Co w sytuacji, gdy lekarz popełni błąd w zwolnieniu lekarskim?

W zaświadczeniach lekarskich na drukach papierowych bardzo często zdarzały się błędy. Najczęściej polegały one na wpisaniu niewłaściwego numeru PESEL chorego lub numeru NIP płatnika. Poza tym często zdarzały się także pomyłki w dacie urodzenia osoby ubezpieczonej albo dacie początkowej lub końcowej zwolnienia. Obecnie dzięki informatyzacji zwolnień lekarskich (e-zwolnienia) ryzyko popełnienia błędu wydaje się mniejsze. Bywa jednak, że i teraz pojawia się błąd w zwolnieniu lekarskim. Co wówczas?

Poprawki lub przekreślenia? Już nie

Z brzmienia przepisów, które obowiązywały do 31.12.2015 r., nie wynikało wprost, czy błędy w zaświadczeniach lekarskich można było sprostować. Tym samym utarły się dwa sposoby postępowania w przypadku pojawienia się błędu w druku ZUS ZLA L4.

Pierwszy polegał na wystawieniu przez lekarza nowego zaświadczenia, przy jednoczesnym anulowaniu poprzednio wystawionego, i przy zachowaniu anulowanego druk ścisłego zarachowania. Metoda ta zakładała więc brak możliwości dokonywania jakichkolwiek poprawek na uprzednio wystawionym zaświadczeniu lekarskim.

Według drugiego sposobu postępowania lekarz miał prawo usunąć błąd w wystawionym zaświadczeniu, parafując dokonaną poprawkę swoim podpisem i pieczątką. Ten sposób korygowania błędów posiadał jednakże istotny mankament. Było nim niewątpliwie ograniczenie czasowe. W sytuacji, gdy zaświadczenie lekarskie wydano już ubezpieczonemu, bądź przesłano do organu rentowego, nie istniała możliwość dokonywania tego rodzaju poprawek. Prowadziłoby bowiem do funkcjonowania w obiegu różnobrzmiących egzemplarzy tego samego zaświadczenia lekarskiego.

Zmiany od czasu e-zwolnień

Obecnie nie ma już możliwości czynienia poprawek w zwolnieniu lekarskim, które wystawiane jest w formie elektronicznej. Jedyną możliwością jest jego unieważnienie i wystawienie nowego, również w formie elektronicznej. Ustawodawca bowiem wprost postanowił, że jeżeli w wystawionym zaświadczeniu lekarskim popełniono błąd, osoba, która je wystawiła lub inna osoba wystawiająca zaświadczenia lekarskie, musi w terminie 3 dni od dnia stwierdzenia błędu lub otrzymania informacji o błędzie przekazać informacje o tym na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS. Podmiotem informującym o błędzie najczęściej będzie płatnik składek, sam ubezpieczony lub ZUS.

Błąd w zwolnieniu lekarskim

Zgodnie z art. 58a ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej jako „uśpzus”) w przypadku gdy w zaświadczeniu lekarskim popełniono błąd, wystawiający zaświadczenie lekarskie, który wystawił zaświadczenie lekarskie, w którym został popełniony błąd, albo inny wystawiający zaświadczenie lekarskie, w terminie 3 dni roboczych od dnia stwierdzenia błędu lub otrzymania informacji o stwierdzeniu błędu, w szczególności od płatnika składek, ubezpieczonego lub Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przekazuje na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odpowiednio:

1. informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony błąd, albo
2. informację, o której mowa w pkt 1, oraz nowe zaświadczenie lekarskie, zawierające identyfikator i datę jego wystawienia oraz dane i informacje płatnika, zawarte w zaświadczeniu lekarskim, w którym został popełniony błąd, po sprostowaniu tego błędu

– podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Brak możliwości sprostowania błędu

Jeżeli przekazanie informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym popełniono błąd, lub nowego zaświadczenia lekarskiego w terminie, o którym mowa w art. 58a ust. 1 uśpzus, nie jest możliwe, w szczególności w przypadku braku możliwości dostępu do internetu lub braku możliwości podpisania informacji lub zaświadczenia lekarskiego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje informację lub zaświadczenie lekarskie nie później niż w terminie 3 dni roboczych od ustania przyczyn uniemożliwiających przekazanie informacji lub zaświadczenia lekarskiego.

Błąd w zwolnieniu lekarskim – informacja o sprostowaniu 

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż w dniu następującym po dniu otrzymania informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony błąd, albo informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony błąd, oraz nowego zaświadczenia lekarskiego, udostępnia bezpłatnie na profilu informacyjnym płatnika składek:

1. informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony błąd, płatnikowi składek wskazanemu w zaświadczeniu lekarskim, w którym został popełniony błąd;
2. nowe zaświadczenie lekarskie, bez informacji, o której mowa w art. 55 ust. 3 pkt 9 uśpzus (czyli bez numeru statystycznego choroby ubezpieczonego ustalonego według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych), płatnikowi składek wskazanemu w nowym zaświadczeniu lekarskim.

Co istotne, informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym popełniono błąd, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje także, w formie pisemnej, ubezpieczonemu. Informuje go równocześnie o obowiązku doręczenia tej informacji płatnikowi składek. W przypadku gdy z informacji udostępnionych na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie wynika, że płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek (art. 58a ust. 4 uśpzus).

Wydruk z systemu teleinformatycznego

Dodatkowe obowiązki ustawodawca nałożył na wystawiającego zaświadczenie lekarskie w sytuacji, gdy nastąpi stwierdzenie błędu w zaświadczeniu lekarskim w formie wydruku z systemu teleinformatycznego (art. 55a ust. 6 uśpzus). Wówczas wydruk nowego zaświadczenia lekarskiego wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje także ubezpieczonemu. Zaś w sytuacji, gdy płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek, dodatkowo wystawiający zaświadczenie ma obowiązek poinformowania ubezpieczonego o obowiązku doręczenia nowego zaświadczenia lekarskiego płatnikowi składek. 

Ustawa przewiduje także szczególny przypadek. Odnosi się on do zaświadczenia lekarskiego wystawianego na formularzu zaświadczenia lekarskiego wydrukowanego z systemu teleinformatycznego (art. 55a ust. 7 ustawy). Pod warunkiem jednak, że stwierdzenie błędu zajdzie w dniu badania w obecności ubezpieczonego. W takich warunkach wystawiający zaświadczenie lekarskie informuje ubezpieczonego o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym popełniono błąd, oraz przekazuje ubezpieczonemu nowe zaświadczenie lekarskie. Wystawiający zaświadczenie lekarskie przesyła informację o stwierdzeniu nieważności formularza zaświadczenia lekarskiego w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Co gdy błąd w zwolnieniu lekarskim wpływa na prawo do zasiłku?

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przewiduje również szczególny obowiązek na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wiąże się on z popełnionym błędem na zaświadczeniu lekarskim. W sytuacji, gdy błąd w zaświadczeniu lekarskim ma wpływ na prawo do przyznanego zasiłku lub jego wysokość, ZUS wydaje decyzję o braku prawa do zasiłku lub o zmianie jego wysokości. Z kolei w sytuacji, gdy do wypłaty zasiłku jest obowiązany płatnik składek, decyzja jest wydawana na wniosek płatnika składek lub ubezpieczonego. Błąd w zaświadczeniu mający wpływ na prawo do zasiłku może dotyczyć przykładowo nieprawidłowego oznaczenia okresu niezdolności do pracy. Z kolei błąd mający wpływ na wysokość zasiłku dotyczyć może nieprawidłowości w określeniu kodu literowego lub błędnie wpisanego okresu pobytu w szpitalu.