Pracowniczy plan kapitałowy

Zgodnie z założeniami projektowanej ustawy pracownicze plany kapitałowe (PPK) mają być prowadzone w celu systematycznego oszczędzania przez ich uczestników z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu 60 roku życia.

Projekt ustawy realizuje założenia przedstawione w ramach Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju w zakresie utworzenia dobrowolnych Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK). Ma ona rozwiązywać m.in. następujące problemy:

  • niska stopa oszczędności i luka w poziomie dochodów pomiędzy okresem aktywności zawodowej a okresem emerytalnym;
  • niska stopa inwestycji;
  • niski poziom rozwoju lokalnego rynku kapitałowego przy jednoczesnej dużej skali importu inwestycji bezpośrednich i portfelowych z zagranicy;
  • luka w poziomie dochodów.

Zgodnie z założeniami projektowanej ustawy pracownicze plany kapitałowe (PPK) mają być prowadzone w celu systematycznego oszczędzania przez ich uczestników z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu 60 roku życia. W przedmiotowym zakresie proponuje się wprowadzenie jednolitego – dla kobiet i mężczyzn – wieku uprawniającego do wypłat. Uzasadnione jest to w szczególności wymogami unijnymi w odniesieniu do dobrowolnego zabezpieczenia emerytalnego. Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudniania pracy wprowadza bowiem w życie zasady równego traktowania w odniesieniu do m.in. dobrowolnych systemów zabezpieczenia społecznego pracowników. W ramach projektowanych rozwiązań proponuje się wprowadzenie dwojakiego rodzaju umów nazwanych – umowy o zarządzanie PPK oraz umowy o prowadzenie PPK.

Umowa o zarządzanie PPK

Wybór przez podmiot zatrudniający instytucji finansowej, z którą zostanie zawarta umowa o zarządzanie PPK, będzie dokonywany:

  • po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej lub innej reprezentacji osób zatrudnionych,
  • na podstawie oceny proponowanych przez tę instytucję finansową warunków zarządzania środkami zgromadzonymi w PPK, efektywności w zarządzaniu aktywami i doświadczenia w zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi,
  • mając na uwadze w szczególności najlepiej rozumiany interes osób zatrudnionych.

Zwolnienie z obowiązku tworzenia PPK

Projekt ustawy o PPK przewiduje jedynie trzy sytuacje, w których pracodawcy będą zwolnieni z obowiązku tworzenia PPK:

  1. Podmiotu będącego co prawda pracodawcą, ale nie prowadzącym działalności gospodarczej, tj. zatrudnienie nie następuje w ramach prowadzenia działalności gospodarczej przez pracodawcę, np. pomoc domowa, zatrudnienie opiekunki do dziecka.
  2.  Wyłączeni spod stosowania przepisów ustawy o PPK będą mikroprzedsiębiorcy, czyli podmioty zatrudniające mniej niż 10 pracowników. Jeśli w takim podmiocie w terminie 60 dni od dnia zatrudnienia pierwszej osoby wszystkie osoby zatrudnione złożą podmiotowi zatrudniającemu deklarację o rezygnacji z wpłat do PPK, to w stosunku do takiego podmiotu nie będzie się stosowało przepisów ustawy o PPK.
  3. Możliwości zwolnienia z obowiązku utworzenia PPK to prowadzenie przez podmiot zatrudniający pracowniczego programu emerytalnego (PPE), w ramach którego odprowadzane są składki podstawowe w wysokości co najmniej 3,5 proc. wynagrodzenia, i to pod warunkiem, że do PPE przystąpiło co najmniej 25 proc. osób zatrudnionych w danym podmiocie zatrudniającym.

Reasumując, projektowane rozwiązania polegają na stworzeniu ram prawnych funkcjonowania powszechnego i dobrowolnego systemu oszczędzania z przeznaczeniem na zabezpieczenie potrzeb finansowych po osiągnięciu wieku emerytalnego lub nabyciu uprawnień emerytalnych.

Założenia projektu

Projekt ustawy przewiduje m.in.:

  • utworzenie przez wszystkich zatrudniających dla wszystkich osób, za które odprowadzane są składki na ubezpieczenia społeczne, powszechnych PPK;
  • zobowiązanie zatrudniających do zawierania w imieniu i na rzecz osób przez nie zatrudnionych umów o prowadzenie PPK, których przedmiotem jest gromadzenie środków w ramach PPK;
  • określenie zasad współfinansowania PPK ze strony państwa, w postaci zachęt fiskalnych; tj. dopłat do programu oraz zwolnień ze składek na ubezpieczenia społeczne po stronie pracodawcy;
  • zapewnienie osobom zatrudnionym możliwości zawieszenia oszczędzania w PPK;
  • ustanowienie minimalnej wysokości składek do PPK, które będą finansowane przez podmiot zatrudniający i oszczędzającego w PPK w wysokości 2% po stronie osoby zatrudnionej oraz 1,5% po stronie zatrudniającego;
  • wprowadzenie limitu opłat za zarządzanie dla instytucji finansowych na poziomie do 0,6% wartości aktywów netto;
  • umożliwienie jednorazowego wykorzystania środków zgromadzonych w PPK na sfinansowanie wkładu własnego przy zakupie mieszkania lub budynku mieszkalnego z obowiązkiem ich zwrotu;
  • umożliwienie wykorzystania części (do 25%) środków zgromadzonych w PPK w związku z trwałą niezdolnością do pracy lub poważnym zachorowaniem; bez obowiązku zwrotu wykorzystanych w tym celu środków;
  • uregulowanie zasad wypłaty środków zgromadzonych w PPK po osiągnięciu wieku emerytalnego lub nabyciu uprawnień emerytalnych.