Mandat za ogłoszenie umieszczone na słupie – co na to prawo?

8 listopada 2019
/

Chcesz nakleić gdzieś ogłoszenie? Uważaj, bo możesz zapłacić karę! Uliczny słup od latarni, kosz na śmieci czy parkowa ławka to nie tablice ogłoszeń. Aby móc legalnie powiesić w takich miejscach ogłoszenie, należy uzyskać zgodę zarządcy lub właściciela obiektu.

Porządek miejsc publicznych

Zgodnie z art. 63a § 1 ustawy Kodeks wykroczeń (dalej jako „kw”), kto umieszcza w miejscu publicznym do tego nieprzeznaczonym ogłoszenie, plakat, afisz, apel, ulotkę, napis lub rysunek albo wystawia je na widok publiczny w innym miejscu bez zgody zarządzającego tym miejscem, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny. Przedmiotem ochrony tego przepisu jest porządek w miejscach publicznych.

Zachowanie stanowiące czyn zabroniony z art. 63a kw

Zachowanie stanowiące czyn zabroniony z art. 63a kw polega przede wszystkim na umieszczeniu w miejscu publicznym do tego nieprzeznaczonym: ogłoszenia, plakatu, a więc np. reklamy, ogłoszenia mającego najczęściej artystyczną szatę drukarską, malarską lub graficzną; afisza, czyli ogłoszenia, zwykle drukowanego, umieszczanego w widocznych miejscach, powiadamiającego o mającej się odbyć imprezie publicznej; apelu, a więc wezwania, odezwy; ulotki, a zatem druku z krótkim tekstem, zazwyczaj o charakterze politycznym lub reklamowym; napisu lub rysunku.

Zgodnie z definicją umieszczoną w słowniku języka polskiego, ogłoszenie to:

wiadomość o czymś umieszczona w miejscu publicznym w formie pisemnej lub rozpowszechniona przez środki przekazu.

Natomiast jako napis rozumie się to, co jest napisane na czymś.

Rysunek zaś oznacza to, co jest narysowane; zarys lub kształt czegoś.

Umieszczenie oznacza natomiast umiejscowienie w jakikolwiek sposób, a więc np. przez zawieszenie, przyklejenie, przypięcie.

Wystawianie na widok publiczny

Wystawienie na widok publiczny odnosi się do miejsca publicznego przeznaczonego do umieszczania takich materiałów albo też jakiegokolwiek niepublicznego miejsca. Znamię „wystawianie na widok publiczny” występuje w Kodeksie wykroczeń w różnych kontekstach: jako miejsce publiczne (art. 58 kw), popełnienie czynu publicznie (art. 52a kw) i w art. 63a kw jako wystawienie na widok publiczny.

Tym samym wydaje się, że zachowanie polegające na wystawianiu na widok publiczny powinno się interpretować analogicznie do działania podjętego publicznie. A zatem to, co jest wystawiane na widok publiczny, jest lub może być dostrzeżone przez nieokreślony lub szerszy krąg osób. Niewątpliwie wystawienie czegoś w miejscu publicznym jest wystawieniem na widok publiczny. Natomiast wystawienie czegoś na widok publiczny w miejscu niemającym charakteru publicznego może polegać np. na umieszczeniu ogłoszenia w miejscu, które nie jest ogólnie dostępne, ale ogłoszenie tam ulokowane może być dostrzeżone przez nieokreślony lub szerszy krąg osób. Aby znamiona czynu zabronionego z art. 63a kw zostały zrealizowane, sprawca umieszczenia ogłoszenia musi działać bez zgody właściciela budynku mieszkalnego.

Odpowiedzialność sprawcy

Zgodnie z art. 63a § 1a kw, podżeganie i pomocnictwo do analizowanego wykroczenia podlegają karze. Za popełnienie czynu opisanego w art. 63a kw przewiduje się karę ograniczenia wolności albo grzywny. Jak stanowi § 2 tego przepisu, możliwe jest orzeczenie przepadku przedmiotów służących lub przeznaczonych do popełnienia wykroczenia, choćby nie stanowiły własności sprawcy, a także nawiązki w wysokości do 1500 zł lub obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego.

Co istotne, w sytuacji, gdy ogłoszenie, napis lub rysunek mają charakter nieprzyzwoity, sprawca narusza nie tylko art. 63a kw lecz także art. 141 kw (stanowiący o umieszczaniu w miejscu publicznym nieprzyzwoitego ogłoszenia, napisu lub rysunku lub używanie słów nieprzyzwoitych).

Czy zawsze nielegalne?

Należy podkreślić, że umieszczanie w miejscach publicznych ogłoszeń, plakatów, afiszy, apeli, ulotek, napisów lub rysunków jest dopuszczalne. Może nawet realizować pożyteczną funkcję, ale  wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych (np. na specjalnej tablicy informacyjnej). Jeżeli sprawca umieści ogłoszenie np. na elewacji budynku, drzewie, latarni, to realizuje znamiona wykroczenia opisanego w art. 63a kw. Co istotne, popularne grafitti (a dokładniej – wykonywanie rysunków czy napisów określanych tym mianem) może realizować znamiona wykroczenia opisanego w art. 63a kw. Na podstawie tego przepisu karane jest również wystawianie na widok publiczny ogłoszenia, plakatu, afisza, apelu, ulotki, napisu lub rysunku w innym miejscu bez zgody zarządzającego tym miejscem.