Poszkodowanemu przysługuje zwrot kosztów za ekspertyzę

6 września 2019
/

Izba Cywilna SN 2 września 2019 r. rozpoznała zagadnienie prawne dotyczące zwrotu kosztów za ekspertyzę niezbędną do efektywnego dochodzenia roszczenia. Uchwała została podjęta w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Rzecznika Finansowego. 

Wątpliwości Rzecznika Finansowego

Rzecznik Finansowy wstąpił 16 listopada 2018 r. z wnioskiem o rozstrzygnięcie następującego zagadnienia prawnego:

1. Czy w świetle art. 34 ust. 1 w związku z art. 36 ustawy z dnia 9 lutego 2018 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 473) oraz art. 361 § 1 i § 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. - kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r., poz. 1025), koszt prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy poniesiony przez poszkodowanego w celu ustalenia wysokości szkody bądź odpowiedzialności ubezpieczyciela w toku postępowania likwidacyjnego (przedsądowego) podlega kompensacie w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych?

2. Czy analogicznej kompensacie w powyższym zakresie podlega również koszt prywatnej ekspertyzy rzeczoznawcy poniesiony przez cesjonariusza, który nabył od poszkodowanego wierzytelność odszkodowawczą?

Izba Cywilna SN postanowiła rozstrzygnąć powyższe pytanie w powiększonym 7-osobowym składzie. Ostatecznie skład orzekający doszedł do wniosku, że poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń odszkodowawczych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje od ubezpieczyciela zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii (ekspertyzy) rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania.

Przeczytaj również:
NSA: Sprzedawca nie jest obowiązany do wręczenia paragonu klientowi

Sąd Najwyższy utrzymał dotychczasową linię orzeczniczą

SN zajmował się już w przeszłości rozstrzyganiem podobnej sprawy. Chodzi mianowicie o uchwałę z dnia 29 maja 2019 r. (III CZP 68/18). Skład orzekający przyjął wtedy, że nabywcy – w drodze przelewu – wierzytelności o odszkodowanie za szkodę komunikacyjną przysługuje od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej, ale tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było w okolicznościach sprawy niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. 

Z obecnie podjętej uchwały wynika, że zwrot kosztów za sporządzenie ekspertyzy przysługuje także do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela. SN pochylił się również nad wskazaniem przesłanek, kiedy taka ekspertyza stanie się niezbędna do efektywnego dochodzenia odszkodowania. Mianowicie: ekspertyza będzie niezbędna, jeśli jej celowość, racjonalność oraz ekonomiczne uzasadnienie doprowadzi do skutecznej realizacji roszczenia odszkodowawczego. 

Źródło 

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2019 r. (III CZP 99/18)