Opublikowano „białą księgę” dotyczącą reform sądownictwa

Kancelaria Premiera w czwartek opublikowała skróconą wersję – tzw. kompendium „białej księgi” dot. reform wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Rząd przekonuje m.in., „dlaczego Polska wymaga reformy sądownictwa” oraz dlaczego „reformy są uzasadnione i proporcjonalne”.

Kompendium podzielono na trzy części:

  • „Dlaczego Polska wymaga reformy sądownictwa?”
  • „Dlaczego reformy są uzasadnione i proporcjonalne?”
  • „Praworządność jako fundament europejskich wartości”.

Rząd uważa też, że w Polsce wytworzyła się „specyficzna zbiurokratyzowana kultura korporacyjna” w sądownictwie. Prowadzi ona do przekonania, że sędziowie przejmują się jedynie tym, czy wyrok da się uzasadnić z formalnego punktu widzenia. Nie ma dla nich znaczenia rzeczywista sprawiedliwość orzeczenia.

Zdaniem rządu reformy nie wprowadzają podporządkowania sądownictwa innym władzom. Ich celem jest jedynie przywrócenie niezbędnej równowagi. Mają jednakże zapewniać wszystkie gwarancje niezawisłości.

Część druga kompendium: Polska przestrzega europejskich standardów

W drugiej części kompendium „białej księgi” rząd stwierdził, że europejskie standardy są w Polsce przestrzegane. Zaznaczył również, że o zmiany w sądownictwie apelowało „przez lata również wielu polskich sędziów”. Po reformach Krajowa Rada Sądownictwa ma się stać „bardziej zrównoważona”.

„Komisja Europejska – zarzucając Polsce, że w sposób dowolny wybiera sobie elementy różnych systemów prawnych i łączy je w jeden – sama pomija znaczną część rozwiązań, które albo funkcjonują w naszym kraju od dawna, albo zostały wprowadzone wraz z ostatnimi zmianami. Tym samym Komisja – zarzucając Polsce wybiórczość – w rzeczywistości sama się jej dopuszcza, ignorując te elementy naszego systemu prawnego, które zapewniają sędziom należyte gwarancje niezawisłości i czynią obawy o zagrożenie praworządności – bezpodstawnymi” – czytamy w kompendium „białej księgi”.

Trzecia część kompendium: art. 7 jest nieuzasadniony

W ostatniej części białej księgi rząd podkreślił istotność wzajemnego zrozumienia pomiędzy stronami. A napięcia między władzami „to natura demokracji”.

„Tocząca się obecnie intensywna debata publiczna o tym, w jakim kierunku idą reformy, jest najlepszym dowodem, że system demokratyczny w Polsce ma się dobrze i funkcjonuje prawidłowo. Debaty takie toczyły się w przeszłości – i toczyć będą nadal – również w innych krajach Unii” – czytamy w kompendium.

Art. 7 może być w pewnych wypadkach uzasadniony – ale nie w tej sprawie. Europejskie porządki prawne różnią się, a każde państwo członkowskie ma prawo organizować swój wymiar sprawiedliwości zgodnie ze swoimi tradycjami i wartościami, które składają się na tożsamość konstytucyjną” – dodaje rząd.

Granicami tej tożsamości ma być niezawisłość sędziów, a polskie reformy w dużym stopniu mają przypominać te wprowadzane w innych państwach Unii. „Stwierdzenie ryzyka naruszenia praworządności w sytuacji, w której polskie przepisy w dużym stopniu przypominają rozwiązania obecne w systemach prawnych innych państw członkowskich, rodzi niebezpieczeństwo nadużywania tej procedury w przyszłości” – czytamy w kompendium.

Zdaniem rządu Unia musi tak kształtować europejską politykę, żeby nie narastały „nastroje antyeuropejskie”.

Rząd zwrócił się również o zapoznanie się i przeanalizowanie zaprezentowanych argumentów przez Komisję Europejską, Parlament Europejski i państwa członkowskie. „Dołożymy wszelkich starań, by wątpliwości zostały należycie wyjaśnione. Jesteśmy przekonani, że dalszy dialog przyczyni się do wyjaśnienia wszystkich kontrowersji bez konieczności uciekania się do rozwiązań, które mogą osłabić Unię Europejską” – czytamy w kompendium.

Komunikat KPRM

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów opublikowała na swojej stronie internetowej komunikat. Poinformowała  w nim, że pełna wersja białej księgi to niemal stustronicowy dokument, zawierający „wyliczenie powodów, dla których reformy sądownictwa były konieczne oraz odpowiada na najważniejsze zastrzeżenia Komisji Europejskiej”.

„W ośmiu rozdziałach opisano zarówno stan sprzed zmian – i to, z jakimi problemami borykał się polski wymiar sprawiedliwości – jak i opis najważniejszych reform, ze wskazaniem sposobu w jaki poprawią one jakość sądownictwa” – podkreśliła Kancelaria Premiera.