Uchwała SN: podział majątku po rozwodzie nie uwzględnia hipoteki

4 kwietnia 2019
/

Podział majątku po rozwodzie nie uwzględnia hipoteki. W czwartek 28 marca 2019 roku zapadło bardzo ważne orzeczenie. Rozwód wiąże się z podziałem majątku. Sąd Najwyższy podkreślił, że przy rozliczeniach pomiędzy małżonkami nie można odliczyć kredytu hipotecznego od wartości rynkowej mieszkania.

Rozwód a spłata kredytu hipotecznego

Sąd Okręgowy w Łodzi spotkał się z problemem natury finansowej podczas rozstrzygania sporu między byłymi małżonkami, którzy kupili mieszkanie warte 127 tys. zł. Nie byli oni w stanie zapłacić całości ceny od razu. Z tego powodu zdecydowali się na kredyt hipoteczny. Całość zobowiązania wyniosła ich 48 tys. zł.

Rozstanie nastąpiło jednak wcześniej niż spłata kredytu. Sporem okazało się mieszkanie. Sąd rejonowy przed, którym rozstrzygała się sprawa zdecydował, że rozliczenie lokum może nastąpić dopiero po potrąceniu aktualnej wartości zadłużenia hipotecznego.

Z takim orzeczeniem nie zgodziła się jednak jedna strona procesu. Kobieta wniosła apelację do Sądu Okręgowego w Łodzi. Jej zdaniem wystąpiła bowiem błędna wykładnia art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

art. 31 § 1 - ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Podział majątku po rozwodzie – rozbieżność orzecznictwa

Sąd Okręgowy miał wątpliwości, jak zachować się w danej sytuacji. Problematyczne było bowiem stwierdzenie, czy, ustalając wartość nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego obciążonej hipoteką zabezpieczającą kredyt, powinno uwzględnić się wartość rynkową tego mieszkania. Sam Sąd Najwyższy w swojej historii wydawał w tym temacie rozbieżne orzeczenia.

W 2015 roku, a dokładniej 17 czerwca, SN był zdania, że podziałowi ulec mogą jedynie aktywa, nie pasywa. Zgodnie z tym nie można ustalić długów i orzec o obowiązku ich spłaty.

21 stycznia 2019 roku SN zdecydował, że wartość lokalu powinna być ustalana razem z obciążeniem hipotecznym (I CSK 205/09). Sytuacja prawna małżonków w tym aspekcie nie powinna zmieniać się przez wzgląd na rozwód. Oboje odpowiadają solidarnie przed bankiem. Zmiana dłużnika może natomiast nastąpić jedynie za zgodą banku.

Podział majątku po rozwodzie – Sąd Najwyższy odpowiada

Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu ustawowej wspólności majątkowej Sąd - ustalając wartość wchodzącej w skład majątku wspólnego nieruchomości, obciążonej hipoteka zabezpieczającą udzielony małżonkom kredyt bankowy uwzględnia wartość rynkową tej nieruchomości, z pominięciem wartości obciążenia hipotecznego, czy też z odliczeniem wartości obciążenia hipotecznego od wartości rynkowej nieruchomości?​

pytanie Sądu Okręgowego

28 marca 2019 roku Sąd Najwyższy postanowił w uchwale (III CZP 21/18), że w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków, który obejmuje nieruchomość obciążoną hipoteką, sąd, decydując się na przydzielenie lokalu jednemu z małżonków, ustala jego wartość z pominięciem wartości tego obciążenia. W zależności jednak od sytuacji, sąd może zdecydować się na inne rozwiązanie.