Niewpisanie członka zarządu do rejestru a odpowiedzialność za długi spółki

16 lipca 2019
/

Sąd odmówił wpisania do rejestru wybranego przez spółkę członka zarządu, który z uwagi na prawomocny wyrok nie mógł pełnić takiego stanowiska. Taki stan rzeczy nie wpływa jednak na zwolnienie go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Do takich wniosków doszedł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2019 r. (II FSK 1832/17). 

Sąd rejestrowy odmówił wpisu

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe spółki. Skarżący podnosił, że w czasie kiedy upłynął termin płatności, nie pełnił on funkcji członka zarządu. W jego opinii uchwała podjęta przez nadzwyczajne zgromadzenie wspólników nie wywołała skutków prawnych, bowiem sąd rejestrowy odmówił wpisu wspomnianej uchwały do rejestru. Sąd odmówił wpisu, powołując się na treść art. 18 §2 Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z nim członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, likwidatorem albo prokurentem nie może być osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII kk oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ksh. 

Innego zdania był jednak organ podatkowy. W jego opinii z kolei mamy do czynienia z wywołaniem określonych skutków prawnych (tj. zmianą osobową w składzie zarządu spółki). Taki stan rzeczy wynika z deklaratoryjnego charakteru wpisu do rejestru. Oznacza to, że sąd rejestrowy stwierdza jedynie fakt powołania danej osoby. Czynność natomiast jest skuteczna z chwilą podjęcia uchwały. Innymi słowy, wpis nie tworzy nowego stanu prawnego. Decydujące znaczenie ma uchwała o powołaniu. Mając to na uwadze, organ podatkowy stwierdził, że członek zarządu ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki. 

Przeczytaj również:
Czym jest uznanie długu i komu powinno na nim zależeć?

Sprawę rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny 

Cała sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta przez NSA. Wyrokiem z dnia z dnia 14 maja 2019 r. (II FSK 1832/17) NSA oddalił skargę kasacyjną złożoną na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który utrzymał w mocy decyzję organów skarbowych. Sąd w uzasadnieniu wskazał, że skarżący w istocie pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym upłynął termin płatności podatku. Tym samym NSA podzielił argumentację organów podatkowych, w myśl której uchwała w sprawie powołania członka zarządu wywołuje skutki prawne z chwilą jej podjęcia. Sąd podkreślił nadto, że wpis ma jedynie charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że nie decyduje on o tym, czy dana osoba jest członkiem zarządu, czy też nim nie jest. 

Co więcej, sąd rejestrowy nie jest władny do tego, żeby rozstrzygać, kto jest członkiem zarządu organu spółki. W przypadku gdy następuje spór co do ważności uchwały stosuje się art. 189 kpc. W takiej sytuacji wytacza się powództwa o ustalenie (na podstawie art. 252 § 1 ksh). W przypadku bowiem podjęcia przez zgromadzenie wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uchwały niezgodnej z prawem, jej wzruszenie winno nastąpić w trybie powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały, wytoczonego przeciwko spółce. Gdy uchwała zaś narusza umowę spółki lub dobre obyczaje, wówczas może podlegać wzruszeniu w prowadzonym przeciwko spółce postępowaniu o uchylenie uchwały, na podstawie art. 249 § 1 ksh. 

Mając to na uwadze, NSA stwierdził, że wybór na prezesa zarządu wywoływał skutki prawne. W związku z tym może on zatem ponosić odpowiedzialność za zobowiązania spółki na podstawie art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa. 

Źródło:

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2019 r. (II FSK 1832/17)