Secesja Katalonii w świetle hiszpańskiej konstytucji.

Katalonia jest jedną z siedemnastu Wspólnot Autonomicznych tworzących Królestwo Hiszpanii. Przepisy Ustawy Zasadniczej wyznaczają jej wiele swobód w kształtowaniu prawodawstwa w regionie. Dnia 1 września 2017 roku w Kataloni odbyło się referendum, które miało na celu odłączenie tej autonomicznej wspólnoty od Hiszpanii. Rząd w Madrycie od początku negował samą inicjatywę referendalną, wskazując niekonstytucyjność tego procederu.

Strona katalońska jako podstawę swojej inicjatywy wskazywała art.92 ust.1 Hiszpańskiej Konstytucji, który stanowi, że: Decyzje polityczne o szczególnym znaczeniu mogą być poddane pod referendum konsultacyjne wszystkich obywateli.  Należy zwrócić jednak uwagę na ust.2 tego przepisu, w którym jasno jest wskazane, że owe referendum zarządza Król, na wniosek premiera, który musi uzyskać poparcie swojej inicjatywy w Kongresie Deputowanych. W tej sytuacji cała ta procedura została pominięta. Ponadto w art.92 ust.1 in fine hiszpańskiej ustawy zasadniczej, zawarte jest sformułowanie „wszystkich obywateli”.

Zmiana konstytucji jedyną szansą na niepodległość

Hiszpański Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 sierpnia 2008 r (syg. JCC 103/2008), stwierdził dosadnie, że takie sformułowanie dotyczy ogółu obywateli Hiszpanii, więc referendum musi odbyć się na terenie całego Królestwa. W tej sytuacji jedyną szansą na proklamowanie niepodległości jest próba zmiany konstytucji. De iure  cały proces mógłby zostać zapoczątkowany przez kataloński Parlament (art.166 w zw. z art.87 ust.2 Konstytucji Królestwa Hiszpanii). Jednak w dalszych etapach procesu legislacyjnego, projekt musiałby zostać uchwalony większością 3/5 przez każdą z izb Kortezów Generalnych. Ponadto przyjęty już projekt reformy może być poddany pod referendum, jeżeli w ciągu piętnastu dni od jego uchwalenia zażąda tego 1/10 członków Senatu lub Kongresu Deputowanych.

W tym momencie nie ma większych szans na legalną secesję Katalonii. Wszystkie instrumenty prawne są po stronie rządu w Madrycie i tylko od woli rządzących zależą dalsze działania.