Kto odpowiada za śliski chodnik? Odpowiedzialność za szkodę

22 grudnia 2018
/

Chyba każdy z nas przynajmniej kilka razy w życiu zaliczył wywrotkę na śliskim chodniku. Ci bardziej szczęśliwi podnosili się, otrzepywali śnieg, ewentualnie siarczyście zaklęli patrząc na zniszczone ubranie. Niestety, niektórzy upadli tak niefortunnie, że nie obyło się bez składania nogi lub ręki u lekarza. Zdarzyli się i tacy, którym sopel spadający z nieruchomości wyrządził krzywdę, a mógł nawet doprowadzić do śmierci. Pogody nie damy rady powstrzymać ale nieodpowiedzialnych właścicieli posesji owszem. Pamiętaj, że możesz domagać się odszkodowania od osoby lub podmiotu, który odpowiada za utrzymanie chodnika w czystości.

Czym jest odpowiedzialność za szkodę?

Lód i śnieg zalegające na drodze i chodnikach sprawiają, że jakoś łatwiej nam popaść w szkodę osobową i majątkową. Gdy na dworze (lub na polu) szaleje zimowa aura szpitale notują zwiększoną liczbę przyjmowanych osób, które żalą się na liczne złamania, skręcenia lub też inne obrażenia. innymi słowy, w tak zimowe, przedświąteczne dni szczególnie warto zapoznać się z tym pojęciem. Tak więc odpowiedzialność za szkodę to zdarzenie, które powoduje powstanie między sprawcą a poszkodowanym (wyjątkowo również między sprawcą a inną osobą) cywilnoprawnego stosunku zobowiązaniowego.

Warto pamiętać, że upadek na oblodzonym lub nieodśnieżonym chodniku wiąże się z przywilejem domagania się odszkodowania. Dlaczego tak się dzieje? Poszkodowana osoba ucierpiała w wyniku nieodpowiedzialności cywilnej zarządcy danej nieruchomości. Zgodnie z prawem wspomniany zarządca ma obowiązek utrzymania przyległej do jego posesji chodnika w stanie dobrym. Mowa tu o kwestiach bezpieczeństwa. Innymi słowy, każda osoba fizyczna lub prawna, do której posesji przylega chodnik ma obowiązek m.in. odśnieżania u usuwania zlodowaceń. Może to zrobić osobiście lub zlecić wykonanie tego zadania komuś innemu. Chodzi o efekt końcowy.

Śliski chodnik a uszczerbek na zdrowiu

Zaczniemy od najbardziej pechowych przypadków. O mandacie za nieodśnieżenie chodnika będzie trochę później. Na samym początku należy wziąć sobie do serca, że nieodśnieżony chodnik w połączeniu z prawami fizyki może zabić.

Kto nieumyślnie powoduje śmierć człowieka, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. - art. 155, Kodeks Karny

Raczej rzadko zdarza się taka sytuacja ale warto mieć to na uwadze. Nawet jak nie chcemy patrzeć w tak mroczny scenariusz wystarczy pomyśleć, o zwykłym poważnym urazie.

Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. - art. 415, Kodeks Cywilny

w związku z

W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. - art. 444 ust. 1, Kodeks Cywilny

Wysokość takiego roszczenia może sięgnąć od kwoty kilkuset zł do nawet sumy przekraczającej 10 tys. zł. To zostawiam do przemyślenia a teraz zapraszam na zapoznanie się co grozi za zwykłe zignorowanie obowiązku odśnieżania chodnika.

Kto odpowiedzialność ponosi gmina?

24 listopada 2017 roku do Sądu Najwyższego wpłynęło ciekawe zapytanie. Zainteresowany podmiot pytał, czy Jednostka Samorządu Terytorialnego, której organ jest zarządcą części drogi publicznej przeznaczonych dla ruchu pieszych ponosi odpowiedzialność za szkody spowodowane następstwem nie zapewnienia dobrego stanu nawierzchni.

SN przyjrzał się bliżej tekstowi ustawy o drogach publicznych i ustawy o utrzymaniu czystości w gminach. Nie dopatrzył się on tam jednak solidarnej odpowiedzialności gminy za szkodę. Jednakże powstało zastrzeżenie, że nie jest też ona całkowicie "odcięta" od odpowiedzialności. Gmina posiada możliwość i obowiązek nadzoru mieszkańca przy utrzymywaniu porządku w części chodnika przylegającego do jego nieruchomości. W sytuacji, kiedy zaniedba ona swój obowiązek, podlega ona pociągnięciu do odpowiedzialności. Nie jest to jednak odpowiedzialność solidarna. W momencie, kiedy gmina naprawi wynikłą z tej sytuacji szkodę, może zwrócić się do właściciela z roszczeniem regresowym (ubieganie się o zwrot równowartości odszkodowania, które musiała uiścić na rzecz poszkodowanego).

