Od kiedy biegnie termin na zażalenie w postępowaniu o upadłość konsumencką

Sąd Najwyższy w dniu 30 stycznia 2019 roku podjął uchwałę w związku z zapytaniem, czy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli upadłego będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej dla wierzyciela rozpoczyna bieg od dnia ogłoszenia na posiedzeniu jawnym w tym przedmiocie postanowienia, czy też od dnia doręczenia odpisu tego postanowienia zgodnie z art. 491[14] ust. 2 zd. pierwsze p.u.?​

Przepis art. 49114 ust. 1 pr. up. wprowadza do upadłości konsumenckiej pojęcie planu spłaty wierzycieli. Zgodnie z tym przepisem po wykonaniu ostatecznego planu podziału, a gdy z uwagi na brak majątku upadłego plan podziału nie został sporządzony – po zatwierdzeniu listy wierzytelności sąd ustala co do zasady plan spłaty wierzycieli. Czynności sądu w przedmiocie ustalenia planu spłaty powinny zostać podjęte z urzędu. Choć nie ma oczywiście przeszkód, aby wniosek o tym zakresie złożył upadły lub syndyk. Wydanie postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli nie powoduje automatycznego umorzenia zobowiązań, które zgodnie z treścią planu spłaty nie podlegają spłacie.

Kiedy następuje umorzenie zobowiązań upadłego?

Postanowienie o umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty zapada bowiem zgodnie z art. 49121 ust. 1 pr. up. dopiero po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli. Zgodnie z art. 49114 ust. 3 pr. up. uprawomocnienie się postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli oznacza zakończenie postępowania upadłościowego. Zatem z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ustaleniu planu spłaty wygasa funkcja syndyka i sędziego-komisarza. Ponadto upadły odzyskuje legitymację procesową do występowania w procesach sądowych, administracyjnych lub sądowoadministracyjnych. Dalsze czynności związane z nadzorem nad wykonywaniem przez upadłego ustalonego planu spłaty wykonuje sąd upadłościowy w składzie jednego sędziego zawodowego.

Postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli albo umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli doręcza się wierzycielom. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Uprawomocnienie się postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli albo umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli oznacza zakończenie postępowania.

Zdaniem Sądu Najwyższego, termin do wniesienia zażalenia na postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli upadłego (art. 491[14] ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, jedn. tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 2344 ze zm.), wydane na posiedzeniu jawnym, biegnie od dnia ogłoszenia.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2019 r., sygnatura III CZP 76/18