W przedmiotowej sprawie ubezpieczony, od ukończenia 60. roku życia uprawniony był wcześniejszej emerytury na podstawie art.29 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z legitymowaniem się co najmniej 35-letnim okresem składkowym i nieskładkowym.

Po nabyciu prawa do wcześniejszej emerytury, od 1.112008r. do 31.12.2011r. ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu w Ośrodku Sportu i Rekreacji. Od 1 stycznia 2012r. do 28 lutego 2013r. pracował w Spółce z o.o.

Ubezpieczony osiągnął powszechny wiek emerytalny. Zgodnie z art.27 ust.3 pkt 4 ustawy emerytalnej – dla mężczyzn urodzonych od 1 lipca 1948r. do 30 września 1948r. – wynosi on co najmniej 65 lat i 3 miesiące. W związku z osiągnięciem wieku emerytalnego, 16 września 2013r. ubezpieczony wystąpił do ZUSu z nowym wnioskiem o emeryturę. Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z 15 listopada 2013r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu emeryturę od 28 października 2013r. ,tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Ustalił jej wysokość wg zasad z art.53 ustawy emerytalnej. Uwzględnił przy tym okres przepracowany po nabyciu prawa do wcześniejszej emerytury.

Ubezpieczony wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przeliczenie emerytury według nowych zasad. A więc na podstawie art.55 w zw. z art.26 ustawy emerytalnej. Organ rentowy załatwił powyższy wniosek odmownie. Wskazał, że po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego określonego w art.27 ustawy, ubezpieczony nie kontynuował ubezpieczenia emerytalnego i rentowych. A jest to przesłanką ustalenia wysokości emerytury wg powyższych zasad. Ubezpieczony wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od powyższej decyzji, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego od w/w wyroku sądu pierwszej instancji. U podstaw powyższych rozstrzygnięć Sądów pierwszej i drugiej instancji leżało ustalenie, że po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego 65 lat i 3 miesięcy, ubezpieczony nie kontynuował ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. W związku z tym nie spełnia on przesłanki do obliczenia emerytury na podstawie art.55 w zw. z art.26 ustawy emerytalnej.

Ubezpieczony wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ponownym wnioskiem o obliczenie emerytury wg nowych zasad.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 55 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS odmówił ubezpieczonemu prawa do obliczenia emerytury na podstawie art. 55 ustawy emerytalnej. Wskazał, że jednym z warunków zastosowania tego przepisu jest kontynuowanie ubezpieczenia emerytalnego i rentowego po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Ubezpieczony nie spełnia tego warunku, gdyż po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego nie kontynuował ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Ubezpieczony powszechny wiek emerytalny osiągnął w dniu 28 października 2013r. Jeszcze przed jego osiągnięciem – w dniu 16 września 2013r. wystąpił z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. W związku z tym nie spełnia warunku kontynuowania ubezpieczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Wyrok Sądu Okręgowego

Sąd Okręgowy orzekł, iż odwołanie ubezpieczonego okazało się nieuzasadnione i podlegało oddaleniu.

Zgodnie z art. 55 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – dalej zwana ustawą emerytalną ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008r., może być obliczona emerytura na podstawie art.26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53. Zgodnie zaś z art. 55a ust. 1 powyższej ustawy (obowiązującym od 1 maja 2015r.) przepis art.55 stosuje się również do ubezpieczonego, który miał ustalone prawo do emerytury przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, o której mowa w art. 27.

Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu wynika, że ubezpieczony zanim wystąpił z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym – określonym w art. 27 ustawy emerytalnej – miał ustalone prawo do emerytury wcześniejszej ,tj. od ukończenia 60. roku życia. Zgodnie z art. 55a ust.1 ustawy emerytalnej ubezpieczeni, którzy mieli ustalone prawo do wcześniejszej emerytury mogą ubiegać się o obliczenie emerytury wg nowych zasad określonych w art.26 ustawy. Jest to jednak możliwe po warunkiem spełnienia przesłanek określonych w art.55 ustawy emerytalnej.

Niespełniony wymóg kontynuowania ubezpieczenia

Analiza okoliczności sprawy prowadzi zaś do wniosku, że ubezpieczony nie spełnia określonych w tym przepisie przesłanek. Po stronie ubezpieczonego niespełniony pozostaje bowiem wymóg kontynuowania ubezpieczenia emerytalnego i rentowego po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art.27 ustawy emerytalnej. A zatem powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego w przypadku ubezpieczonego 65 lat i 3 miesiące.

Z ustaleń Sądu wynika, że ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym z tytułu zatrudnienia w Ośrodku Sportu i Rekreacji w S., a następnie w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednakże miało to miejsce po nabyciu przez ubezpieczonego prawa do emerytury wcześniejszej. Czyli po ukończeniu przez niego 60. roku życia (zatrudnienie trwało od 1 listopada 2008r. do 28 lutego 2013r.). Natomiast po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego i przed nabyciem prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym ubezpieczony nie kontynuował ubezpieczenia emerytalnego i rentowego.

