Prawo do zwrotu kosztów biletu lotniczego od organizatora imprezy turystycznej

5 grudnia 2019
hello world!

Pasażer, który może dochodzić od organizatora imprezy turystycznej zwrotu kosztów biletu samolotowego, nie może w związku z tym dochodzić zwrotu kosztów tego biletu od przewoźnika lotniczego, i to również wtedy, gdy ze względów finansowych organizator imprezy turystycznej nie jest w stanie zwrócić tych kosztów i gdy nie podjął żadnych środków mających zagwarantować ich zwrot – tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 10 lipca 2019 r., C-163/18

Stan faktyczny

19 marca 2015 r. trzech podróżnych zarezerwowało w biurze podróży Hellas Travel loty z Eelde (Holandia) na Korfu (Grecja) i z powrotem. Powyższe loty były częścią „imprezy turystycznej” w rozumieniu dyrektywy 90/314, za którą cena została zapłacona na rzecz Hellasa. Loty miały zostać wykonane przez Aegean Airlines. Linie te zawarły umowę czarterową z G.S. Charter Aviation Services Ltd, na podstawie której Aegean Airlines udostępniała G.S. Charter umówioną liczbę miejsc w samolotach. Następnie G.S. Charter odsprzedała te miejsca podmiotom trzecim. Wśród tych podmiotów znalazło się biuro podróży Hellas Travel BV.

Kilka dni przed uzgodnioną datą wylotu biuro podróży Hellas Travel odwołało jednak zarezerwowaną przez podróżnych imprezę turystyczną. Powodem było niezapłacenie za usługę Aegan Airlines. W dniu 3 sierpnia 2016 r. została ogłoszona upadłość Hellas Travel. Spółka ta nie zwróciła podróżnym ceny biletów lotniczych.

Pytanie prejudycjalne

W tych okolicznościach sąd powszechny w Holandii postanowił zwrócić się zatem do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym.

Czy art. 8 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (dalej: Rozporządzenia nr 261/2004) należy interpretować w ten sposób, że pasażer, który na podstawie

Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniającej rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylającej dyrektywę Rady 90/314/EWG (dalej: dyrektywy 90/314) może dochodzić od organizatora imprezy turystycznej zwrotu kosztów biletu samolotowego, nie może w związku z tym dochodzić zwrotu kosztów tego biletu na podstawie rzeczonego rozporządzenia od przewoźnika lotniczego i to również wtedy, gdy organizator imprezy turystycznej nie jest ze względów finansowych w stanie zwrócić tych kosztów i gdy nie podjął żadnych środków mających zagwarantować ich zwrot?

Prawa do zwrotu kosztów biletu nie podlegają kumulacji

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 261/2004 w związku z art. 5 ust. 1 lit. a) tego samego rozporządzenia, w przypadku odwołania lotu na przewoźniku lotniczym spoczywa obowiązek zapewnienia podróżującym pomocy. Polega ona m.in. na zwrocie kosztów zakupionego przez nich biletu. Natomiast art. 8 ust. 2 rzeczonego rozporządzenia stanowi, że prawo do zwrotu kosztów biletu ma również zastosowanie do pasażerów, których lot stanowi część imprezy turystycznej. Z wyjątkiem sytuacji, w której prawo do zwrotu należności wynika z dyrektywy 90/314. Z treści art. 8 ust. 2 wynika zatem, że sam fakt istnienia prawa do zwrotu kosztów biletu na podstawie dyrektywy 90/314 jest wystarczający dla wykluczenia możliwości dochodzenia przez pasażera, którego lot stanowi część imprezy turystycznej, zwrotu kosztów jego biletu na podstawie rozporządzenia nr 261/2004 od obsługującego lot przewoźnika lotniczego.

Artykuł 8 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004 implikuje zatem, że prawa do zwrotu kosztów biletu, na podstawie, odpowiednio, przywołanego rozporządzenia i dyrektywy 90/314, nie podlegają kumulacji. Tego rodzaju kumulacja uprawnień mogłaby doprowadzić do nieuzasadnionej nadmiernej ochrony danego pasażera. Stałoby się to ze szkodą dla obsługującego lot przewoźnika lotniczego. Na czym polegałoby zatem ryzyko? Ponosiłby on w stosunku do klientów organizatora imprezy turystycznej część odpowiedzialności. Tej, która spoczywa na organizatorze imprezy turystycznej na podstawie umowy zawartej między nim a jego klientami.

Niewypłacalność organizatora imprezy turystycznej

Z powyższych rozważań wynika, że pasażerowie, którzy na podstawie dyrektywy 90/314 mogą dochodzić od organizatora imprezy turystycznej zwrotu kosztów biletu samolotowego, nie mogą dochodzić zwrotu kosztów tego biletu od przewoźnika lotniczego na podstawie rozporządzenia nr 261/2004. Wniosek ten pozostaje aktualny również w sytuacji, gdy organizator imprezy turystycznej ze względów finansowych nie mógłby zwrócić kosztów biletu i nie podjąłby żadnych środków mających zagwarantować ich zwrot. W świetle jasnego brzmienia art. 8 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004 nie ma bowiem znaczenia, czy organizator imprezy turystycznej nie jest ze względów finansowych w stanie zwrócić kosztów biletu, czy podjął środki mające zagwarantować ów zwrot. Nie ma także znaczenia, czy okoliczności uniemożliwiają wykonanie ciążącego na nim zobowiązania do zwrotu na rzecz odnośnych pasażerów.

 

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 lipca 2019 r., C-163/18

chevron-down
Copy link