Utrudnianie czynności komorniczych. Co za to grozi?

13 maja 2020
hello world!

Nikt nie jest dłużnikiem z wyboru. Wpadnięcie w niekontrolowaną spiralę zadłużenia to realny problem wielu ludzi. Nawarstwiające się kredyty czy zaległości czynszowe to niestety codzienność. Wszystko to sprawia, że komornicy mają pełne ręce roboty. Poza standardowym zajęciem rachunków bankowych czy wynagrodzenia za pracę często zmuszeni są odebrać ruchomości czy przeprowadzić eksmisję. Działania w terenie obarczone są dużym ryzykiem. Nie każdy dłużnik jest w stanie pogodzić się z utratą majątku. Zdarzają się więc incydenty polegające na utrudnianiu komornikowi jego pracy. Co grozi za utrudnianie czynności komorniczych?

Komornik jest przez wielu dłużników traktowany wyłącznie jako intruz. Typowe jest obarczanie go winą za finansowe niepowodzenia. Taka ocena jego pracy nie jest sprawiedliwa. Zanim postępowanie egzekucyjne zostanie wszczęte, dłużnik ma przecież szansę dobrowolnie uregulować zadłużenie czy zanegować jego istnienie w sądzie. Rolą komornika jest jedynie wykonanie ostatecznego wyroku. Oczywiście zdarzają się nadużycia polegające na zajęciu rzeczy nienależącej do zobowiązanego czy przeprowadzeniu eksmisji niezgodnie z procedurą. Takie przypadki to jednak rzadkość. Najczęściej komornik odzyskuje dla wierzyciela należność, jednocześnie respektując prawa dłużnika.

Utrudnianie czynności komorniczych - środki porządkowe według kodeksu postępowania cywilnego

Mimo wszystko zdarzają się przypadki utrudniania przeprowadzenia czynności egzekucyjnych. Może chodzić tutaj o fizyczne blokowanie dostępu do nieruchomości, ukrywanie przedmiotów czy nawet naruszenie nietykalności cielesnej komornika. Konsekwencje drobniejszych przewinień – mogących zostać określone jako tzw. bierny opór – opisane są w kodeksie postępowania cywilnego. Problemem tym zajmuje się jeden, krótki art. 764. Czytamy tutaj, że:

Komornik może upomnieć, a po bezskutecznym upomnieniu wydalić osobę, która zachowuje się niewłaściwie lub przeszkadza jego czynnościom. W przypadku niezastosowania się do wezwania do wydalenia z miejsca czynności komornik może ukarać taką osobę grzywną w wysokości do tysiąca złotych.

Ustawodawca wskazuje zatem nie tylko na zamknięty katalog dostępnych środków porządkowych. Określa również kolejność ich zastosowania. I tak, komornik może osobę zachowującą się niewłaściwie albo przeszkadzającą:

  • upomnieć,
  • wydalić z miejsca prowadzenia czynności,
  • ukarać grzywną w kwocie do 1000 zł.

Utrudnianie czynności komorniczych - zasady stosowania środków porządkowych

Z powyższymi dolegliwościami spotkać może się nie tylko sam dłużnik, ale również każda inna osoba, która zdecyduje się utrudnić pracę komornikowi albo zachowa się niewłaściwie. Do tej drugiej grupy działań niepożądanych można zaliczyć chociażby ubliżanie komornikowi. Może to także być stawienie się na miejscu wydarzeń pod wpływem alkoholu. Podobnej ocenie podlega podejmowanie działań gorszących czy nieobyczajnych.

Upomnienie oraz wydalenie to środki stosowane najczęściej w formie ustnej. Jedynym ich potwierdzeniem jest odpowiednia adnotacja komornika w protokole z czynności. Coraz częściej te są jednak nagrywane. Przeważnie nie ma zatem wątpliwości co do rzeczywistego skorzystania przez komornika z ustawowych uprawnień. Jeśli te pojawiłyby się jednak, osoba zainteresowana miałaby prawo złożyć skargę na czynności komornika, rozpatrywaną przez sąd właściwy miejscowo. Warto jednak zaznaczyć, że niektórzy przedstawiciele doktryny negują możliwość zaskarżenia decyzji o upomnieniu. Wskazują, że byłoby to bezcelowe z uwagi na brak jakiejkolwiek szkody po stronie skarżącego. Ewentualne zarzuty mogłyby być więc formułowane jedynie w stosunku do czynności przeprowadzonej po upomnieniu czy wydaleniu osoby utrudniającej.

O grzywnie ukaranego również można poinformować ustnie. Komornik swoją decyzję musi jednak poprzeć pisemnym postanowieniem, które następnie wciągane jest do protokołu. W tym przypadku zainteresowany ma prawo dochodzić swoich racji przed sądem. Tutaj nie ma już wątpliwości co do interesu prawnego do złożenia skargi na czynności komornika. Można w niej nie tylko wnosić o uchylenie kary grzywny, ale również jedynie o zmniejszenie jej wymiaru.

Przepisy karne

O ile bierny opór czy zwyczajne niewłaściwe zachowanie może skończyć się co najwyżej grzywną w wysokości 1000 zł, o tyle jakakolwiek agresja w kierunku komornika zostanie zapewne zakwalifikowana jako przestępstwo. Warto tutaj zwrócić uwagę, ze osoba prowadząca egzekucję sądową ma status funkcjonariusza publicznego. Jest ona więc silniej chroniona niż zwykły obywatel. W grę może tutaj wchodzić przede wszystkim przestępstwo z art. 222 §1 Kodeksu karnego, gdzie czytamy, że:

Kto narusza nietykalność cielesną funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Jeszcze surowsza kara czeka napastnika, który przy ataku na komornika posłuży się bronią palną, nożem, innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem, użyje środka obezwładniającego albo będzie działał wspólnie i w porozumieniu z co najmniej jedną osobą. W takiej sytuacji górna granica ustawowego zagrożenia wynosi 10 lat pozbawienia wolności, a w przypadku spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu – aż 12 lat.

W zbiegu z powyższym przestępstwem znajdzie się najczęściej również czyn zabroniony w art. 224 §2 Kodeksu karnego. Przewiduje on karę pozbawienia wolności do lat trzech w przypadku zmuszenia funkcjonariusza publicznego za pomocą groźby albo przemocy do przedsięwzięcia określonej czynności albo zaniechania jej dokonania. Ponadto – zgodnie z art. 226 §1 Kodeksu karnego – kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 1 roku może zostać wymierzona za znieważenie komornika albo osoby przybranej przez niego do pomocy.

chevron-down
Copy link