Zmiany w ustawie o podatku od spadków i darowizn

22 października 2020
hello world!

Ustawa rozszerzająca zakres osób zwolnionych z objęcia podatkiem od spadków i darowizn wchodzi w życie 27 października 2020 r.

Do I grupy podatkowej będą zaliczane osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej. Ponadto w tej grupie podatkowej znajdą się także osoby tworzące rodzinę zastępczą, prowadzące rodzinny dom dziecka lub pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.

Zakres opodatkowania

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1813) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

  • dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
  • darowizny, polecenia darczyńcy;
  • zasiedzenia;
  • nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
  • zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
  • nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Ponadto podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Grupy podatkowe

Zgodnie z art. 14 ustawy o podatku od spadków i darowizn wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której nabyto rzeczy i prawa majątkowe.

Grupy podatkowe:

grupa I

  • małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie;

grupa II

  • zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych;

grupa III

  • inni nabywcy.

Warto wiedzieć, że za rodziców w rozumieniu ustawy uważa się również przysposabiających. Za zstępnych natomiast – także przysposobionych i ich zstępnych.

Nowe przepisy

Przepisy ustawy z dnia 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn do grona osób zaliczanych w I grupie podatkowej dodały, poprzez rozszerzenie pojęcia:

  • zstępnych – osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo- wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
  • wstępnych – osoby tworzące rodzinę zastępczą, prowadzące rodzinny dom dziecka lub pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej.

Ustawodawca uzasadnił zmiany tym, że dzieci w zastępczej opiece rodzinnej czy rodzinnym domu dziecka wychowywane są w większości przypadków przez całe swoje dzieciństwo, w wielu przypadkach uważają zatem swoich opiekunów za prawdziwych rodziców i odwrotnie – opiekunowie uważają je za własne już do końca życia.

Do tej pory osoby te zaliczano do III grupy podatkowej jako osoby niespokrewnione ze sobą. Wprowadzona zmiana ta niesie zatem istotną korzyść podatkową osobom nią objętym w przypadku powstania obowiązku podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn.

Należy jednak pamiętać, że do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie zmiany ustawy, stosuje się przepisy w dotychczasowym brzmieniu. W praktyce oznacza to zatem, że dopiero nabycia podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, następujące 14 dni po opublikowaniu ustawy w Dzienniku Ustaw, będą podlegały pod nowe przepisy.

Opodatkowanie spadków i darowizn

Opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

  • 9 637 zł – nabywca to osoba zaliczona do I grupy podatkowej,
  • 7 276 zł – nabywca to osoba zaliczona do II grupy podatkowej,
  • 4 902 zł – nabywca to osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Jednakże zwolnieniu od podatku podlegają nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

  • dokonają zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, oraz
  • w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę zwolnioną od podatku – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

W niektórych okolicznościach wyżej wspomniany termin 6 miesięcy na zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych liczony jest jednak w sposób szczególny. Jakich sytuacji będzie to w takim razie dotyczyć? Będzie tak, gdy:

  • dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, lub
  • gdy nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa powyżej.
chevron-down
Copy link