Czym jest regionalna dyrekcja ochrony środowiska?

7 kwietnia 2020
hello world!

Regionalna dyrekcja ochrony środowiska służy regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. To dzięki niej RDOŚ wykonuje swoje zadania. Ona zaś stanowi państwową jednostkę budżetową. Dyrekcja działa także we współpracy z dyrektorami parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych. Tak też wynika z art. 124 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Tak samo jak w przypadku Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, RDOŚ jest organem administracji rządowej niezespolonej (działa jednak na obszarze konkretnego województwa). Z tego wynika, że do realizacji ustawowych obowiązków otrzymał wsparcie w postaci struktury organizacyjnej w formie regionalnej dyrekcji ochrony środowiska.

Regionalna dyrekcja ochrony środowiska a współpraca z parkami krajobrazowymi i ich zespołami

W ust. 2 cytowanego artykułu ustawodawca przewidział, iż realizacja zadań przez RDOŚ powinna następować przy współpracy z dyrektorami parków krajobrazowych lub zespołów parków krajobrazowych. Nikt jednak nie pomyślał o określeniu szczegółowych uwarunkowań takiej współpracy oraz jej zakresu przedmiotowego

W uzasadnieniu projektu tejże ustawy można przeczytać, że "zarządzanie ochroną przyrody, (...) wymaga istnienia organów administracji rządowej wyposażonych w aparat urzędniczy o wysokim stopniu specjalizacji oraz poziomie wiedzy merytorycznej, a ponadto wyposażonych w służby zapewniające realizację zadań związanych z ochroną przyrody w terenie."

W dalszej części tego uzasadnienia ustawodawca wskazuje, że w związku z powyższym regionalni dyrektorzy ochrony środowiska muszą realizować swoje zadania, opierając się na zespołach pracowników merytorycznych. Ci zaś muszą obsługiwać wojewódzkich konserwatorów przyrody i działać w służbach parków krajobrazowych. To rozwiązanie ma pozwolić na sprawne funkcjonowanie powoływanych organów w zakresie realizacji powierzonych im obowiązków od początku ich istnienia.

Współpraca okiem NSA

Przez wzgląd na brak jakichkolwiek szczegółowych regulacji prawnych powyższa współpraca może przybrać różnorodne formy, takie jak np. konsultacje, opinie, uzgodnienia. Może dojść także do przekazania kompetencji pomiędzy organami współpracującymi ze sobą. Ostatecznie zdecyduje orzecznictwo, które ugruntuje w tym aspekcie właściwą ścieżkę. Przykładem może być wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (II OSK 297/15). NSA analizował możliwość współpracy między organami, opierając się w szczególności na regulacji art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z tym artykułem, do zadań dyrektora parku krajobrazowego, który nim kieruje, należy:

  • ochrona przyrody, walorów krajobrazowych oraz wartości historycznych i kulturowych;
  • organizacja działalności edukacyjnej, turystycznej oraz rekreacyjnej;
  • współdziałanie w zakresie ochrony przyrody z jednostkami organizacyjnymi oraz osobami prawnymi i fizycznymi;
  • składanie wniosków do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących zagospodarowania przestrzennego obszarów wchodzących w skład parku krajobrazowego.

Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym orzeczeniu sformułował bardzo ciekawą tezę. Jego zdaniem dyrektor parku krajobrazowego zarządza parkiem i ma obowiązek dbać o ochronę:

  • przyrody,
  • walorów krajobrazowych,
  • wartości historycznych i kulturowych na terenie parku.

Jeśli sprawy te dotyczą jednak planowania i zagospodarowania terenów znajdujących się w granicach tego parku, organem mającym czuwać nad zapewnieniem zgodności planowanych inwestycji z przepisami dotyczącymi ochrony przyrody jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Ponadto NSA podkreślił, że dyrektor parku krajobrazowego może współdziałać z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska,. Chodzi o przedstawienie mu swojego stanowiska dotyczącego możliwości realizacji danej inwestycji na terenie parku. Należy jednak pamiętać, że nie ma ono charakteru wiążącego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że udział parku krajobrazowego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nieruchomości znajdującej się w granicach parku jest możliwy. Wystarczy przedstawić opinię organowi uzgadniającemu projekt decyzji co do możliwości realizacji inwestycji na terenie parku. Te zaś nie mają charakteru wiążącego.

Regionalna dyrekcja ochrony środowiska – statut

Zgodnie z art. 124 ust. 3 wspomnianej wyżej ustawy organizację regionalnej dyrekcji ochrony środowiska określa statut, nadany w drodze rozporządzenia. Rozporządzenie to wydaje ministra właściwego do spraw środowiska, czyli Minister Zdrowia. Rozporządzenie to wydaje na wniosek Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Przy nadawaniu statutu uwzględnia się zakres działalności regionalnej dyrekcji ochrony środowiska.

Jak wskazano, ustrój regionalnej dyrekcji ochrony środowiska reguluje statut ustanowiony przez Ministra Środowiska w formie rozporządzenia. Należy jednak wziąć pod uwagę, że robi to na uprzedni wniosek Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Charakteryzowane statury regionalnych dyrekcji ochrony środowiska podlegały już wielokrotnym zmianom, jednakże sama koncepcja pozostała w pierwotnej formie. Zgodnie z nią organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań komórek organizacyjnych określa regulamin organizacyjny. Ten zaś nadaje regionalny dyrektor po zatwierdzeniu przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

 

Artykuł opracowany na podstawie - Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz red. dr Tomasz Filipowicz, Alicja Plucińska-Filipowicz, prof. dr hab. Marek Wierzbowski 2020

chevron-down
Copy link