Izba wytrzeźwień

25 listopada 2020
hello world!

Izba wytrzeźwień to zakład administracyjny typu zamkniętego o charakterze leczniczo-prewencyjnym. Jego zadaniem jest udzielanie pomocy i sprawowanie opieki nad osobami w stanie nietrzeźwości usuwanymi z miejsc publicznych celem ochrony porządku i spokoju publicznego przy zachowaniu profesjonalizmu w sprawowanej opiece poprzez izolowanie tych osób do czasu wytrzeźwienia. 

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2277 z późn. zm., dalej również jako „u.w.t.p.a.”) organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50 000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień.

Izba wytrzeźwień zadania

Do zadań izby wytrzeźwień należy:

  • sprawowanie opieki nad osobami w stanie nietrzeźwości;
  • wykonywanie wobec osób w stanie nietrzeźwości zabiegów higieniczno-sanitarnych;
  • udzielanie osobom w stanie nietrzeźwości pierwszej pomocy;
  • prowadzenie detoksykacji, jeżeli izba wytrzeźwień posiada odpowiednie pomieszczenie, urządzenia, wyposażenie i wykwalifikowany personel;
  • informowanie osób przyjętych do izby wytrzeźwień o szkodliwości spożywania alkoholu oraz motywowanie ich do podjęcia leczenia odwykowego;
  • współpraca z właściwymi gminnymi komisjami rozwiązywania problemów alkoholowych, instytucjami i organizacjami oraz innymi podmiotami, których działalność ma na celu przeciwdziałanie problemom alkoholowym i ich skutkom.

Oznacza to, że zadania izby wytrzeźwień nie ograniczają się zatem wyłącznie do zapewnienia przestrzeni do wytrzeźwienia. Zabezpieczają bowiem także podstawowe zabiegi higieniczno-sanitarne i w razie potrzeby zapewniają udzielenie pierwszej pomocy. Izba wytrzeźwień lub placówka prowadzi także ewidencję i dokumentację osób do niej doprowadzonych (art. 39(1) ust. 1 u.w.t.p.a.).

Detoksykacja nie wszędzie 

Specyficznym świadczeniem medycznym, które powinna oferować izba wytrzeźwień, jest detoksykacja. Służy ona przerwaniu tak zwanego ciągu alkoholowego. Jest to stan charakterystyczny dla choroby alkoholowej. W trakcie jego trwania uzależniony przez co najmniej kilka dni z rzędu wprowadza etanol do organizmu. Ze względu na podłoże uzależnienia od alkoholu przerwanie ciągu alkoholowego powinno następować pod kontrolą osoby mającej przeszkolenie medyczne. W stanie silnego uzależnienia wiąże się to bowiem z zespołem odstawiennym, który może wywoływać ostrą fizyczną i psychiczną reakcję organizmu na brak czynnika uzależniającego. Co istotne, nie każda izba wytrzeźwień ma jednak obowiązek prowadzić detoksykację. Może to robić tylko taka, która posiada odpowiednie pomieszczenie, urządzenia, wyposażenie i wykwalifikowany personel.

Doprowadzenie osoby w stanie nietrzeźwości 

Zgodnie z art. 40 u.w.t.p.a. osoby w stanie nietrzeźwości, które swoim zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub zdrowiu innych osób, mogą zostać doprowadzone do izby wytrzeźwień lub placówki, podmiotu leczniczego albo do miejsca zamieszkania lub pobytu.

W razie braku izby wytrzeźwień lub placówki osoby takie mogą być doprowadzone do jednostki policji. Z czynności doprowadzenia sporządza się protokół. W przypadku uzasadnionych wątpliwości co do tożsamości osoby doprowadzonej do izby wytrzeźwień lub placówki albo jednostki policji dane tej osoby niezwłocznie sprawdza i potwierdza doprowadzający. Osoba doprowadzona do izby wytrzeźwień lub placówki albo jednostki policji pozostaje tam aż do wytrzeźwienia. Nie dłużej jednak niż 24 godziny. Co istotne, osoby do lat 18 umieszcza się w odrębnych pomieszczeniach. Nie mogą one przebywać z osobami dorosłymi.

O przyjęciu do izby wytrzeźwień lub placówki albo o zatrzymaniu w jednostce policji zawiadamia się niezwłocznie:

  • w przypadku małoletnich ich rodziców lub opiekunów oraz sąd opiekuńczy;
  • w przypadku innych osób na ich żądanie, wskazane przez nie osoby.

Badanie na zawartość alkoholu w organizmie

Podstawą przyjęcia osoby doprowadzonej do izby wytrzeźwień, placówki lub jednostki policji jest wynik badania na zawartość alkoholu w organizmie tej osoby wskazujący na stan nietrzeźwości (art. 40(1) u.w.t.p.a.). Badanie to przeprowadza się za zgodą osoby doprowadzonej do izby wytrzeźwień, placówki lub jednostki policji. W przypadku braku zgody na przeprowadzenie badania, osobę doprowadzoną przyjmuje się do izby wytrzeźwień lub placówki albo zatrzymuje się w jednostce policji wyłącznie w przypadku występowania symptomów wskazujących na stan nietrzeźwości, potwierdzonych pisemnie przez lekarza izby wytrzeźwień lub placówki. W przypadku natomiast osób doprowadzonych do jednostki policji przez upoważnionego funkcjonariusza policji.