Kiedy odpowiedzialność ponosi właściciel posesji?

Częściej zdarza się jednak, że właściciel mimo upomnień kierowanych z gminy postanawia pozostać niezłomny. Dla takich osobników przygotowano specjalne artykuły, które w dość jasny sposób wyjaśniają co będzie następstwem ich ignorancji.

Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez (...) uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych (...) - art. 5 ust. 1 pkt. 4, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Kto nie wykonuje obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 – podlega karze grzywny. - art. 10 ust. 2, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

To już wiemy, że karą za nieuprzątnięty chodnik będzie grzywna. Ile wynosi taka kara pieniężna? Na to pytanie odpowiada nam Kodeks Wykroczeń.

Kto, mając obowiązek utrzymania czystości i porządku w obrębie nieruchomości, nie wykonuje swoich obowiązków lub nie stosuje się do wskazań i nakazów wydanych przez właściwe organy w celu zabezpieczenia należytego stanu sanitarnego i zwalczania chorób zakaźnych, podlega karze grzywny do 1.500 złotych albo karze nagany. - art. 117 § 1, Kodeks Wykroczeń

W praktyce zazwyczaj dostaje się 500 zł. Ale teoria pozwala na więcej, tak więc należy liczyć się że różne przypadki losowe (szczególnie nerwówka przedświąteczna) i brak wyrozumiałości może doprowadzić do dużego ogołocenia portfela. W okresie świąt Bożego Narodzenia musi to być szczególnie dotkliwe. Czy warto więc unikać 10 min machania szuflą i posypanie chodnika solą?

Kiedy właściciel posesji nie odpowie za śliski chodnik?

Sąd Okręgowy w Poznaniu 27 marca 2018 roku wydał ciekawy wyrok. Otóż gdzieś tam w Polsce mieszkał sobie Pan, który został obwiniony o niedopełnienie obowiązku uprzątnięcia chodnika przy swojej posesji. Co się z tym wiąże opisane jest wyżej. Mężczyzna chcąc uniknąć konsekwencji postanowił przybrać dość interesującą linię obrony. Twierdził on, że chodnik miejski nie jest położony bezpośrednio przy jego nieruchomości. Jak to możliwe? Posesja oskarżonego była oddzielona od drogi dla pieszych tzw. pasem zieleni o szerokości jednego metra. Czy w takim razie można mówić o bezpośrednim przyleganiu?

Sąd, który rozpatrywał sprawę w pierwszej instancji uznał linię obrony oskarżonego za kuriozalną. Swoje orzeczenie argumentował tym, że w podanym przepisie należy dopatrywać się nie litery a celu. Zgodnie z wykładnią celowościową ustawodawcy zapewne chodziło o to, że trzeba dbać o chodnik na wysokości swojej posesji. Oskarżony, którego linia obrony opierała się na wykładni językowej twierdził, że jest wprost napisane i on nie ma obowiązku odśnieżać chodnika. Jak można się było spodziewać, obwiniony Pan odwołał się od wyroku do sądu II Instancji.

Sąd Okręgowy wyraził się krótko. Obwiniony ma rację. Słownik PWN mówi wprost, że bezpośredni znaczy tyle co znajdujący się blisko, niczym nieprzedzielony. Sprawa zamknięta. Wykładnia językowa się zgadza, ale tyle wystarczy?

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. - art. 5, Kodeks Cywilny

Ten przepis wskazuje, że nie sama wykładnia ale również zasady współżycia społecznego odgrywają ważną rolę w codziennych relacjach. Czy sąd postąpił słusznie? To zostawiam pod rozwagę każdemu z osobna. Istotne jest, że dzięki temu orzeczeniu istnieje spore pole manewru dla chcących uniknąć społecznego obowiązku.

Źródło:

  • III CZP 38/17;
  • IV K 83/18
  • infor.pl
  • gazetaprawna.pl
  • wikipedia.pl

Akty prawne związane z pojęciem - śliski chodnik; grzywna; odpowiedzialność za szkodę:

Zobacz również:

Kradzież choinek - co grozi za nielegalną wycinkę?

Wycinka drzew na własnej posesji? Zezwolenie albo grzywna!