Zyski przedsiębiorstwa a umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

23 listopada 2020
hello world!

Działalność gospodarcza prowadzona w wielu państwach może być opodatkowana zarówno w państwie siedziby przedsiębiorstwa, jak również w państwie wykonywania działalności. W celu uniknięcia podwójnego opodatkowania państwa zawierają bilateralne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Umowy te w sposób szczególny regulują kwestie opodatkowania zysków przedsiębiorstwa, odwołując się do pojęcia tzw. zakładu.

Jak wygląda kwestia opodatkowania zysków przedsiębiorstwa? Czym właściwie jest zakład w rozumieniu umów? To wszystko postaramy się wyjaśnić w tym artykule.

Jako przykład w dalszej treści artykułu posłużymy się postanowieniami polsko-niemieckiej umowy z dnia 14 maja 2003 r. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz.U. 2005 Nr 12, poz. 90).

Kwestie dotyczące opodatkowania zysków przedsiębiorstwa reguluje artykuł 7 polsko-niemieckiej umowy. Zgodnie z tym przepisem zyski przedsiębiorstwa umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie. Chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą w drugim umawiającym się państwie poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, możemy mieć do czynienia z sytuacją opodatkowania zysków przedsiębiorstwa w drugim państwie. Tylko jednak w takiej mierze, w jakiej można przypisać je temu zakładowi.

Z powyższego wynika, że zyski przedsiębiorstwa co do zasady opodatkowane są wyłącznie w państwie siedziby przedsiębiorstwa. Nie dotyczy to transportu międzynarodowego, dochodów z dywidend, odsetek oraz należności licencyjnych, których opodatkowanie uregulowano w sposób szczególny. Państwo, w którym wykonywana jest działalność takiego przedsiębiorstwa (niebędące oczywiście państwem siedziby przedsiębiorstwa), ma tylko i wyłącznie prawo opodatkowania takich dochodów, jeżeli dojdzie do ustalenia, że przedsiębiorstwo działa w tym państwie przez położony tutaj tzw. zakład.

Pojęcie „zakładu”

Na początku warto zapoznać się z pojęciem "zakładu". Definicję tego pojęcia znajdziemy w art. 5 polsko-niemieckiej umowy. Określenie „zakład” oznacza stałą placówkę, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa.

Określenie „zakład” obejmuje w szczególności miejsce zarządu, filię, biuro, fabrykę, warsztat i kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu ziemnego, kamieniołom albo inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych.

Ponadto określenie „zakład” obejmuje również plac budowy lub prace budowlane albo instalacyjne, jeżeli trwają one dłużej niż dwanaście miesięcy.

Co jednak najważniejsze, określenie „zakład” obejmuje także osobę stale działającą w imieniu przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 5 ust. 5 umowy, jeżeli osoba działa w imieniu przedsiębiorstwa oraz posiada i zwyczajowo wykonuje pełnomocnictwo do zawierania umów w umawiającym się państwie w imieniu przedsiębiorstwa, to uważa się, że przedsiębiorstwo to posiada zakład w tym państwie w zakresie prowadzenia każdego rodzaju działalności, który osoba ta podejmuje dla przedsiębiorstwa. Nie uważa się, że przedsiębiorstwo posiada zakład w umawiającym się państwie tylko z tego powodu, że prowadzi ono w tym państwie działalność poprzez maklera, komisanta albo innego niezależnego przedstawiciela pod warunkiem, że takie osoby działają w ramach swojej zwykłej działalności.

Jakie placówki nie są „zakładem”?

Za zakład nie można natomiast uznać placówki, która służy wyłącznie do utrzymywania:

  • zapasów towarów należących do przedsiębiorstwa;
  • zapasów towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu obróbki lub przerobu przez inne przedsiębiorstwo;
  • stałej placówki wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo zbierania informacji dla przedsiębiorstwa;
  • stałej placówki wyłącznie w celu prowadzenia dla przedsiębiorstwa jakiejkolwiek innej działalności o charakterze przygotowawczym lub pomocniczym;

a także do

  • składowania towarów należących do przedsiębiorstwa.

Ustalenie zysków przedsiębiorstwa

Jeżeli przedsiębiorstwo umawiającego się państwa wykonuje działalność w drugim umawiającym się państwie poprzez położony tam zakład, to w każdym umawiającym się państwie należy przypisać temu zakładowi takie zyski, które mógłby on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem.

Przy ustalaniu zysków zakładu dopuszcza się odliczanie nakładów ponoszonych dla tego zakładu włącznie z kosztami zarządzania i ogólnymi kosztami administracyjnymi. Niezależnie od tego, czy powstały w tym państwie, w którym położony jest zakład, czy gdzie indziej. Zakładowi nie można przypisać zysku tylko z tytułu samego zakupu dóbr lub towarów dla przedsiębiorstwa.

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania - jak uniknąć podwójnego opodatkowania?

Jeżeli przedsiębiorstwo działa w drugim państwie poprzez położony tam zakład, to dochody takiego przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane zarówno w państwie siedziby przedsiębiorstwa, jak również w państwie, w którym działa zakład w rozumieniu przepisów umowy polsko-niemieckiej. Aby uniknąć podwójnego opodatkowania tego samego dochodu, zastosowanie znajdzie właściwa metoda unikania podwójnego opodatkowania wskazana w art. 24 umowy. W przypadku zysków przedsiębiorstwa będzie to co do zasady metoda wyłączenia z progresją, chyba że są to dochody przedsiębiorstwa z tytułu dywidendy, odsetek czy należności licencyjnych. Wtedy zastosowanie znajdzie metoda proporcjonalnego odliczenia.

chevron-down
Copy link