Zmiany w przepisach kodeksu postępowania cywilnego dotyczące sądu polubownego

19 sierpnia 2019
/

6 sierpnia 2019 roku Prezydent podpisał ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych. Inicjatorem wprowadzenia zmian było Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii. Wprowadzone zmiany znowelizują również przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie obejmującym postępowanie przed sądem polubownym. 

Zdatność arbitrażowa po zmianach 

Znowelizowane regulacje przyniosą zmianę treści art. 1157 kpc, który traktuje o zdolności arbitrażowej. Zgodnie ze znowelizowanym przepisem zdatność arbitrażową mają wszelkie spory o prawa majątkowe z wyraźnym wyłączeniem spraw o alimenty. W sprawach o prawa niemajątkowe zaś strony mogą podać je pod rozstrzygnięcie sądu polubownego, jeśli mogą one być przedmiotem ugody sądowej. Nowelizacja rozgranicza więc w klarowny sposób zakres zdolności arbitrażowej, która dotąd budziła liczne kontrowersje. Gruntowne zmiany dotkną również treść art. 1163 kpc w przedmiocie sporów wynikających ze stosunku spółki handlowej.  §1 wskazanego przepisu, po nowelizacji, rozszerzy zakres podmiotów, które będą zawiązane zapisem na sąd polubowny zamieszczonym w umowie (statucie) spółki dotyczących sporów ze stosunku spółki o organy spółki i ich członków. 

Co więcej, istotnym novum jest §2 art. 1163 kpc, który rozszerza zakres sporów wynikający ze stosunków spółki handlowej, który może zostać rozpoznany przez sąd arbitrażowy. Zgodnie z nim w sprawach o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwały zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo walnego zgromadzenia spółki akcyjnej zapis na sąd polubowny jest skuteczny, jeżeli przewiduje obowiązek ogłoszenia o wszczęciu postępowania w sposób wymagany dla ogłoszeń spółki najpóźniej w terminie miesiąca od dnia jego wszczęcia; ogłoszenie może zamieścić również powód. Każdy wspólnik albo akcjonariusz może przystąpić do postępowania po jednej ze stron w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia. Skład sądu polubownego wyznaczony w sprawie najwcześniej wszczętej rozpoznaje wszystkie pozostałe sprawy o uchylenie lub stwierdzenie nieważności tej samej uchwały zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo walnego zgromadzenia spółki akcyjnej.

Przeczytaj również:
Reforma postępowania cywilnego – koszty i opłaty

Jakie dalsze zmiany przyniosą nowe przepisy?

Zmiany dotkną również treść art. 1161 §3 kpc. Obecnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej, wiąże je regulamin stałego sądu polubownego obowiązujący w dacie zawarcia zapisu na sąd polubowny. Po wejściu w życiu nowelizacji, jeżeli strony nie postanowią inaczej, wiązać będzie je regulamin sądu obowiązujący w dacie wniesienia pozwu. 

Ostatnią zmianą przewidzianą przez ustawodawcę jest dodanie do art. 1169 kpc §21. Przepis ten reguluje aspekty związane ze składem sądu polubownego w przypadku wystąpienia tzw. sporu wielostronnego. Wprowadzana regulacja przewiduje, że jeżeli z powództwem występują albo pozwano dwie lub więcej osób, powołują one arbitra jednomyślnie. Oczywiście storony mogą powyższą materię uregulować w sposób odmienny, na gruncie samego zapisu na sąd polubowny. 

Nowelizacja, w części dotyczącej sądownictwa polubownego, wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.