Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa i know-how w toku postępowania sądowego

9 czerwca 2018 r., zacznie obowiązywać Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem. Projekt ustawy o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw, stanowiący transpozycję dyrektywy, zakłada również zmiany w zakresie postępowania sądowego.

Zachowanie poufności tajemnic przedsiębiorstwa w trakcie postępowania sądowego

Perspektywa ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w trakcie postępowania sądowego często zniechęca prawowitych posiadaczy tajemnicy przedsiębiorstwa do wszczynania postępowania sądowego w celu ochrony swoich tajemnic przedsiębiorstwa. Wszakże, jednym z najczęściej stosowanych sposobów wejścia w posiadanie informacji konkurenta, jest pozwanie go. Wobec tego, prawodawca unijny w art. 9 dyrektywy ustanowił szczególne wymogi mające na celu ochronę poufności tajemnicy przedsiębiorstwa będącej przedmiotem sporu na czas postępowania sądowego wszczętego w celu zapewnienia jej ochrony.

Propozycja zmian - rządowy projekt ustawy

Rządowy projekt ustawy zakład, że transpozycja art. 9 dyrektywy nastąpi poprzez dodanie art. 23 ust. 3 do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z proponowaną zmianą, osoby, które wykorzystają lub ujawnią informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa, z którą zapoznały się w związku z udziałem w postępowaniu sądowym dotyczącym czynu nieuczciwej konkurencji, określonego w art. 11 u.z.n.k. lub poprzez dostęp do akt takiego postępowania – o ile w postępowaniu tym sąd wyłączył jawność rozprawy, podlegają karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Zakres podmiotowy obejmie zatem wszystkich uczestników postępowania. Oprócz tego obejmuje on także takie osoby, które – nie będąc uczestnikami postępowania – uzyskały dostęp do akt. Stanie się to jednakże wyłącznie wówczas, gdy w postępowaniu została wyłączona jawność rozprawy. Przepis ten dotyczy na przykład biegłych, tłumaczy, protokolantów, ale też sędziów.

Transpozycja art. 9 ust. 2 dyrektywy

Ponadto, stosownie do art. 9 ust. 2 dyrektywy na uzasadniony wniosek strony mogłyby zastosować środki niezbędne do zachowania poufności wszelkich tajemnic przedsiębiorstwa lub domniemanych tajemnic przedsiębiorstwa wykorzystywanych lub wzmiankowanych w trakcie postępowania sądowego dotyczącego bezprawnego pozyskania, wykorzystywania lub ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Miałyby to być realizowane, w szczególności poprzez ograniczenia dostępu do wszelkich dokumentów zawierających tajemnice przedsiębiorstwa lub domniemane tajemnice przedsiębiorstwa przedkładanych przez strony lub osoby trzecie, poprzez ograniczenia dostępu do rozpraw i posiedzeń, oraz poprzez udostępnienia wszelkim osobom innym niż osoby należące do ograniczonej liczby osób, każdego orzeczenia sądu w wersji nieopatrzonej klauzulą poufności, z której usunięto lub w której przeredagowano fragmenty zawierające tajemnice przedsiębiorstwa.

Jak wskazano w uzasadnieniu rządowego projektu, norma zawarta w art. 9 ust. 2 dyrektywy jest już należycie uregulowana. Mowa o aktualnie obowiązującym  polskim porządku prawnym. Art. 9 k.p.c ogranicza podmiotowo dostęp do akt sądowych do stron / uczestników postępowania i ich pełnomocników. Możliwość ograniczenia jawności rozprawy oraz dostępu do informacji o postępowaniu sądowym przez wzgląd na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa zapewniają natomiast odpowiednio art. 153 § 11 k.p.c. i art. 5 ustawy z dnia 6 września o dostępie do informacji publicznej.

Wobec powyższego, wydaje się, że rządowy projekt nie sprosta w pełni zapotrzebowaniu przedsiębiorców. Biorąc, w szczególności, pod uwagę to, że celem dyrektywy miało być w istotny sposób zwiększenie bezpieczeństwa proceduralnego dla stron, którym zależy na ochronie know – how, samo wprowadzenie odpowiedzialności karnej należy uznać za niewystarczające.