Nie żyje policjant. Napaść na funkcjonariusza – konsekwencje prawne

7 marca 2018 roku w miejscowości Przysucha przypadkowi przechodnie natknęli się na ciało policjanta. Mężczyzna miał ranę postrzałową głowy. Obok funkcjonariusza znaleziono broń służbową. Dużo wskazuje na to, że mogło dojść do samobójstwa. Na tym etapie śledztwa nie można jednak wykluczyć żadnych okoliczności. Prokuratura zleciła sekcję zwłok. Co grozi za naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza? Czy napaść na funkcjonariusza jest surowiej karana? Na ile lat można trafić do więzienia za zabójstwo funkcjonariusza?

Kim jest funkcjonariusz publiczny?

Jest nim podmiot, który przez wzgląd na swoją pozycję zawodową lub posiadane kompetencje ma prawo do szczególnej ochrony prawnej. Zgodnie z kodeksem karnym funkcjonariuszem publicznym jest m.in. osoba powołana do ochrony bezpieczeństwa publicznego.

Naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza

Zachowanie sprawcy przestępstwa skierowane przeciwko funkcjonariuszowi publicznemu jest zagrożone surowszą karą niż to samo przestępstwo skierowane przeciwko innemu podmiotowi. Przykładem może być naruszenie nietykalności cielesnej.

Gdy sprawca czynu zabronionego uderzy człowieka, lub w każdy inny sposób naruszy jego nietykalność cielesną, otrzyma karę. W grę wchodzi grzywna, kara ograniczenia wolności lub jej pozbawienia do roku. W tym wypadku pokrzywdzony musi złożyć stosowny wniosek, ponieważ tego przestępstwa nie ściga się z oskarżenia prywatnego. Analogiczny przepis związany z naruszeniem nietykalności cielesnej funkcjonariusza jest bardziej surowy, a jego ściganie następuje z urzędu.

Kto narusza nietykalność cielesną funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

art. 222 § 1 – ustawa Kodeks karny

Sąd ma prawo zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary (nawet od niej odstąpić). Nastąpi to w przypadku, gdy wspomniane naruszenie nietykalności cielesnej wiąże się z niewłaściwym zachowaniem funkcjonariusza.

Napaść na funkcjonariusza

Kodeks karny określa również, jakie konsekwencje spotkają człowieka, który dopuści się tzw. czynnej napaści na funkcjonariusza. Wspomniana napaść musi odbyć się z użyciem niebezpiecznego przedmiotu (np. broń palna, nóż itp.). Zamiast tego sprawca może użyć również środka obezwładniającego. W obu przypadkach przestępca otrzyma karę pozbawienia wolności, bez możliwości zapłaty grzywny lub przyjęcia kary ograniczenia wolności. Sąd może wymierzyć karę w granicach od roku do lat 10.

Jeżeli w wyniku czynnej napaści nastąpił skutek w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12.

art. 223 § 2 – ustawa Kodeks karny

Zabójstwo funkcjonariusza

Ustawodawca, opisując przestępstwo zabójstwa, określił również wyższą kwalifikację karną czynu dotyczącego zabójstwa funkcjonariusza publicznego. Z artykułu można wyczytać, że sprawca tego przestępstwa może trafić do więzienia na czas nie krótszy niż 12 lat. W poważniejszych przypadkach grozi mu również 25 lat pozbawienia wolności, lub nawet dożywotnie pozbawienie wolności. Warto jednak pamiętać, że zabójstwo należy powiązać z pełnieniem przez wspomnianego funkcjonariusza obowiązków służbowych związanych z ochroną bezpieczeństwa ludzi lub porządku publicznego. Zabójstwo policjanta, kiedy nie jest w pracy i funkcjonuje jako osoba prywatna, podlega tej samej karze co zabójstwo każdego innego człowieka.

Kto zabija człowieka (…) podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia wolności albo karze dożywotniego pozbawienia wolności.

art. 148 § 2 – ustawa Kodeks karny

Karze określonej w § 2 podlega (…) sprawca zabójstwa funkcjonariusza publicznego popełnionego podczas lub w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych związanych z ochroną bezpieczeństwa ludzi lub ochroną bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

art. 148 § 3 – ustawa Kodeks karny