Zakłócanie przez pracodawcę urlopu wypoczynkowego

Wykonywanie przez pracownika zarządzającego w imieniu pracodawcy zakładem pracy (art. 128 § 2 pkt 2 k.p.) z własnej i nieprzymuszonej woli obowiązków pracowniczych w trakcie urlopu wypoczynkowego, bez polecenia lub akceptacji przełożonego oraz bez wyraźnej i obiektywnej konieczności, nie jest wykonywaniem pracy w czasie urlopu wypoczynkowego (art. 152 k.p.).

Zobowiązanie pracownika przez pracodawcę do pozostawania w gotowości do pracy czy wymuszanie na nim świadczenia pracy w czasie urlopu wypoczynkowego (werbalne, pozawerbalne - przez presję psychiczną lub spowodowane wadliwą organizacją pracy powodującą konieczność wykonywania obowiązków pracowniczych w tym okresie) stanowi zaprzeczenie istoty urlopu wypoczynkowego przeznaczonego na czas niezakłóconego odpoczynku pracownika.

W przedmiotowej sprawie w trakcie urlopu wypoczynkowego pracodawca nie wymagał od powódki pozostawania w gotowości do pracy. Sąd drugiej instancji podzielił także stanowisko Sądu pierwszej instancji. Powódka nie udowodniła, by pracodawca wymuszał na niej wykonywanie pracy w czasie urlopu wypoczynkowego. Czy to przez wyraźne polecenie, czy to przez wywieranie presji lub umawianie się z nią na fikcyjny urlop. Wyraźnie podkreślono, że wszystkie urlopy wypoczynkowe były udzielane na pisemny wniosek pracownika. Nie ma dowodów, że w ich czasie pracodawca żądał od powódki świadczenia pracy.

Pracodawca nie wymuszał pracy podczas urlopu

W ocenie Sądu, powódka nie udowodniła także, że pozwany pracodawca miał świadomość, że pracuje ona w czasie urlopu. Nie wiedział, że korzysta ona od czasu do czasu ze służbowej skrzynki poczty elektronicznej lub używa służbowego komputera. Z poczynionych ustaleń nie wynika także (a właściwie przede wszystkim), aby organizacja pracy wymuszała na powódce, należącej do pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy w rozumieniu art. 128 § 2 pkt 2 k.p., wykonywanie pracy w czasie urlopu wypoczynkowego. Również nie ustalono, aby wykonywanie "sporadycznej" pracy w tym okresie wynikało z obiektywnej konieczności. A więc:

  • że powódka nie miała możliwości zlecenia w okresie swojego urlopu wypoczynkowego wykonania należących do niej obowiązków innemu pracownikowi lub
  • że określone czynności mogła wykonać jedynie osobiście i to koniecznie w terminie udzielonego urlopu.

Wykonywanie pracy z własnej woli nie unicestwia udzielonego urlopu

Podkreślić przy tym należy, że na pracowniku zarządzającym zakładem pracy spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy, aby on sam, jak i pozostali pracownicy mogli korzystać z niezakłóconego odpoczynku w czasie urlopu wypoczynkowego. Dopiero zaś wykazanie, że osoba taka zmuszona była wykonać w czasie urlopu określone czynności z uwagi na polecenie lub oczekiwanie pracodawcy, czy też z powodu obiektywnych i niezależnych od niej okoliczności może doprowadzić (w konkretnych okolicznościach sprawy) do wniosku, że formalnie udzielony urlop wypoczynkowy w istocie nie został wykorzystany w naturze (art. 152 k.p.) i z tego powodu pracownikowi należy się ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1 k.p.). W opozycji do przedstawionej sytuacji - wykonywanie z własnej i nieprzymuszonej woli obowiązków pracowniczych w trakcie urlopu wypoczynkowego, tzn..bez polecenia czy akceptacji przełożonego oraz bez wyraźnej i obiektywnej konieczności -.nie unicestwia udzielonego przez pracodawcę urlopu wypoczynkowego.

O ile więc, podzielając wywody towarzyszące podniesionym zarzutom, trzeba zgodzić się z twierdzeniem, że zobowiązanie pracownika przez pracodawcę do pozostawania w gotowości do pracy czy wymuszanie na nim świadczenia pracy w czasie urlopu wypoczynkowego (werbalne, pozawerbalne - przez presję psychiczną lub spowodowane wadliwą organizacją pracy powodującą konieczność wykonywania obowiązków pracowniczych w tym okresie) stanowi zaprzeczenie istoty urlopu wypoczynkowego przeznaczonego na czas niezakłóconego odpoczynku pracownika,.to sytuacja taka nie wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2017 r., sygnatura I PK 130/16