Podatek dochodowy od osób fizycznych - PIT

19 grudnia 2018
/

Podatek PIT (Personal Income Tax) jest podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podatek PIT należy do podatków bezpośrednich. Płacą go osoby fizyczne od uzyskanych dochodów. Podstawowym aktem prawnym, który reguluje PIT jest ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnicy podatku PIT

Podatnikiem podatku PIT jest każda osoba fizyczna osiągająca dochód. Podatek może być pobierany od polskich rezydentów podatkowych od całości dochodów. Oprócz tego podatek dochodowy od osób fizycznych może być pobrany od osób, które nie posiadają polskiej rezydencji podatkowej. Oznacza to, że od nierezydentów podatek pobiera się wyłącznie od dochodów uzyskanych na terytorium Polski. Według polskiego prawa, za osobę, która ma miejsce zamieszkania na terenie Polski, uważa się osobę, która:

  1. posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych)

lub

2. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Przedmiot opodatkowania podatkiem PIT

Opodatkowaniu podatkiem PIT podlegają wszelkie dochody osób fizycznych. Wyjątek stanowią dochody wymienione w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Za dochody osiągane na terenie Polski uważa się dochody z:

  1. Pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
  2. Działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
  3. Działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  4. Położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

Stawka podatku dochodowego od osób fizycznych

Obecnie podatek dochodowy od osób fizycznych jest liczony przy zastosowaniu następującej skali podatkowej:

  1. dochód do 85.528 zł - 18% podatku,
  2. dochód powyżej 85.528 - 15.395,04 zł + 32% nadwyżki ponad 85.528 zł.

Oprócz tego ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje następujące sposoby obliczenia podatku:

  1. 19% podatek od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej;
  2. w formie ryczałtu od dochodów (przychodów), określonych w art. 29, 30 i 30a ustawy, których nie łączy się z dochodami z innych źródeł;
  3. 19% podatek od dochodów z kapitałów pieniężnych, przykładowo z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych. (Ważne! - dochody opodatkowane w ten sposób nie łączą się z dochodami z innych źródeł);
  4. 19% podatek od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a -c ustawy o PIT;
  5. 19% podatek od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej.

Kwota wolna od podatku

Należy zaznaczyć, że kwota wolna od podatku dotyczy tylko osób, które rozliczają swoje przychody wykazywane na PIT-36 lub PIT-37. PIT-36 dotyczy osób, które uzyskiwały dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, opodatkowanych na zasadach ogólnych według skali podatkowej (18-32%). Ponadto deklaracja PIT-36 dotyczy tych podatników, którzy uzyskiwali przychody bez pośrednictwa płatnika. Oznacza to, że w tej sytuacji podatnik sam oblicza zaliczki na podatek i je opłaca do odpowiedniego urzędu skarbowego. Deklaracja PIT-37 dotyczy podatników, których wynagrodzenie i zarobki rozliczane są przez płatników (pracodawców, zleceniodawców). Innymi słowy - pracodawcy sami obliczają oraz pobierają od pracowników zaliczki na podatek dochodowy.

Kwota wolna od podatku PIT za 2018 rok wynosi 8 000 zł. W przypadku gdy podatnik osiąga roczny dochód w przedziale 8 001-13 000 zł,  kwota wolna wyniesie od 8 000 do 3 091 zł. Oznacza to, że im wyższy dochód, tym niższa kwota wolna od podatku. W sytuacji, gdy dochód przekroczy 13 000 zł i nie będzie wyższy niż 85 528 zł, kwota wolna od podatku wyniesie 3 091 zł. Jeżeli dochód znajduje się w przedziale 85 528 - 127 000 zł,  kwota wolna wynosi od 3 081 do 1 zł. Po przekroczeniu bariery 127 000 zł kwota wolna od podatku nie występuje.

Kwota zmniejszająca podatek dochodowy

Kwotę obniżająca podatek stosuje się do obniżenia kwoty podatku, obliczonej od podstawy do opodatkowania. Podatnicy, którzy rozliczają się na zasadach ogólnych, według skali podatkowej, mogą skorzystać z kwoty zmniejszającej podatek. Przysługujące zmniejszenie podatku jest dla każdego takie samo. W świetle ustawy o PIT kwota zmniejszająca podatek przysługuje osobom należącym do pierwszej grupy podatkowej.

W 2019 r. kwoty zmniejszające podatek dochodowy będą kształtowały się następująco:

  • dla dochodu nieprzekraczającego 8 000 zł -1 440 zł;
  • dla dochodu w przedziale 8 000 - 13 000 zł - kwota jest obliczana według wzoru: 1 440 zł - 883,98 zł *(podstawa opodatkowania - 8 000 zł) / 5 000 zł;
  • dochód w przedziale 13 000 - 85 528 zł - 556,02 zł;
  • dochód przekracza 85 528 i jest mniejszy od 127 000 zł - kwota jest obliczana według wzoru: 556,02 zł - 556,02 zł * (podstawa opodatkowania - 85 528) / 41 472 zł.

Jak rozliczyć podatek dochodowy PIT?

Rozliczenie z urzędem skarbowym podatku dochodowego polega na złożeniu rocznej deklaracji PIT. Dokument ten jest podstawą do zapłaty podatku. Stanowi również podstawę do jego zwrotu. Zwrot podatku dochodowego wynika z nadwyżki wpłaconych zaliczek ponad wartość wynikającą z rocznej deklaracji. Zależnie od tego, czy zaliczki na podatek opłacane są samodzielnie, czy przez inny podmiot, podatnik musi rozliczyć PIT we właściwym formularzu.

Oprócz tego istotnym elementem przy rozliczaniu PIT są również rodzaje przychodu. Podatnik w deklaracji uwzględnia przychody, koszty, kwotę wolną od podatku oraz ulgi i odliczenia z danego roku. Podatnik powinien własnoręcznie podpisać składaną deklarację. Można również skorzystać z opcji elektronicznej wysyłki deklaracji PIT. Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku deklaracji w formie elektronicznej, dokument należy opatrzyć podpisem elektronicznym. W przypadku jego braku podatnik uzupełnia dane autoryzacyjne. To one identyfikują go przed urzędem skarbowym.

Podatek dochodowy od osób prawnych – CIT