Obniżenie kapitału zakładowego w spółce z o.o.

22 października 2020
hello world!

Możliwość obniżenia kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wynika z art. 263 par. 1 k.s.h. Czym jest obniżenie kapitału zakładowego? Jakie uchwały należy w tym celu podjąć?

Powody konieczności obniżenia kapitału zakładowego mogą być różnorakie. Od nadmiernego dokapitalizowania spółki, poprzez konieczność wyrównania deficytu bilansowego, dostosowania wysokości kapitału zakładowego do wysokości wkładów faktycznie wniesionych do spółki, gdy nastąpiło przeszacowanie wkładu rzeczowego, przeprowadzenie umorzenia udziałów z jednoczesnym obniżeniem kapitału zakładowego, jak też konieczność umorzenia udziałów własnych nabytych w drodze egzekucji.

Przeczytaj również:
Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z o.o.

Uchwała o obniżeniu kapitału zakładowego

Ażeby skutecznie podjąć decyzję o obniżeniu kapitału zakładowego, należy w tym celu podjąć uchwałę. Przede wszystkim niezbędna jest zmiana umowy spółki w tym zakresie. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy obniżenie kapitału związane jest z umorzeniem udziału w razie ziszczenia się określonego w umowie spółki zdarzenia. W takim przypadku wystarczy jedynie podjęcie przez zarząd uchwały o obniżeniu kapitału zakładowego, bez zmiany umowy spółki, chyba że umorzenie udziału następuje z czystego zysku (art. 199 par. 4 i 5 k.s.h.). We wszystkich pozostałych przypadkach do uchwały o obniżeniu kapitału zakładowego należy stosować przepisy dotyczące zmiany umowy spółki.

Obniżenie kapitału zakładowego powinno dotyczyć wszystkich wspólników, proporcjonalnie do ilości posiadanych przez nich udziałów. Możliwe jest obniżenie nieproporcjonalne, jednakże w tej sytuacji niezbędne będzie uzyskanie zgody wspólnika, którego udziały będą umarzane w sposób nieproporcjonalny.

Co powinna zawierać uchwała o obniżeniu kapitału zakładowego?

Przede wszystkim w uchwale należy w sposób kwotowy określić wysokość, o jaką kapitał zakładowy ma być obniżony. Należy pamiętać o tym, że po obniżeniu kapitału zakładowego nie może on być niższy od wartości minimalnej w wysokości 5.000 złotych. Ponadto w uchwale należy wskazać, w jaki sposób kapitał zostanie obniżony. Może to nastąpić albo poprzez umorzenie udziałów, albo poprzez obniżenie ich wartości nominalnej. Tak jak w przypadku minimalnej wysokości kapitału zakładowego, tak samo w przypadku obniżenia wartości nominalnej udziału nie może ona wynosić mniej niż ustawowe minimum, które wynosi 50 zł. Możliwe jest ponadto połączenie obu tych metod. Jeżeli w spółce istnieją udziały równe i niepodzielne, to częściowe obniżenie ich wartości należy przeprowadzić równomiernie. Oznacza to, że wartość nominalną każdego udziału należy obniżyć o taką samą kwotę. Można również połączyć udziały przy jednoczesnym umorzeniu części z nich.

Co dzieje się z nadwyżką, jaka pozostaje po obniżeniu kapitału zakładowego? Możliwości jest kilka. Przede wszystkim można ją zwrócić wspólnikom. Ponadto nadwyżkę można przesunąć na kapitał zapasowy spółki. Można też ją przeznaczyć na pokrycie strat, jeśli takowe wystąpiły.

Uchwała o obniżeniu kapitału zakładowego musi również wskazywać udziały, które ulegną umorzeniu w związku z obniżeniem kapitału zakładowego lub których wartość nominalna zostanie obniżona.

Należy pamiętać o tym, że niezależnie od tego, czy uchwała o obniżeniu kapitału zakładowego łączy się ze zmianą umowy spółki czy też nie, należy ją podjąć w formie aktu notarialnego.

Obniżenie kapitału zakładowego jest wpisem konstytutywnym. Oznacza to, że staje się skuteczne dopiero z momentem wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Ogłoszenie obniżenia kapitału zakładowego w MSiG

Jedną z funkcji kapitału zakładowego jest zapewnienie wierzycielom wypłacalności. Dlatego obniżenie kapitału, jako potencjalnie mogące zagrozić wypłacalności spółki, musi zostać niezwłocznie ogłoszone. Przyjmuje się, że "niezwłocznie" oznacza, że w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały zarząd powinien wystąpić z wnioskiem o jej ogłoszenie.

Wszelkie ogłoszenia pochodzące od spółek z ograniczoną odpowiedzialnością publikuje się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Umowa spółki może ponadto wskazywać dodatkowy sposób publikowania ogłoszeń, na przykład w ogólnopolskim dzienniku.

