Wyższe opłaty sądowe

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało ogromny projekt nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego, ustawy o kosztach sądowych i niektórych innych ustaw. Przewiduje on szereg zmian w postępowaniu cywilnym, zwiększenie opłat za niektóre procedury sądowe, a za inne – wręcz wprowadzenie obowiązku ponoszenia kosztów za czynności do tej pory darmowe.

Zmianą chyba najszerzej krytykowaną w środowisku prawniczym jest wprowadzenie przepisu zakładającego umorzenie postępowania w przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa pełnomocnika powoda na posiedzeniu przygotowawczym oraz nałożenie na wnoszącego powództwo kosztów takich jak przy cofnięciu pozwu. Przepis ten budzi wątpliwości, ponieważ w projekcie nie wskazano, jaką nieobecność należy uznać za nieusprawiedliwioną. W obecnie obowiązującym kodeksie postępowania cywilnego istnieje możliwość wnioskowania o rozpoznanie sprawy pod nieobecność powoda. Po zmianach wystarczy rozładowany akumulator w samochodzie, opóźnienie pociągu, korek w centrum miasta, by sąd umorzył sprawę i obciążył powoda kosztami za niestawiennictwo na posiedzeniu.

Opłaty: nowe stawki

Najbardziej uderzającymi w przeciętnego obywatela zmianami jest podwyższenie – czy też nawet wprowadzenie – opłat za czynności sądowe. Projekt zakłada między innymi wzrost opłat za:

  • rozwód – z 600 zł do 2000 zł;
  • pozew o rozwiązanie spółki, wyłączenie wspólnika – z 2000 zł do 5000 zł;
  • wniosek o wydanie kopii dokumentu znajdującego się w aktach sprawy – z 1 zł za każdą stronę do 20 zł za każde rozpoczęte 20 stron dokumentu;
  • opłata minimalna za każde pismo podlegające opłacie – z 30 zł na 100 zł;
  • opłata tymczasowa za złożenie pozwu grupowego – obecnie od 100 do 10000 zł, po zmianie – od 300 do 20000 zł

Już nie za darmo

Projekt zakłada również wprowadzenie opłat za czynności do tej pory darmowe. I tak za wezwanie świadka lub biegłego na rozprawę zapłacimy 100 zł. W przypadku konieczności ich przymusowego doprowadzenia na rozprawę wzrośnie ona do 200 zł. Również 100 zł zapłacimy za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

Jakie konsekwencje?

Ministerstwo Sprawiedliwości argumentuje konieczność zmian wzrostem wynagrodzeń Polaków przy jednoczesnym utrzymaniu wysokości opłat sądowych na niezmiennym poziomie. Środowiska prawnicze sugerują jednak, że nowelizacja doprowadzi do złamania konstytucyjnego prawa do sądu.