Punkty karne bez podstawy prawnej?

20 października 2020
hello world!

System punktowy represjonowania kierowców, którzy naruszają przepisy ruchu drogowego, polega na podziale przestępstw i wykroczeń drogowych na grupy według ich ciężaru gatunkowego i przydziale każdej z nich odpowiedniej liczby punktów. Czy punkty karne są wydawane bez podstawy prawnej?

Każde naruszenie przepisów ruchu drogowego jest odnotowywane w odpowiednim rejestrze z odpowiadającą mu liczbą punktów. Zgromadzenie zaś określonej liczby pociąga za sobą określone konsekwencje, np. konieczność poddania się egzaminowi sprawdzającemu lub utratę prawa jazdy. Tymczasem podczas prac nad Centralną Ewidencją Pojazdów i Kierowców uchylono część przepisów dotyczących wymierzania punktów karnych. Od wprowadzenia zmian mijają już dwa lata. Nadal nie wydano jednak do nich przepisów wykonawczych. Powstała więc pewna luka prawna wymagająca korekty.

Przeczytaj również:
Jak sprawdzić punkty karne?

Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego

Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 z późn. zm.) kierowca lub osoba posiadająca pozwolenie na kierowanie tramwajem, która kierując pojazdem, popełniła naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzone mandatem karnym, prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, otrzymuje punkty odpowiadające temu naruszeniu z dniem uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. Naruszeniu temu odpowiada określona liczba punktów w skali od 0 do 10, w zależności od stopnia zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i wagi naruszenia (art. 98 ust. 2 ustawy). Dane o naruszeniach przekazywane są do centralnej ewidencji kierowców (art. 98 ust. 4 ustawy). 

Punkty karne bez podstawy prawnej – pusty przepis?

Istnieje ogólna podstawa prawna do obciążania kierujących punktami karnymi (wspomniany art. 98 ustawy o kierujących pojazdami). Jednak brak jest przepisów dotyczących sposobu punktowania. 4 czerwca 2018 r. uchylono m.in. art. 130 ustawy o ruchu drogowym, w myśl którego policja prowadziła ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Przepis ten stanowił, że policja prowadziła ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisywano odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisywano do tej ewidencji. W ewidencji policja wpisywała także naruszenia przepisów ruchu drogowego, które nie miały przypisanej wartości punktowej.

Artykuł 130 ustawy o ruchu drogowym wskazywał także, że minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia, sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego. Tymczasem po uchyleniu art. 130 ustawy o ruchu drogowym brakuje przepisów wykonawczych do art. 98 o kierujących pojazdami.

Punkty karne bez podstawy prawnej?

Ratunkiem miała być nowelizacja przepisów ustawy Prawa o ruchu drogowym z 9 maja 2018 r. Zgodnie z jej przepisami, art. 130 Prawa o ruchu drogowym ma być stosowany do dnia wdrożenia nowych rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Co to oznacza na chwilę obecną? Należy przez to rozumieć, że rozporządzenie dotyczące sposobu punktowania w obrocie prawnym już nie funkcjonuje. Według ustawodawcy, mimo uchylenia, nadal ma jednak obowiązywać. Pytanie brzmi: jak można stosować przepisy, których w rzeczywistości nie ma? 

Luka prawna

Do czerwca 2018 roku, zgodnie z treścią art. 130 ust. 1 prawa o ruchu drogowym, to policja prowadziła ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisywano odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisywano do tej ewidencji. Zgodnie z przepisami ówczesnego rozporządzenia do ewidencji wpisywano naruszenia wraz z odpowiadającą im liczbą punktów, zgodnie z wykazem określonym w załączniku nr 1. Obecnie jednak rozporządzenie to jest – podobnie jak i art. 130 prawa o ruchu drogowym – uchylone. Pozostał więc jedynie przepis art. 98 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, do którego, do dnia dzisiejszego, nie wydano przepisów wykonawczych. Co więcej, brakuje też podstawy prawnej dotyczącej rozwiązań technicznych umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów za pośrednictwem usług sieciowych. Taryfikatory punktów karnych wynikające z przepisów są również uchylone, a ponadto nie stanowiły aktów wykonawczych, zastępujących rozporządzenie, o którym mowa powyżej.

chevron-down
Copy link