Czasowe odebranie zwierzęcia właścicielowi w powodu niewłaściwych warunków bytowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ochrony zwierząt. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że w dacie podjęcia interwencji zaistniały przesłanki odebrania zwierzęcia.

Ponadto Sąd wskazał, że spełnione zostały przesłanki, jakie pojawiają się w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt. Mowa o znęcaniu się nad zwierzęciem. W szczególności odnosi się to do utrzymywania zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywania ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa.

Orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym: w 2017 r. do Urzędu Miasta i Gminy wpłynęło zawiadomienie fundacji informujące, że fundacja (w asyście policji) dokonała interwencyjnego odbioru czteromiesięcznej suczki. Stało się tak z uwagi na naruszenie przepisów ustawy o ochronie zwierząt. W dniu interwencji szczenię, pomimo mrozu, przebywało na dworze – w zanieczyszczonym odchodami kojcu, bez miski na wodę i bez karmy. Suczka nie była szczepiona przeciwko wściekliźnie. Przeprowadzone później badanie weterynaryjne wykazało natomiast niedożywienie, hipotermię i silne zarobaczenie. Zagrażało to zdrowiu i życiu zwierzęcia.

Przeczytaj również:
Czy można trzymać psa na łańcuchu?

Czasowe odebranie zwierzęcia

Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w świetle ustawy o ochronie zwierząt, możliwość niezwłocznego, czasowego odebrania zwierzęcia uzależniona jest kilku czynników.

  • Po pierwsze: od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad zwierzęciem, w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy.
  • Po drugie: wyłącznie w sytuacji, gdy jest to przypadek niecierpiący zwłoki. Dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża zatem jego życiu lub zdrowiu (art. 7 ust. 3 ustawy).

Z treści art. 6 ust. 1a i ust. 2 ustawy wynika, że znęcanie się nad zwierzętami jest zabronione (ust. 1). Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 ustawy).

Ochrona zwierząt w Polsce

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że intencją ustawodawcy było stworzenie w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt narzędzia umożliwiającego pilne działanie w momencie stwierdzenia, iż dalsze przebywanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu. Jednocześnie poprzez powiązanie ust. 3 z ust. 1 art. 7 ustawy z koniecznością wszechstronnego wyjaśnienia zaistniałych okoliczności, nie zaś tylko ograniczenia się do akceptacji podjętych czynności, ustawodawca stworzył narzędzie zabezpieczające właścicieli przed pochopnym działaniem ze strony uprawnionych organizacji dbających o dobro zwierząt.

Celem ustawy jest ochrona zwierząt. Polega ona m.in. na czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi w sytuacji rażących zaniedbań. Kiedy to nadrzędną potrzebą jest szybkość i sprawność działania. To oczywiście nie zwalnia jednak organu od zbadania, czy wymienione wyżej przesłanki wystąpiły.

Należy bowiem mieć świadomość, że zwierzę jest istotą żyjąca, zdolną do odczuwania cierpienia. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Wynika to także z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Każde zwierzę wymaga zatem humanitarnego traktowania (art. 5 ustawy). Należy przez to rozumieć traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewnienie mu opieki i ochrony, w myśl art. 4 pkt 1 ustawy.

Przeczytaj również:
Szczekający pies w bloku – jakie konsekwencje grożą jego posiadaczowi?

Ochrona zwierząt przed niehumanitarnym traktowaniem

Przepis art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt zabrania znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu zadawania albo świadomego dopuszczania do zadawania bólu lub cierpień, w szczególności przez utrzymywanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji.

Użyte w definicji tego przepisu sformułowanie pozwala na przyjęcie, iż chodzi o świadome zachowanie osoby, która zdaje sobie sprawę z następstw swojego zachowania. Niewłaściwe warunki bytowania natomiast to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała.

Na ustalenie tych okoliczności powinna mieć wpływ świadomość, że zwierzę jest istotą żyjącą, zdolną do odczuwania cierpienia. Człowiek jest mu natomiast winien poszanowanie, ochronę i opiekę. To również zostało uregulowane w ustawie o ochronie zwierząt w przepisie art. 1 ust. 1. Powinna mieć też wpływ potrzeba humanitarnego traktowania zwierząt. Rozumie się przez nią traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę w myśl art. 4 pkt 2 wymienionej ustawy.

 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 maja 2018 r. II SA/Po 1141/17