Korekta deklaracji podatkowej – kiedy można ją złożyć?

Podatnicy, płatnicy, inkasenci oraz osoby, które były wspólnikami spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki, mają prawo do złożenia skorygowanej deklaracji. Można wielokrotnie korygować deklarację, aż do przedawnienia zobowiązania, którego dotyczy. Korekta deklaracji podatkowej – co warto o niej wiedzieć?

Korekta deklaracji podatkowej

Zgodnie z art. 81 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (dalej jako „op”), jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację.

Na mocy tego przepisu podatnicy, płatnicy, inkasenci oraz osoby, które były wspólnikami spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki, mają prawo do złożenia skorygowanej deklaracji. Korekta może być złożona także przez następcę prawnego. Wyżej wskazane podmioty mogą wielokrotnie korygować deklarację, aż do przedawnienia zobowiązania, którego dotyczą.

Oznacza to, że istnieje możliwość korekty już uprzednio skorygowanej deklaracji. Złożenie korekty deklaracji zastępuje deklarację podatkową złożoną pierwotnie. Prowadzi ono do przerwania biegu terminu dla dokonania sprawdzenia samoobliczenia podatku w tej korekcie przez organy podatkowe i sprawia, że zaczynają one biec od początku, tj. od dnia złożenia korekty deklaracji. Takie wyjaśnienie znajdziemy w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 maja 2011 r., sygn. I SA/Po 132/11.

Prawo do korekty deklaracji w podatkach powstających z mocy prawa

Korekta deklaracji podatkowej w podatkach powstających z mocy prawa w tym trybie prowadzi co do zasady do zmiany wysokości kwoty powstałego już zobowiązania podatkowego. Korygując deklarację w tych podatkach, podatnik ma prawo do zmniejszenia lub zwiększenia już powstałego zobowiązania ze skutkiem wstecznym. Prawa tego nie mają jednak podatnicy podatków powstających po doręczeniu decyzji wymiarowej.

Korekta deklaracji podatkowej – kiedy najczęściej podatnicy korzystają z omawianego prawa?

Dzieje się tak wówczas, gdy wykazana w deklaracji kwota podatku jest nienależna lub wyższa od należnej. Wtedy, wraz ze złożonym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, składają skorygowane deklaracje. Tutaj poprawione są mylnie wpisane dane rzutujące na kwotę podatku. W ten sposób odzyskują nadpłacony podatek.

To nie jedyne prawo podatnika. Może on również skorygować deklarację wówczas, gdy zaniżył w niej kwotę podatku, a w efekcie doprowadził do powstania zaległości podatkowej. Skorygowanie deklaracji w takiej sytuacji chroni podatnika przed negatywnymi następstwami związanymi z uszczupleniem dochodów. Warto zapoznać się z przepisami prawa zawartymi w art. 16a Kodeksu karnego skarbowego. Nie podlega bowiem karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe ten, kto złożył prawnie skuteczną w rozumieniu ordynacji podatkowej korektę deklaracji podatkowej i w całości uiścił, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie. 

Skorygowanie deklaracji i zapłacenie zaległości prowadzi do jej wygaśnięcia. Następstwem tego jest wstrzymanie naliczania odsetek. To także stanowi przyczynę korzystania przez podatnika z prawa do korekty. Nie bez znaczenia są również „ulgowe” odsetki od zaległości podatkowych. Stosuje się je przy skorygowaniu deklaracji, po spełnieniu pewnych warunków. Z prawa do skorygowania deklaracji, określonego w tym przepisie, podmioty korzystają również w innych sytuacjach. Będzie tak wówczas, gdy w deklaracji występują błędy rachunkowe, oczywiste omyłki. Dzieje się tak również, gdy wypełniono ją niezgodnie z wymaganiami lub istnieją wątpliwości co do prawidłowości danych w niej zawartych. W takiej sytuacji podatnicy mogą działać z własnej inicjatywy lub na żądanie organu podatkowego weryfikującego deklaracje w ramach czynności sprawdzających.

„Korekta” deklaracji w podatkach powstających po doręczeniu decyzji

Artykuł 81 op nie znajduje zastosowania do podatków powstających poprzez doręczenie decyzji. Podatnicy tych podatków nie mają prawa do skorygowania ich deklaracji, których skutkiem będzie zmiana wysokości zobowiązania podatkowego. Są oni zobowiązani do złożenia informacji na dany podatek (np. informacja na podatek od nieruchomości, rolny, leśny od osób fizycznych) lub zeznań (podatek od spadków i darowizn). Jest to forma zgłoszenia obowiązku podatkowego.

Dane zawarte w tych dokumentach stanowią natomiast podstawę do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Ich złożenie jest realizacją ciążącego na podatniku obowiązku wynikającego z poszczególnych ustaw podatkowych. Na podstawie tych deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję wymierzającą podatek. Do momentu powstania zobowiązania (doręczenia tych decyzji) podatnik jest zobowiązany do informowania organu podatkowego o wszystkich okolicznościach mających wpływ na wysokość podatku. Obowiązek ten podatnik realizuje najczęściej poprzez zmianę danych zawartych we wcześniej złożonych deklaracjach. Korekt tych dokonuje się w związku z realizacją – wynikającego z ustawy regulującej dany podatek – obowiązku dostarczenia niezbędnych danych do ustalenia kwoty podatku.

Po wymierzeniu podatku i doręczeniu decyzji podatnik, który kwestionuje jego wysokość, nie może dokonać tego w drodze korekty wcześniej złożonej deklaracji. Może to uczynić jedynie poprzez odwołanie od decyzji lub jej wzruszenie w trybach nadzwyczajnych. Złożenie „korekty” deklaracji po doręczeniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania powinno być traktowane w zależności od okoliczności sprawy (które powinny być wyjaśnione przez organ podatkowy) jako odwołanie od decyzji albo wniosek o jej uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności. Nie jest to w każdym razie korekta, o której mowa w komentowanym przepisie. Taki wniosek z wykazaniem danych innych niż w złożonej wcześniej deklaracji skutkuje uruchomieniem postępowania zmierzającego do ustalenia podatku w prawidłowej wysokości.

Korekta deklaracji podatkowej –uzasadnienie przyczyny

Od 1 stycznia 2016 r. zniesiono obowiązek pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty. W razie wątpliwości dotyczących skorygowanej deklaracji organ podatkowy może jednak – na podstawie art. 274 § 2 op  – wezwać podatnika do ich wyjaśnienia.