UOKiK wszczyna postępowania przeciwko dwóm dużym bankom

7 listopada 2019
/

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie wobec Getin Noble Bank i Raiffeisen Bank International. Kwestionowana działalność wspomnianych instytucji finansowych miała polegać m.in. na jednostronnych zmianach treści regulaminów, które stanowiły załącznik do umów o kredyt hipoteczny. Banki nie mają prawa dowolnie zmieniać istotnych warunków umowy bez zgody kredytobiorcy.

Jednostronne zmiany umowy przez banki

Do UOKiK docierały coraz częściej skargi na działania Getin Noble Bank i Raiffeisen Bank International. Banki te miały informować konsumentów o jednostronnych zmianach treści regulaminów, które stanowiły załączniki do umów o kredyt hipoteczny denominowany i indeksowany w większości przypadków do franka szwajcarskiego. Klienci obu instytucji finansowych mieli dostać w 2016 r. listy z informacjami o nowych warunkach. Powinny się tam znaleźć informacje odnośnie zmiany sposobu obliczania kursów kupna i sprzedaży walut obcych. Nowe regulacje miały w tym celu odsyłać kredytobiorców do serwisu Reuters, dodając określony spread (GNB) czy „Indeks Marżowy Banku” (RBI).

W opinii regulatora sposoby obliczania kursów kupna i sprzedaży walut oraz inne zabezpieczenie spłaty długu należy uznać za istotne postanowienia umowne. Dlatego też nie powinno się ich jednostronnie zmieniać. Szczególnie w umowach zawartych na czas określony, gdzie stroną jest konsument. Taki stan rzeczy doprowadził do postawienia pod ścianą klientów banków. Musieli oni zdecydować, czy akceptują wprowadzane zmiany, czy może decydują się na wypowiedzenie umowy. To wiązałoby się z kolei z postawieniem długu w stan natychmiastowej wykonalności. Dlatego też wielu konsumentów zostało zmuszonych do zaakceptowania nowych regulaminów ustalonych przez silniejszą stronę umowy, czyli bank. Tak skomentował całą sprawę prezes UOKiK Marek Niechciał.

Zmiana umowy możliwa tylko przez obopólną zgodę

UOKiK podkreśla, że istotne warunki umowy zawartej na czas oznaczony, dotyczące możliwości zadłużenia się konsumentów, mogą zostać zmienione wyłącznie wskutek dobrowolnego porozumienia zawartego pomiędzy bankiem i konsumentem. Jeśli natomiast klient nie zgodzi się na proponowane zmiany, umowa powinna być wykonywana na dotychczasowych zasadach.

Opisywane zmiany mogły mieć także wpływ na postanowienia dotyczące spłaty kredytów indeksowanych czy też denominowanych do waluty obcej. Zgodnie z postanowieniami zawartymi w regulaminach, jeśli kredytobiorca uiszczał należne raty w złotówkach, to bank przeliczał je na walutę obcą. Przy obliczeniach bank stosował własną  tabelę kursową. Takie działania sądy powszechne uznają za niedozwolone.

Kara do 10% obrotu banku

Getin Noble Bank poinformował również swoich kredytobiorców o zmianie postanowień dotyczących bankowego tytułu egzekucyjnego. Nowe regulacje przewidują obowiązek poddania się przez kredytobiorcę egzekucji w trybie art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego. Taka zmiana, w opinii regulatora, może wiązać się zaś z koniecznością zawarcia aktu notarialnego. Zdaniem UOKiK uchylenie przez Trybunał Konstytucyjny przepisów związanych z bankowym tytułem egzekucyjnym nie umożliwia kredytodawcy wprowadzenia do wykonywanych już umów innego rodzaju zabezpieczeń.

Działania podjęte przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów mogą zakończyć się nałożeniem kary finansowej w wysokości do 10 % obrotu banku.

Źródło:

https://www.uokik.gov.pl/