Co grozi za fałszowanie znaku akcyzy?

8 października 2019
/

Podrabianie lub przerabianie znaków akcyzy jest przestępstwem regulowanym przez polski kodeks karny skarbowy. Jaka kara przewidziana jest dla sprawcy?

Akcyza w ujęciu karnoskarbowym

Znak akcyzy jest znakiem służącym do oznaczania wyrobu akcyzowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku akcyzowym, wyróżnia się podatkowe i legalizacyjne znaki akcyzy. Podatkowe znaki akcyzy nanosi się na wyroby akcyzowe w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Natomiast znaki legalizacyjne akcyzy stosowane są w przypadku wystąpienia poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, (tj. będących w sprzedaży) wyrobów akcyzowych  nieoznaczonych, oznaczonych nieprawidłowo lub nieodpowiednimi znakami akcyzy, w szczególności znakami uszkodzonymi, w przypadku, gdy wyroby te przeznaczone są do dalszej sprzedaży. Upoważnienie do odbioru banderol służy do wydania podmiotowi uprawnionemu znaków akcyzy (banderol) przez naczelnika urzędu celnego albo wytwórcę znaków akcyzy. Jest ono wydawane przez właściwego naczelnika urzędu celnego (art. 128 ustawy o podatku akcyzowym).

Ustawa Kodeks karny skarbowy (dalej jako „kks”) przewiduje cztery typy czynów zabronionych związanych z akcyzą. Są nimi:

  • podrabianie lub przerabianie znaku akcyzy albo upoważnienia do odbioru banderol (art. 67 § 1 kks);
  • uzyskanie lub przysposobienie środków do podrobienia albo przerobienia znaku akcyzy lub upoważnienia do odbioru banderol (art. 67 § 2 kks).

Przepisy te chronią mienie Skarbu Państwa. Forma ochrony polega na zabezpieczeniu przed fałszowaniem znaków akcyzy oraz upoważnień do odbioru banderol.

Podrobienie a przerobienie

Podrobieniem znaku akcyzy lub upoważnienia do odbioru banderol jest zachowanie polegające na wytworzeniu takiej rzeczy (której nadano pozory tych przedmiotów) w taki sposób, aby można było odnieść wrażenie, że są to dokumenty autentyczne. Innymi słowy, zachowanie takie stanowi zamach na autentyczność. W takim wypadku żaden znak akcyzy czy upoważnienie do odbioru banderol w rzeczywistości nie powstaje.

Natomiast przerobienie znaku akcyzy lub upoważnienia do odbioru banderol polega na zmianie (przeinaczeniu) samej treści autentycznego znaku czy upoważnienia. Stanowi więc zamach na prawdziwość. W tym wypadku autentyczny znak akcyzy czy upoważnienie do odbioru banderol istnieje. Jest to zatem materiał dla czynu zabronionego. 

Co istotne, nie jest możliwe dokonanie jednocześnie podrobienia i przerobienia na tym samym znaku akcyzy czy upoważnieniu do odbioru banderol.

Przeczytaj również:
Co grozi za sprzedaż podróbek?

Czynny żal

Polski ustawodawca przywiązuje szczególną wagę do ochrony oryginalnych znaków akcyzy i upoważnień do obioru banderol. Ma to swój wyraz w zagrożeniu ustawowym. Z drugiej strony, konstrukcja czynnego żalu ujęta w art. 67 § 3 kks (który stanowi, że nie podlega karze za przestępstwo skarbowe określone w art. 67 § 2 kks sprawca, który odstąpił od jego dokonania, w szczególności zniszczył uzyskane lub przysposobione środki lub zapobiegł skorzystaniu z nich w przyszłości), stanowi zachętę dla tych, którzy poczynili co prawda przygotowania do fałszerstwa znaków akcyzy i upoważnień do odbioru banderol, ale nie podjęli jednak dalszych kroków. Bezkarność można powiązać tutaj w szczególności z likwidacją środków czy uniemożliwieniem skorzystania z nich w przyszłości.

Konstrukcja czynnego żalu zakłada bezkarność sprawcy w razie odstąpienia od jego dokonania, w szczególności zniszczenia uzyskanych lub przysposobionych środków lub zapobieżenia skorzystaniu z nich w przyszłości. Jednak sprawca, który przykładowo niszczy uzyskane lub przysposobione środki, czyni to już po dokonaniu przestępstwa skarbowego z art. 67 § 2 kks. Dokonanie – co łatwo zauważyć – następuje zatem w czasie uzyskania czy przysposobienia środków. Oznacza to, że przepis art. 67 § 3 kks wyrażający czynny żal jest co najmniej nietrafiony.

Odpowiedzialność karna

Za przestępstwo skarbowe z art. 67 § 1 przewidziano karę grzywny do 720 stawek dziennych oraz karę pozbawienia wolności do lat 5, natomiast za przestępstwo z art. 67 § 2 kks – karę grzywny do 240 stawek dziennych oraz karę pozbawienia wolności do lat 2.

W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe (art. 67 § 4 kks). Zagrożone są one karą grzywny określoną kwotowo. 

Co więcej, w przypadku każdego z deliktów z art. 67 kks istnieje możliwość orzeczenia przepadku przedmiotów (tj. podrobionych i przerobionych znaków akcyzy i upoważnień do odbioru banderol oraz środków uzyskanych i przysposobionych do przestępstwa skarbowego). Przestępstwa skarbowe z art. 67 § 1 i 2 kks zagrożone są także fakultatywnym zakazem prowadzenia określonej działalności gospodarczej (art. 34 § 2 kks).