W ogłoszeniu należy zawrzeć:

  • firmę spółki i oznaczenie organu rejestrowego oraz numer, pod którym przedsiębiorca jest zarejestrowany,
  • kwotę, o jaką kapitał jest obniżany,
  • do jakiej kwoty kapitał jest obniżany,
  • sposób obniżenia kapitału,
  • datę podjęcia uchwały o obniżeniu kapitału zakładowego,
  • wezwanie wierzycieli spółki do wniesienia sprzeciwu w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, jeżeli nie zgadzają się na obniżenie kapitału zakładowego.

Sprzeciw wierzycieli

Jak wskazałam wyżej, wierzyciele mają 3 miesiące na zgłoszenie sprzeciwu co do obniżenia kapitału zakładowego. Termin ten liczy się od dnia opublikowania ogłoszenia w MSiG. Termin zostaje zachowany, jeśli sprzeciw wierzyciela dotrze do zarządu spółki w terminie w taki sposób, że zarząd mógł się zapoznać z jego treścią. Przepisy nie wskazują, w jaki sposób i w jakiej formie należy złożyć sprzeciw. Wskazują jedynie, że podmiotem, do którego należy kierować sprzeciw, jest zarząd spółki. Należy zatem zastosować art. 60 k.c., zgodnie z którym wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby.

Przepisy nie precyzują również treści takiego pisma. Wystarczy zatem, ażeby wierzyciel wskazał, że nie zgadza się na obniżenie kapitału zakładowego. Powinien ponadto wskazać wierzytelność, z której wywodzi swoje uprawnienie do zgłoszenia sprzeciwu.

Zgłoszenie sprzeciwu w terminie powoduje, że spółka powinna takiego wierzyciela zaspokoić lub zabezpieczyć. Zaspokojenie i zabezpieczenie może dotyczyć wierzytelności wymagalnych, jak i niewymagalnych. Zasadą jest jednak, że wierzytelności wymagalne i niesporne powinno się zaspokoić, chyba że wierzyciel wyraził zgodę na ich zabezpieczenie.

Zaspokojenie odbywa się zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. Można go dokonać poprzez zapłatę kwoty pieniężnej, zwrot rzeczy czy też przeniesienie praw. Zabezpieczenia natomiast dokonuje się w każdy prawnie dopuszczalny sposób. Powinno ono jednakże odpowiadać rodzajowi wierzytelności i zabezpieczać ją nie tylko formalnie, ale również realnie.

Obniżenie kapitału zakładowego nie może zostać zgłoszone do rejestru do czasu zabezpieczenia lub zaspokojenia wszystkich wierzycieli, którzy w terminie złożyli sprzeciw.

Zgłoszenie obniżenia kapitału zakładowego do Krajowego Rejestru Sądowego

Zgłoszenia obniżenia kapitału zakładowego do rejestru należy dokonać w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu. W przypadku obniżenia kapitału zakładowego należy ten termin liczyć od:

  • upływu 3-miesięcznego terminu na zgłoszenie sprzeciwu przez wierzycieli lub
  • zaspokojenia albo zabezpieczenia ostatniego z wierzycieli, który w terminie zgłosił sprzeciw.

Wniosek o obniżenie kapitału zakładowego należy złożyć na urzędowym formularzu KRS-Z3. Ponadto należy dołączyć wniosek dotyczący zmiany danych wspólników na formularzu KRS-ZE. Zgłoszeniu podlegają ci wspólnicy, którzy posiadają ponad 10% udziałów w spółce. Tych, którzy mają mniej udziałów, uwidacznia się jedynie na nowej, zaktualizowanej liście wspólników.

Do wniosku należy ponadto załączyć:

  • uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego
  • uchwałę o zmianie umowy spółki – najczęściej obie uchwały będą umieszczone w jednym akcie notarialnym,
  • dowód wezwania wierzycieli spółki do złożenia sprzeciwu – można wnioskować o wydanie egzemplarza MSiG z ogłoszeniem w wersji PDF, w takiej sytuacji wystarczy do wniosku do KRS załączyć wydruk tego ogłoszenia,
  • oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wierzyciele, którzy zgłosili sprzeciw, zostali zaspokojeni lub zabezpieczeni,
  • podpisaną przez wszystkich członków zarządu nową listę wspólników, wraz ze wskazaniem wartości nominalnej i liczby posiadanych przez nich udziałów,
  • tekst jednolity umowy spółki,
  • potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej za zmianę oraz ogłoszenie zmiany w MSiG w wysokości 350 zł,
  • ewentualnie pełnomocnictwo i potwierdzenie uiszczenia opłaty za pełnomocnictwo w wysokości 17 zł.

Wpis do rejestru następuje na podstawie postanowienia wydanego przez sąd rejestrowy. Jak wspomniałam wyżej, wpis ten ma charakter konstytutywny, zatem obniżenie kapitału zakładowego jest ważne dopiero od momentu wpisu do KRS.

chevron-down
Copy link