Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Czy na pewno zawsze najlepsze?

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – wielu z nas słyszało, że w przypadku dziedziczenia jest to najlepszy, wręcz jedyny słuszny, wybór. Okazuje się jednak, że to nie zawsze musi być prawda. Czasami należy zastanowić się dwa razy co do sposobu przyjęcia spadku.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – co właściwie kryje się pod tym sformułowaniem? Zgodnie z art. 1021 Kodeksu Cywilnego, jest to, obok przyjęcia w całości (przyjęcia prostego) oraz odrzucenia, możliwość reakcji na informację o powołaniu do dziedziczenia.

W praktyce oznacza to nic innego jak ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe. Po wyborze tego wariantu dziedziczenia, spadkobierca odpowiada wyłącznie do wysokości aktywów, czyli zasobów majątkowych o wiarygodnie określonej wartości. Nie dotyczą go wówczas pasywa, na które składają się chociażby wszelkie zobowiązania spadkodawcy. Brzmi jak idealne rozwiązanie dla każdej osoby. Gdzie zatem tkwi haczyk?

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – jakie ryzyko?

Istotą niedoskonałości przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest ostatnie słowo tego sformułowania. Inwentarz, a więc spis aktywów oraz pasywów, jest elementem niezbędnym, aby można było określić konkretne wartości zasobów majątkowych oraz zobowiązań spadkodawcy. Nie tworzy się on sam, z mocy prawa. Nie sporządza go także sąd. Zadanie to należy do komornika sądowego. Ten z kolei nie przeprowadza takiej czynności za darmo. Koszt wykonania spisu aktywów oraz pasywów przez komornika wynosi od 4 do 5 tysięcy złotych, w zależności od ilości godzin jego pracy. W efekcie, może okazać się tak, że koszt sporządzenia inwentarza przekroczy wartość aktywów.

Istnieje jednak pewien wyjątek. Sąd może zwolnić osobę zlecającą wykonanie spisu z kosztów. Stanie się tak w przypadku, gdy udowodni ona, że opłacenie go spowoduje znaczny uszczerbek na możliwości utrzymania własnego i rodziny. Jeżeli spadkobierca zostanie z owych kosztów zwolniony, a zostało już wydane postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza lub o zabezpieczeniu spadku, wówczas sąd wydaje postanowienie o ściągnięciu tych kosztów z majątku spadkowego.

Warto pamiętać o zmianie przepisów Kodeksu cywilnego, które weszły w życie 18 października 2015 roku. W przypadku niezłożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, przyjmuje się, że spadek zostaje przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza (art.1015 §2 KC).