Sąd ustalił, że ubezpieczony nie kontynuując ubezpieczenia wystąpił z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym przed jego osiągnięciem. Prawo to zostało mu przyznane od chwili ukończenia wieku emerytalnego 65 lat i 3 miesięcy ,tj. od 28 października 2013r. Tym samym ubezpieczony nie spełnia przesłanki do obliczenia emerytury na podstawie art.55 ustawy emerytalnej. A więc wg nowych zasad określonych w art.26 tejże ustawy. W tym miejscu, na marginesie wskazać należy, że wystąpienie przez ubezpieczonego z uprzednim wnioskiem o emeryturę w celu uzyskania tego prawa już od dnia ukończenia wieku emerytalnego jest przytoczone jako fakt. Nie stanowi zarzutu wobec ubezpieczonego. To osoba ubezpieczona decyduje o momencie, w którym występuje z wnioskiem o świadczenie.

Wymóg kontynuacji ubezpieczenia

Kontynuując wcześniejsze rozważania należy podkreślić, że wymóg kontynuacji ubezpieczenia emerytalnego i rentowego po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego musi być spełniony przed ustaleniem prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym. Wskazuje na to zarówno treść art.55 ustawy emerytalnej, jak i ratio legis tego przepisu. W przepisie tym mowa, że ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art.27 może być obliczona emerytura na podstawie art.26 ustawy, jeżeli ubezpieczony, który występuje o takie obliczenie cyt.: „kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie (art.27) wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008r. (...)”.

Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że prawo do obliczenia emerytury ma ten ubezpieczony, który:

  • po osiągnięciu wieku emerytalnego kontynuuje ubezpieczenia emerytalne i rentowe
  • występuje z wnioskiem o przyznanie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym.

Kolejność zdarzeń, warunkujących obliczenie emerytury wg zasad z art.26 ustawy emerytalnej, jest zatem określona w sposób nie budzący wątpliwości. Na takie rozumienie powyższego uregulowania wskazuje również cel wprowadzenia przedmiotowego przepisu, który umożliwia obliczenie emerytury wg zasad określonych w art.26 ustawy emerytalnej, a zatem w systemie zdefiniowanej składki, tym ubezpieczonym, których emerytura zasadniczo nie jest obliczana w tym systemie (grupa ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949r.). Osoby te z mocy art.55 ustawy emerytalnej mogą jednak ubiegać się o obliczenie emerytury w w/w systemie właśnie dlatego, że po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (mimo osiągnięcia tego wieku) pozostają w ubezpieczeniu i dopiero następnie występują z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym.

Ubezpieczony nie spełniał przesłanek z art. 55 ustawy emerytalnej

W ocenie Sądu nieuzasadnione jest twierdzenie ubezpieczonego, że spełnia przesłanki określone w art.55 ustawy emerytalnej. Z uwagi na to, że w okresie od 1.9.2017r. do 30.11.2017r. pozostawał w zatrudnieniu. Zatem podlegał ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. Nie ulega wątpliwości, że ubezpieczenie to przypadło po osiągnięciu przez ubezpieczonego powszechnego wieku emerytalnego. W regulacji art.55 nie chodzi jednak o jakiekolwiek zatrudnienie - posiadanie jakiegokolwiek okresu ubezpieczenia w okresie pobierania świadczenia emerytalnego przyznanego na podstawie art.27 ustawy emerytalnej, lecz o kontynuację ubezpieczenia przez osobę spełniającą warunki do nabycia emerytury na podstawie art.27, ale nie pobierającą tego świadczenia.

Tymczasem wskazany okres ubezpieczenia (od września do listopada 2017r.) przypada w czasie, kiedy od blisko 4 lat pobierał on emeryturę przyznaną na podstawie art.27 ustawy emerytalnej – mocą decyzji z 15 listopada 2013r.

W tym miejscu wskazać należy, że Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z 21 grudnia 2017r. w sprawie III AUa 46/17. Wskazał w nim, że Wymóg kontynuacji ubezpieczenia uzasadniony jest celem regulacji art.55 ustawy z 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który zmierza do umożliwienia osobom, które nie skorzystały z uprawnienia do emerytury powszechnej – a tym samym chciały pozostać w zatrudnieniu, a w konsekwencji opłacały składki po osiągnięciu wieku emerytalnego – obliczenie emerytury wg nowych zasad ,tj. z uwzględnieniem zaewidencjonowanych składek.

Dlatego oczywistym jest, że warunek kontynuacji ubezpieczenia emerytalnego i rentowego nie będzie spełniony przez osoby, które ubezpieczeniami zostały objęte dopiero po osiągnięciu wieku emerytalnego i po złożeniu wniosku o emeryturę na podstawie art.27 w/w ustawy.