Proces karny powszechny a proces karny specjalny

13 kwietnia 2021
hello world!

Proces karny powszechny to taki proces, który odbywa się przed sądami powszechnymi. Proces karny specjalny odbywa się natomiast przed sądami... specjalnymi.

Podstawowym kryterium odróżniającym są więc sądy wyodrębnione z ogólnej (powszechnej) struktury sądownictwa.

Czym jest proces powszechny?

Procesem powszechnym nazywamy taki proces, który toczy się przed sądami powszechnymi. Takimi zaś są sądy rejonowe, okręgowe i apelacyjne. Ponadto to do sądów powszechnych, przed którymi może się toczyć proces karny, zalicza się także Izbę Karną Sądu Najwyższego.

Czym jest proces specjalny?

Procesem specjalnym jest proces prowadzony przed sądami wojskowymi oraz przed Trybunałem Stanu.

Proces specjalny – proces karny przed sądem wojskowym

Mając na uwadze powyższe, należy także podkreślić, że orzecznictwu sądów wojskowych podlegają jedynie sprawy:

1) żołnierzy w czynnej służbie o przestępstwa:

a) wojskowe, a więc takie, które zostały określone w rozdziałach XXXIX–XLIV ustawy Kodeks karny (dalej jako: kk),

b) popełnione przeciwko organowi wojskowemu lub innemu żołnierzowi,

c) popełnione podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych

- w obrębie obiektu wojskowego lub też

- wyznaczonego miejsca przebywania

na szkodę wojska lub z naruszeniem obowiązku wynikającego ze służby wojskowej,

d) popełnione za granicą, podczas użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa,

2) pracowników wojska o przestępstwa:

a) przeciwko zasadom służby wojskowej lub też przeciwko mieniu wojskowemu,

b) popełnione za granicą, podczas użycia lub pobytu Sił Zbrojnych,

c) żołnierzy sił zbrojnych państw obcych przebywających na terytorium RP oraz członków ich personelu cywilnego o przestępstwa popełnione w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, chyba że umowa międzynarodowa, której Rzeczypospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej.

Proces specjalny – proces karny przed Trybunałem Stanu

Przed Trybunałem Stanu odpowiadają:

1) Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej - za naruszenie Konstytucji, ustawy, lub też popełnienie przestępstwa,

2) Prezes Rady Ministrów i członkowie Rady Ministrów za naruszenie Konstytucji lub ustawy w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania,

3) Prezes Narodowego Banku Polskiego, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, członkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, osoby, którym Prezes Rady Ministrów powierzył kierowanie ministerstwem, oraz Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych za naruszenie Konstytucji lub ustawy w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania,

4) Posłowie i senatorowie za naruszenie zakazów prowadzenia działalności gospodarczej połączonych z osiąganiem korzyści z majątku Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego albo nabywania tego majątku.


Ważne! Trybunał Stanu nie jest sądem powszechnym.

chevron-down
Copy link