Przewlekłość postępowania - na skutek działania strony

W przedmiotowej sprawie okres od wpłynięcia skargi do WSA do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania sądowego wynosił ponad 2,5 roku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można jednak uznać skargi za zasadną. Niewątpliwie w tym przypadku to skarżąca doprowadziła do tego, że postępowanie było długotrwałe, skoro składała liczne wnioski i zażalenia.

W uzasadnieniu NSA wskazał, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona.

Kiedy można mówić o nieuzasadnionej zwłoce?

Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upłynie 12 miesięcy. W orzecznictwie NSA wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się,.że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy. Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

Sąd nie dopuścił się przewlekłości

W rozpoznawanej sprawie Sądowi I instancji nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (8 grudnia 2015 r.) do dnia wniesienia przez skarżącą skargi na przewlekłość postępowania (2 sierpnia 2018 r.) minęło ponad dwa i pół roku. W tym czasie Sąd I instancji zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej. Ponadto skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów WSA, który został przekazany do Naczelnego Sądu Administracyjnego a następnie do WSA. Skarżąca składała nadto szereg zażaleń, które wymagały rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny.

Przed rozpoznaniem wniosków i zażaleń, nie można było rozpoznać sprawy głównej,.tj. skargi na postanowienie SKO w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Oznacza to, że skarżąca sama spowodowała przedłużenie okresu niezbędnego na załatwienie jej sprawy. Tym samym nie można stwierdzić, aby naruszono prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Ostatecznie w dniu 8 sierpnia 2018 r. wydano wyrok oddalający skargę.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2018 r., I OPP 110/18