Opodatkowanie zagranicznych dochodów członków zarządu

15 grudnia 2020
hello world!

W dobie funkcjonowania na świecie międzynarodowych korporacji niejednokrotnie zdarza się, że w spółce rolę członka zarządu piastuje osoba z innego państwa. Członkostwo w zarządzie lub innym organie spółki wiąże się z wynagrodzeniem, które musi zostać opodatkowane. Jak wygląda zatem kwestia opodatkowania zagranicznych dochodów członków zarządu oraz innych organów spółek?

Podstawowe zasady opodatkowania zagranicznych dochodów opisano w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę z poszczególnymi państwami. Zasadniczo konstrukcja każdej z zawartych umów jest bardzo podobna. Kwestie opodatkowania wynagrodzenia członków zarządu lub członków rady nadzorczej reguluje art. 16 umowy.

Jako przykład w dalszej treści artykułu posłużymy się postanowieniami polsko-niemieckiej umowy z dnia 14 maja 2003 r. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz.U. 2005 Nr 12, poz. 90).

Opodatkowanie zagranicznych dochodów członków zarządu – zasady ogólne

Stosownie do art. 16 ust. 1 umowy polsko-niemieckiej wynagrodzenia członków rady nadzorczej lub zarządu i inne podobne płatności, które osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie otrzymuje z tytułu członkostwa w radzie nadzorczej lub zarządzie spółki, mającej siedzibę w drugim umawiającym się państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim państwie. Uposażenia, płace i inne podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie otrzymuje z tytułu pełnienia obowiązków pełnomocnika spółki, mającej siedzibę w drugim umawiającym się państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim państwie.

Podstawowa zasada to opodatkowanie wynagrodzeń w państwie siedziby spółki. Bez względu na faktyczne miejsce wykonywania czynności członka organu. Prawo do opodatkowania tego rodzaju wynagrodzeń w państwie źródła nie jest prawem wyłącznym. Oznacza to, że tego rodzaju wynagrodzenie może być również opodatkowane w państwie zamieszkania danego członka organu.

Art. 16 polsko-niemieckiej umowy stanowi lex specialis w stosunku do art. 14 dotyczącego wykonywania wolnych zawodów czy też art. 15 dotyczącego wykonywania pracy najemnej. Celem wprowadzenia odrębnych zasad opodatkowania wynagrodzeń członków organów spółek jest wyłączenie możliwości opodatkowania tych dochodów zgodnie z zasadami wynikającym z art. 15. Mowa zatem o wyłączeniu możliwości opodatkowania tych dochodów w państwie, na terytorium którego wykonuje się pracę. Pełnienie funkcji członka organu może odbywać się skutecznie z terytorium dowolnego państwa. Nie ma konieczności fizycznej obecności takiego pracownika z państwie siedziby spółki.

Stosunek korporacyjny a stosunek obligacyjny

Członkowie organów spółek mogą wykonywać swoje obowiązki zarówno na podstawie samego aktu powołania, jak i zawartego dodatkowo stosunku obligacyjnego. Członka zarządu powołuje organ stanowiący spółki. Może dodatkowo zostać zatrudniony na podstawie umowy o pracę lub innego stosunku obligacyjnego. Nie jest jednak możliwe pełnienie funkcji członka organu jedynie na podstawie stosunku obligacyjnego.

Ma to znaczenie np. w kontekście kontraktu menadżerskiego. Tutaj bowiem menadżer wykonuje czynności zarządcze (zbieżne z tymi wykonywanymi przez członka zarządu). Niemniej jednak często nie łączy go ze zleceniodawcą żaden stosunek powołania. W takiej sytuacji znajdą zastosowanie zasady opodatkowania wynikające z art. 14 (wykonywanie wolnych zawodów), a nie z art. 16 polsko-niemieckiej umowy.

Opodatkowanie zagranicznych dochodów – unikanie podwójnego opodatkowania

W przypadku niemieckiego rezydenta wykonującego funkcje członka zarządu w polskiej spółce zastosowanie znajdzie art. 29 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatek dochodowy od uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychodów otrzymywanych przez osoby należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. bb) polsko-niemieckiej umowy, w takiej sytuacji niemiecki rezydent, w stosunku do swoich globalnych dochodów opodatkowanych w Niemczech, będzie mógł zastosować metodę proporcjonalnego zaliczenia.

Co natomiast, jeżeli polski rezydent uzyskuje dochody z tytułu członkostwa w organie spółki niemieckiej? Wówczas podwójnemu opodatkowaniu tego dochodu zapobiega się poprzez zastosowanie w Polsce metody unikania podwójnego opodatkowania. Mówimy o metodzie wyłączenia z progresją, którą wskazano w art. 24 ust. 2 umowy.

Przeczytaj również: Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

chevron-down
Copy link