Czy sędzia może brać udział w sprawie, jeżeli wydał w niej uchylone orzeczenie?

W procesie karnym  niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania wobec oskarżonego przez tego sędziego, który w sprawie o ten sam czyn, brał udział we wcześniejszym procesie karnym, który został uchylony.

W przedmiotowej sprawie Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł od wyroku kasację na korzyść skazanego, a w niej zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku przez sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy prawa, albowiem wcześniej brał on udział w tej samej sprawie w wydaniu orzeczenia, które na skutek wniesionej apelacji zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. W konkluzji Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał kasację, że zasadną w stopniu oczywistym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zaznaczył, że dwukrotnie ten sam sędzia Sądu Rejonowego wydał wyrok skazujący oskarżonego w sprawie dotyczącej tych samych czynów. Tego rodzaju uchybienie stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą, o jakiej mowa w powołanym wyżej art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.

Cofnięcie do postępowania przygotowawczego nie ma znaczenia

Jest przy tym bez znaczenia to, że po uchyleniu pierwszego z wydanych wobec oskarżonego wyroków, sprawa została skierowana do prokuratury w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego. Skoro dwukrotnie tę samą sprawę karną prowadził ten sam sędzia, to konieczne było uznanie kasacji za oczywiście zasadną. Tym samym, sprawa oskarżonego będzie podlegała ponownemu rozpoznaniu przez sąd rejonowy.

Sąd Najwyższy wskazał, iż na podstawie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. „sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone”. Natomiast w świetle art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona lub niezdolna do orzekania bądź podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 40 k.p.k.

http://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/orzeczenia3/iv%20kk%20343-17.pdf