Opłata za plastikowe opakowania – już od lipca tego roku

7 kwietnia 2021
hello world!

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL) opublikowano projekt nowelizacji ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw. Zmiany przepisów wiążą się z wejściem w życie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Konieczna jest transpozycja tych przepisów do polskiego prawa. Dyrektywa ta ma na celu m.in. ograniczenie stosowania jednorazowych plastikowych przedmiotów. Do takich przedmiotów należą np. mieszadełka, patyczki do uszu, talerze, kubki czy słomki. Ile wyniesie opłata za plastikowe opakowania?

Opłata produktowa

Nowelizacja przewiduje wprowadzenie opłaty produktowej, którą będą pobierać od kupujących jednostki handlu detalicznego, jednostki handlu hurtowego lub jednostki gastronomiczne. Maksymalna stawka opłaty produktowej może wynieść 1 zł za jedną sztukę opakowania jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego. Natomiast rzeczywista stawka opłaty, która przeznaczona jest na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów powstałych z tych produktów, zostanie określona w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw klimatu. Nastąpi to w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów i ministrem właściwym do spraw gospodarki. Opłata ta ma na celu zniechęcenie konsumentów do kupowania opakowań jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego. Wprowadzenie opłaty produktowej ma doprowadzić do większego zainteresowania produktami z alternatywnych tworzyw lub opakowań i produktami wielokrotnego użytku. Zgodnie z zaproponowanymi przepisami opłata wnoszona będzie na odrębny rachunek bankowy właściwego marszałka województwa. W terminie do 15. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym została pobrana.

Konieczna dostępność produktów alternatywnych

Ponadto nowelizacja nakłada na przedsiębiorców obowiązek zapewnienia nabywcom dostępności w sprzedaży opakowań wielokrotnego użytku lub opakowań wytworzonych z materiałów innych niż tworzywa sztuczne. Więcej na temat uzasadnienia projektu nowelizacji można przeczytać tutaj.

Opłata za plastikowe opakowania – koniec z oksydegradowalnym plastikiem

Projektowane przepisy przewidują ponadto wprowadzenie zakazu wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego oraz produktów wykonanych z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych, wymienionych w załączniku nr 7 do ustawy, zgodnie z art. 5 dyrektywy 2019/904. Zakaz ten dotyczyć ma takich produktów jak patyczki higieniczne, sztućce (widelce, noże, łyżki, patyczki), talerze, słomki. Wyjątek stanowią słomki objęte zakresem stosowania dyrektywy 90/385/EWG lub dyrektywy 93/42/EWG. Oprócz tego zakaz odnosi się również do takich produktów jak mieszadełka do napojów, patyczki do balonów, pojemniki na posiłki i napoje wykonane z polistyrenu ekspandowanego.

Zgodnie z definicją legalną z ustawy nowelizującej przez oksydegradowalne tworzywo sztuczne rozumieć należy materiał z tworzywa sztucznego zawierający dodatki, które pod wpływem utleniania prowadzą do rozpadu tych materiałów na mikrofragmenty lub do ich rozkładu chemicznego. Oksydegradowalne tworzywa sztuczne zawierają dodatki, które wpływają na ich szybszy rozkład inicjowany przez promieniowanie ultrafioletowe lub wysoką temperaturę. W konsekwencji w procesie tym jednak powstają drobiny mikroplastiku, które obecne są w powietrzu, a nawet w pokarmach.

Opłata za plastikowe opakowania – rozszerzona odpowiedzialność producenta

Nowelizacja wprowadza również objęcie przedsiębiorców wprowadzających na rynek produkty jednorazowego użytku systemem rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Tym samym na przedsiębiorców wprowadzających do obrotu ww. produkty jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego nałożono obowiązek ponoszenia kosztów związanych z wprowadzanymi przez nich produktami. Finansowanie obejmuje: prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych, sprzątanie, uprzątanie, transport i przetwarzanie odpadów powstałych z wprowadzonych przez nich produktów. Oprócz tego dotyczy to również gromadzenia danych i sprawozdawczości na temat wprowadzonych przez nich do obrotu produktów, a także zbieranych i przetwarzanych odpadów powstałych z tych produktów. Ponadto określono także mechanizm finansowania tych działań. Przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu ww. produkty zostali zobowiązani do finansowania w danym roku kalendarzowym kosztów zbierania odpadów powstałych z wprowadzonych przez nich do obrotu produktów. Określono maksymalną stawkę opłaty w wysokości 0,05 zł za szt. produktu. Poszczególne stawki zostaną jednak określone w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw klimatu.

Inne zmiany

To jednak nie wszystkie zmiany. Przepisy planowanej nowelizacji zobowiązują ponadto przedsiębiorców prowadzących jednostki handlowe i gastronomiczne, w których oferowane są produkty lub opakowania z tworzywa sztucznego objęte opłatą, do prowadzenia oddzielnie dla każdej jednostki ewidencji liczby nabytych i wydanych nabywcom produktów. Projektowana ustawa zawiera także przepisy karne za nieprzestrzeganie jej przepisów. Znajdują się tu także przepisy określające wysokość administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na podmioty za nieprzestrzeganie przepisów tejże ustawy. Planuje się, że projektowane przepisy wejdą w życie do dnia 3 lipca 2021 r. Część rozwiązań zacznie jednak funkcjonować w terminie późniejszym.

Nowelizacja w czasach pandemii – kolejne obciążenie dla branży gastronomicznej?

Projekt ustawy przewiduje opłatę (np. za jednorazowy kubek plastikowy do kawy), którą będą pobierały sklepy, hurtownie, bądź lokale gastronomiczne. Z całą pewnością może to stanowić kolejny cios dla branży gastronomicznej. Z projektu wynika, że sklepy, bary lub kawiarnie, które będą wydawać jednorazowe opakowania, będą musiały zapewnić swoim klientom alternatywę. Będą musiały zatem udostępnić produkty i opakowania wielokrotnego użytku bądź wykonane z materiałów innych niż plastik. Tymczasem obecnie, na skutek pandemii COVID-19, branża gastronomiczna zmaga się z wieloma problemami. Od wielu miesięcy funkcjonuje praktycznie wyłącznie na zasadzie oferowania posiłków i napojów na wynos. Koszty opakowań stanowią zatem poważny problem. Przykładowo 200 ml kubki wykonane z tworzywa sztucznego kosztują około 5 groszy. Natomiast kubki tej samej pojemności wykonane z papieru kosztują ok. 14 gr, z kolei z biopolimeru PLA – ok. 20 groszy.

chevron-down
Copy link