Rozpoznanie kasacji a śmierć oskarżonego

Sąd Najwyższy w czerwcu 2018 roku pochylił się nad zagadnieniem prawnym dotyczącym możliwości rozpoznania kasacji a śmierci oskarżonego. Możliwość wniesienia i rozpoznania kasacji na korzyść oskarżonego pomimo jego śmierci dotyczy kasacji już wniesionej. Nie dotyczy zaś decyzji blokujących jej wniesienie, już dlatego, że nawet usunięcie przeszkody uniemożliwiającej złożenie kasacji nie oznacza, iż takowa in concreto zostałaby ostatecznie wywiedziona.

Przedmiot sprawy

W przedmiotowej sprawie zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., odmówił przyjęcia kasacji osobistej skazanego, z uwagi na wniesienie jej po terminie.

W dniu 7 marca 2018 r. zażalenie na to zarządzenie złożył skazany. Zostało ono przyjęte w dniu 12 marca 2018 r. Natomiast w  dniu 18 marca 2018 r., a więc przed przekazaniem zażalenia do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, skazany zmarł.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że skazany zmarł w dniu 18 marca 2018 r., a więc po wniesieniu zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. Okoliczność ta, to jest śmierć skazanego, stanowi ujemną przesłankę procesową uniemożliwiającą prowadzenie w dalszym ciągu postępowania odwoławczego i w rezultacie rozpoznanie zażalenia. Nakazuje zaś umorzenie prowadzonego postępowania o czym mówi wprost art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.

W zaistniałej w sprawie sytuacji procesowej w rachubę nie wchodziło inne postąpienie, w tym rozpoznanie wniesionego zażalenia na podstawie odpowiednio stosowanego art. 529 k.p.k. Przewidziana w tym przepisie możliwość wniesienia i rozpoznania kasacji na korzyść oskarżonego pomimo jego śmierci dotyczy bowiem kasacji już wniesionej. Nie dotyczy zaś decyzji (tu: zarządzenia) blokujących jej wniesienie, już dlatego, że nawet usunięcie przeszkody uniemożliwiającej złożenie kasacji nie oznacza, iż takowa in concreto zostałaby ostatecznie wywiedziona.

Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy stwierdzając zaistnienie ujemnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. postępowanie w przedmiocie rozpoznania zażalenia umorzył.