Cenzura korespondencji tymczasowo aresztowanego

7 kwietnia 2020
hello world!

Co do zasady korespondencja tymczasowo aresztowanego podlega zatrzymaniu, cenzurze lub nadzorowi organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje. Od zasady tej istnieją jednak pewne wyjątki. Jak cenzura korespondencji tymczasowo aresztowanego została uregulowana przez przepisy Kodeksu karnego wykonawczego?

Nadzór, cenzura, zatrzymanie korespondencji

Zgodnie z 217a § 1 ustawy Kodeks karny wykonawczy (dalej jako „kkw”), zatrzymania, cenzury lub nadzoru korespondencji tymczasowo aresztowanego dokonuje organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, chyba że organ ten zarządzi inaczej. Przez pojęcie nadzoru nad korespondencją rozumie się otwarcie listu i sprawdzenie jego zawartości (art. 242 § 6 kkw). Cenzura korespondencji to zapoznawanie się z treścią pisma oraz usunięcie części jego tekstu lub uczynienie go nieczytelnym (art. 242 § 7 kkw). Natomiast zatrzymanie korespondencji to nieprzekazanie jej adresatowi i dołączenie do akt osobowych skazanego (art. 242 § 8 kkw).

Organ, do którego dyspozycji pozostaje tymczasowo aresztowany, może jednak zarządzić odstąpienie od dokonywania tych czynności. Odstąpienie to może być całkowite lub częściowe. Może ono zatem dotyczyć w części określonych adresatów, w określonym czasie. Równie dobrze może dotyczyć tylko jednej lub paru spośród wymienionych form ingerowania w korespondencję. Zarządzenie wydaje – w zależności od tego, do czyjej dyspozycji pozostaje tymczasowo aresztowany – prokurator bądź prezes sądu lub upoważniony sędzia.

Kontrola nie jest obligatoryjna

Artykuł 217a kkw nie traktuje cenzury korespondencji jak wymogu obligatoryjnego. Czynność ta uzależniona jest od woli organu, w którego dyspozycji pozostaje tymczasowo aresztowany, lub dyrektora aresztu śledczego. Co to oznacza zatem? W pewnych sytuacjach wymienione organy powinny rezygnować z kontroli. Będzie tak, jeśli nie istnieje obawa, iż w treści listu kierowanego do tymczasowo aresztowanego lub przez niego wysyłanego znajdują się informacje godzące w prawidłowy tok postępowania.

Nie dotyczy korespondencji z pełnomocnikiem lub obrońcą

Zasady postępowania z korespondencją, o których mowa w art. 217a kkw, nie dotyczą porozumiewania się tymczasowo aresztowanego z obrońcą lub pełnomocnikiem będącym adwokatem albo radcą prawnym. Zgodnie bowiem z art. 8 § 3 kkw (w zw. z art. 242 § 1 kkw, który stanowi, że określenie „skazany” ma zastosowanie także do tymczasowo aresztowanego), skazany pozbawiony wolności może porozumiewać się ze swoim obrońcą, pełnomocnikiem będącym adwokatem lub radcą prawnym oraz przedstawicielem niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym Trybunałem, podczas nieobecności innych osób. Rozmowy z tymi osobami w trakcie widzeń i rozmowy telefoniczne nie podlegają natomiast kontroli.

Prokurator może jedynie zastrzec kontrolę korespondencji tymczasowo aresztowanego z obrońcą, która może być utrzymywana lub dokonywana tylko w okresie 14 dni od dnia tymczasowego aresztowania. W późniejszym okresie, w tym również w postępowaniu sądowym, takie zastrzeżenie nie jest możliwe. Nie mają zatem w tym zakresie zastosowania ograniczenia przewidziane w art. 217a kkw. 

Cenzura korespondencji tymczasowo aresztowanego – decyzja dyrektora aresztu

Zgodnie z art. 217a § 2 kkw, jeżeli organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, nie zarządzi zatrzymania, cenzury lub nadzoru korespondencji tymczasowo aresztowanego, decyzje te może podjąć dyrektor aresztu śledczego. Powiadamia on tymczasowo aresztowanego, sędziego penitencjarnego oraz organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, o przyczynach jej zatrzymania, ocenzurowania lub nadzoru. Decyzję tę można podjąć tylko wtedy, gdy zarządzenia o zatrzymaniu, cenzurze lub nadzorze korespondencji tymczasowo aresztowanego nie wydał organ dysponujący (art. 217a § 1 kkw). Decyzja ta może być zaskarżona do sądu penitencjarnego przez tymczasowo aresztowanego.

chevron-down
Copy link