Obowiązek wyprowadzania psa na smyczy

12 września 2019
/

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie. Stwierdził on nieważność § 14 ust. 3 zaskarżonej uchwały. Zgodnie z § 14 ust. 3 Regulaminu osoby utrzymujące psy miały obowiązek wyprowadzać je na smyczy. Psy należące do ras uznanych za agresywne lub mieszańce tych ras musiały natomiast dodatkowo być prowadzone w kagańcu.

Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, co do zasady nakładanie obowiązków na właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe jest zgodne z celem art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Niemniej jednak obowiązki te muszą pozostawać w zgodzie z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

W orzeczeniu Sąd podkreślił, że analizowany przepis Regulaminu został sformułowany w sposób kategoryczny. Nie dopuszcza on wyjątków, dotyczących uwzględnienia specyficznych cech biologicznych, wieku, stanu zdrowia i fizjologii zwierząt. Jest on również bardziej rygorystyczny niż przewidziane to zostało w ustawach. Brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących psy w zakresie ochrony przed zagrożeniem dla innych ze względu na cechy osobnicze psów prowadzi do kategorycznego przypisywania odpowiedzialności karnoskarbowej za zachowania obiektywnie niemogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia.

Zwykłe i nakazane środki ostrożności

Zgodnie z art. 77 kodeksu wykroczeń kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany. Co więcej, w art. 10a ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt wprowadzono zakaz puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna.

Jednakże należy mieć na uwadze, że spełnienie warunku panowania nad zwierzęciem w stopniu gwarantującym bezpieczeństwo publiczne nie wymaga zawsze np. spacerowania z psem znajdującym się na smyczy lub w kagańcu (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r. o sygn. akt II OSK 3039/15).

Prowadzenie na smyczy i w kagańcu psów niektórych ras także może nie zapewniać bezpieczeństwa. Ponadto niektóre psy, niebędące na liście ras psów niebezpiecznych, a wykazujące agresywność, powinny być prowadzone na smyczy i w kagańcu. Trudno natomiast wymagać od właściciela używania kagańców wobec psów, które ze względu na swoją wagę i wielkość mogą być z łatwością trzymane na smyczy.

Zwykłe środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia określa się jako tradycyjne, przyjęte zwyczajowo, naturalne dla danego gatunku zwierzęcia. Dodatkowo uzależnione są od cech osobniczych zwierzęcia i ewentualnego, potencjalnego zagrożenia. Środki nakazane to środki, o jakich mowa w wielu ustawach. Pojawiają się one m.in. w ustawie o ochronie zwierząt czy w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu ras psów uznawanych za agresywne. W ustawie tej przez "humanitarne traktowanie zwierząt" rozumie się traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę.

Przeczytaj również:
Szczekający pies w bloku – jakie konsekwencje grożą jego posiadaczowi?

Regulamin zbyt rygorystyczny

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy, a psów ras agresywnych oraz mieszańców tych ras dodatkowo w kagańcu, niezależnie od jego cech i innych uwarunkowań (w tym choroby, wieku), może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych.

Ponadto ograniczenia uprawnień właściciela psa bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. W konsekwencji uznał, że postanowienia Regulaminu niepozwalające na uwzględnienie specyficznych sytuacji mogą tę zasadę naruszać. Tym bardziej, gdy nakazane Regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia mogą być uznane za bardziej rygorystyczne niż środki przewidziane ustawami i innymi aktami prawa miejscowego.

 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2019 r., II SA/Gd 886/18