Osoba doprowadzona do izby wytrzeźwień lub placówki jest poddawana niezwłocznie badaniom lekarskim (art. 40(2) u.w.t.p.a.). Co istotne, osoba doprowadzona może zostać poddana badaniu, nawet jeśli nie wyrazi zgody na jego przeprowadzenie, jeżeli jej zachowanie wskazuje na to, że może ona zagrażać swojemu życiu lub zdrowiu albo życiu lub zdrowiu innych osób, lub jeżeli zachodzi uzasadniona potrzeba udzielenia jej niezbędnych świadczeń zdrowotnych. Natomiast jeżeli osoba doprowadzona wymaga hospitalizacji, niezwłocznie przewozi się ją do podmiotu leczniczego (szpitala). Transport, w zależności od stanu zdrowia tej osoby, wykonują jednostki policji, straż gminna, podmioty wykonujące transport sanitarny lub zespoły ratownictwa medycznego.

Przymus bezpośredni

Zgodnie z art. 40 u.w.t.p.a. wobec osoby przyjętej albo wobec osoby zatrzymanej w jednostce policji, która stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia własnego lub innej osoby, lub niszczy przedmioty znajdujące się w otoczeniu, może być zastosowany przymus bezpośredni. Ustawa reguluje konkretne rodzaje możliwego do zastosowania przymusu. I tak, przymus bezpośredni zastosowany w:

  1. izbie wytrzeźwień lub placówce polega na przytrzymaniu, unieruchomieniu, przymusowym podaniu produktu leczniczego lub izolacji;
  2. jednostce policji polega na przytrzymaniu, unieruchomieniu lub izolacji.

O zastosowaniu przymusu bezpośredniego, o którym mowa w pkt 1., i zaprzestaniu jego stosowania decyduje lekarz. Określa on rodzaj zastosowanej formy przymusu bezpośredniego. Oprócz tego osobiście nadzoruje jego wykonanie. Natomiast w przypadku przymusu bezpośredniego w jednostkach policji o jego zastosowaniu i zaprzestaniu decyduje komendant jednostki Policji lub osoba przez niego upoważniona. Podczas ich nieobecności będzie to natomiast dyżurny jednostki policji.

Co istotne, przed zastosowaniem przymusu bezpośredniego uprzedza się osobę, wobec której przymus ten ma być zastosowany.

Zwolnienie małoletniego z izby wytrzeźwień

Zgodnie z art. 40(4) u.w.t.p.a. osoba małoletnia doprowadzona do izby wytrzeźwień, placówki lub jednostki policji może być zwolniona, niezwłocznie po udzieleniu jej niezbędnych świadczeń zdrowotnych, na pisemny wniosek rodziców lub opiekunów. Małoletni pozostaje pod władzą rodzicielską. Stąd uzasadnienie przepisu, jakim jest umożliwienie rodzicom lub opiekunom samodzielnego zajęcia się małoletnim w stanie nietrzeźwości, bez potrzeby angażowania aparatu państwowego.

Należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 40 ust. 11 pkt 1 u.w.t.p.a. o przyjęciu do izby wytrzeźwień lub placówki albo o zatrzymaniu w jednostce policji zawiadamia się niezwłocznie w przypadku małoletnich nie tylko ich rodziców lub opiekunów, ale również sąd opiekuńczy. W wypadku zatem jeśli wniosek rodzica lub opiekuna o zwolnienie z izby wytrzeźwień małoletniego miałby charakter nadużycia władzy rodzicielskiej, sąd będzie o tym od razu poinformowany.

Zwolnienie z izby wytrzeźwień

O zwolnieniu osoby przyjętej z izby wytrzeźwień lub placówki decyduje odpowiednio dyrektor, kierownik placówki lub upoważniona przez niego osoba. Dzieje się to na podstawie badania zawartości alkoholu w organizmie osoby zwalnianej. Istotna jest również opinia lekarza (art. 42(1) u.w.t.p.a.). Natomiast o zwolnieniu osoby zatrzymanej z jednostki policji decyduje komendant jednostki policji lub upoważniona przez niego osoba, na podstawie badania zawartości alkoholu w organizmie osoby zwalnianej, lub w miarę potrzeb biorąc pod u uwagę opinię lekarza. Osobę małoletnią po wytrzeźwieniu przekazuje się rodzicom lub opiekunom. Jeżeli jednak opiekun lub rodzic dziecka nie zgłosi się, dziecko trafia do najbliższej placówki interwencyjnej.

Opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień

Za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce policji od osoby przyjętej pobierana jest opłata. Obejmuje ona także udzielone świadczenia zdrowotne, podane produkty lecznicze oraz detoksykację. Wysokość opłaty określana przez organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego lub przez wojewodę. Maksymalna wysokość opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce policji wynosi obecnie 316,12 zł. Termin uiszczenia opłaty wynosi 14 dni od dnia doręczenia wezwania do jej uiszczenia. 

chevron-down
Copy link