Ustawa powołująca Służbę Ochrony Państwa

23 lutego 2018
/

Od 1 lutego 2018 roku przestało istnieć Biuro Ochrony Rządu (BOR). W jego miejsce powstała nowa formacja, która działa pod nazwą Służba Ochrony Państwa (SOP). Jednostka ta posiada uprawnienia operacyjno-rozpoznawcze, a w szczególnych okolicznościach będzie posiadać również możliwość korzystania z tajnej współpracy.

Czym jest SOP?

Projekt ustawy pojawił się pierwszy raz w maju 2017 roku. Tego samego roku w grudniu ustawa została uchwalona przez parlament, a w styczniu 2018 roku została podpisana przez Prezydenta RP. Został on przedstawiony przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).

Konfrontując nową formację z jej poprzedniczką można zauważyć, że zwiększył się zakres jej możliwości. Na podstawie ustawy o Służbie Ochrony Państwa ochronie nie będą podlegały tylko obiekty wchodzące w skład służby prezydenckiej, Prezesa Rady Ministrów, ministra spraw wewnętrznymi oraz ministra do spraw zagranicznych. W nowym akcie prawnym wskazane zostały również inne ważne instytucje państwowe.

SOP ma również posiadać kompetencję pozwalające mu pozyskiwać informacje o wszelkich zagrożeniach, które mogą dotyczyć ww. osób i obiektów podlegających ochronie.  Do głównych zadać nowej formacji należeć będą także: wykrywanie, rozpoznawanie i zapobieganie przestępstwom, które bezpośrednio zagrażają wymienionym jednostkom państwowym.

Służba Ochrony Państwa otrzyma również możliwości kontroli operacyjnej i nośników danych, podsłuchu (w tym rozmów telefonicznych), kontroli korespondencji (także elektronicznej, np. maile) i zawartości przesyłek.  Szef MSWiA ma obowiązek corocznego przedstawienia Sejmowi i Senatowi informacji dotyczących tej kontroli.

Co z pracownikami BOR?

Nowe przepisy określają, że komendantem SOP staje się dotychczasowy szef BORu. Wszyscy funkcjonariusze starej formacji, jak i pracownicy w dniu wejścia ustawy w życie automatycznie zostali przeniesieni do Służby Ochrony Państwa. W ciągu dwóch miesięcy (do 1 kwietnia) komendant ma przedstawić każdemu propozycje i warunki pełnienia służby i pracy.

W sytuacji kiedy nie nastąpi przekazanie ww. propozycji to w ciągu następnych 3 miesięcy (do 1 lipca) stosunek pracy automatycznie wygaśnie. To samo stanie się jeżeli pracownik lub funkcjonariusz nie zaakceptuje nowych warunków pracy.

Komendant SOP

Komendant Służby Ochrony Państwa posiada status centralnego organu administracji rządowej. Celem takiej decyzji ma być przyśpieszony i usprawniony proces decyzyjny. W mocy komendanta znajduje się również możliwość określenia zakresu ochrony konkretnej osoby. Wyjątkiem od tej sytuacji są zawarte w nowej ustawie przepisy określające inny stan rzeczy. W przypadkach podjęcia decyzji o ochronie innych osób niż wskazanych w ww. akcie prawnym będzie decydował (tak jak do 1 lutego) minister właściwy do spraw wewnętrznych.

Pełna zmiana w 2020 roku

Dokumenty, które zostały wydane pracownikom Biura Ochrony Rządu (przed 1 lutego 2018 roku) i oznakowanie pojazdów są ważne przez rok. Planowane jest by po 2020 roku w SOPie znajdowało się 3 tys. funkcjonariuszy. Jest to o tysiąc osób więcej niż pracowało dla BOR.

Zwiększone mają zostać również uposażenia (dodatki specjalne), co ma się stać źródłem motywacji pracowników nowej formacji. Ważne jest również to, że ustawa nakazuje każdemu z funkcjonariuszy składać oświadczenie majątkowe. Celem takiego stanu rzeczy jest utrzymanie transparentności działań nowej formacji.