymanie pojazdu, każdy kierowca ma obowiązek zastosować się do tego polecenia. Jakie są konsekwencje jego zignorowania i ucieczki przed policją?

Obowiązek stosowania się do poleceń

Zgodnie z art. 5 § 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (dalej jako „prd”), uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli, sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych, nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania niż nakazany przez te osoby, sygnały świetlne lub znaki drogowe. Co istotne, polecenia i sygnały dawane przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli mają pierwszeństwo przed sygnałami świetlnymi i znakami drogowymi (art. 5 § 2 prd).

Podmioty uprawnione do kierowania ruchem

Artykuł 6 prd stanowi, że polecenia lub sygnały obowiązujące wszystkich uczestników ruchu drogowego (oraz inne osoby znajdujące się na drodze) poza policją może wydawać m.in. funkcjonariusz Straży Granicznej, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, strażnik gminny (miejski), pracownik kolejowy na przejeździe kolejowym, osoba nadzorująca bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię w wyznaczonym miejscu czy strażak Państwowej Straży Pożarnej podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem akcji ratowniczej. Osoby te powinny być łatwo rozpoznawalne i widoczne z dostatecznej odległości, zarówno w dzień, jak i w nocy. Funkcjonariusza policji dotyczy to tylko poza obszarem zabudowanym.

Sygnał oznaczający nakaz zatrzymania pojazdu

Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych reguluje sposób dawania sygnałów przez uprawnione osoby. Zgodnie z przepisami rozporządzenia sygnał oznaczający nakaz zatrzymania pojazdu jest dawany:

  1. w warunkach dostatecznej widoczności – tarczą do zatrzymywania pojazdów,
  2. w warunkach niedostatecznej widoczności – tarczą do zatrzymywania pojazdów ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym albo latarką ze światłem czerwonym. Tarcza do zatrzymywania pojazdów, o której mowa, ma kształt czerwonego koła z białym obrzeżem (popularny lizak).

Umundurowany policjant, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, żołnierz Żandarmerii Wojskowej i żołnierz wojskowych organów porządkowych może (w warunkach dostatecznej widoczności) dawać sygnał do zatrzymania pojazdu samą ręką. 

Natomiast pojazdem samochodowym policjant może, w zakresie swoich ustawowych uprawnień, dawać kierującemu pojazdem polecenia:

  1. określonego zachowania – za pomocą urządzeń nagłaśniających, sygnalizacyjnych lub świetlnych;
  2. zatrzymania – w przypadku jazdy za kierującym, do którego jest skierowane polecenie, przez krótkotrwałe włączenie niebieskiego światła błyskowego i sygnału dźwiękowego o zmiennym tonie.

Gdy kierowca nie zatrzyma się do kontroli, policjanci najczęściej rozpoczynają pościg.

Przeczytaj również:
Kontrola drogowa – kto i jak może ją przeprowadzić?

Kary za niedostosowanie się do sygnału

Zgodnie z art. 92 § 2 ustawy Kodeks wykroczeń (dalej jako „kw”), kto w celu uniknięcia kontroli nie stosuje się do sygnału osoby uprawnionej do kontroli ruchu drogowego, nakazującego zatrzymanie pojazdu, podlega karze aresztu albo grzywny (art. 92 § 2 kw). W tym przypadku możliwe jest także orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów (art. 92 § 3 kw). Kara finansowa (czyli grzywna) możesz zostać ustalona przez sąd w wysokości od 20 do 5000zł (art. 1 i 24 kw). Natomiast zakaz prowadzenia pojazdów, który może orzec sąd, jeśli uzna, że czyn został popełniony umyślnie i z konkretnych powodów (np. próba zatajenia faktu jazdy po spożyciu alkoholu czy ucieczka przed oznakowanym radiowozem), wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat (art. 29 § 1 kw). Zakaz ten obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. W tym przypadku nakłada się także obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany. Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie (art. 29 § 3 kw). Na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu (art. 24 § 4 kw).

Niewykonanie polecenia zatrzymania pojazdu mechanicznego

Zgodnie z art. 178b ustawy Kodeks karny (dalej jako „kk”), kto pomimo wydania przez osobę uprawnioną do kontroli ruchu drogowego, poruszającą się pojazdem lub znajdującą się na statku wodnym albo powietrznym, przy użyciu sygnałów dźwiękowych i świetlnych, polecenia zatrzymania pojazdu mechanicznego nie zatrzymuje niezwłocznie pojazdu i kontynuuje jazdę, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Co istotne, kierowca uciekający przed policją nie musi posiadać prawa jazdy, aby kwalifikować się do przestępstwa omawianego w art. 178b kk.