Alfabet prawa: I jak intercyza

Po zawarciu związku małżeńskiego dwoje ludzi ślubuję sobie miłość, wierność i uczciwość małżeńską. Polskie prawo dodaje od siebie kolejne zobowiązanie w postaci wspólności majątkowej. Często zakochani nie myślą o jej rozdzieleniu, szczególnie że nie brzmi to zbyt pozytywnie. Warto jednak bliżej poznać tę instytucję, zarówno jej pozytywne, jak i negatywne cechy.

Moje, Twoje, Nasze

Intercyza jest umową, której celem jest ustalenie spraw majątkowych małżonków. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 31 określa to jako wspólność ustawową. Krótko mówiąc, obejmuje ona wszelkie nie wykluczone ustawowo przedmioty majątkowe nabyte przez oboje małżonków lub jednego z nich w czasie trwania tego stosunku. Umowa nie ogranicza się tylko do osób chcących zawrzeć związek małżeński. Osoby już w nim będące mają również to tego prawo.

„W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później.” Zarządza nim samodzielnie, a więc wszystko, co jedno z małżonków zakupi po dokonaniu intercyzy wchodzi do jego majątku osobistego.

Należy jednak pamiętać, że przez intercyzę nie zostaje wyłączone stosowanie przepisów, które swoją treścią regulują stosunki majątkowe zachodzące w małżeństwie. Przykładem jest obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny (w miarę sił i potrzeb).

Ostatni wspólny wydatek

Aby intercyza uzyskała ważność należy sporządzić ją w formie aktu notarialnego. Jest to równoznaczne z odwiedzeniem notariusza i „wspólnej” opłaty (maksymalnie 400 zł + VAT, opłacie podlega też dokonanie odpisu aktu). Umowa zawarta w innej formie jest nieważna i jej istnienie nie powoduje jakichkolwiek skutków prawnych.

Rozdzielność majątkowa – czy warto?

Często zależy to od relacji małżeńskiej, możliwości zarobkowych oraz rodzaju wykonywanej pracy. Decyzja o dokonaniu intercyzy służy zapewnieniu niezależności finansowej. Jest to spore ułatwienie, w sytuacji kiedy jedno lub dwoje małżonków prowadzi działalność gospodarczą.

Rozdzielność majątku może uchronić „drugą połówkę” przed nieprzyjemnościami, które mogą pojawić się w przypadku niewypłacalności. Kontrahent przy zawieraniu umowy musi jednak mieć świadomość istnienia intercyzy. W przypadku ustania związku małżeńskiego (rozwód) unika się również mozolnego i ciężkiego dla obu stron postępowania o podział majątku.

Wadami spisania intercyzy może być ograniczenie zdolności kredytowej małżeństwa (ubieganie się o wspólną pożyczkę jest niemożliwe). Brak jest również możliwości wspólnego rozliczania się z podatku dochodowego.