Status prawny drogi

Sąd Najwyższy wydał wyrok dotyczący oceny realizacji znamienia ruchu lądowego w kontekście statusu prawnego drogi.

Ocena co do realizacji znamienia ruchu lądowego, wymaga niejednokrotnie przeprowadzenia wnikliwej, indywidualnej analizy realiów występujących w konkretnej sprawie.

Kryterium ruchu lądowego nie należy wiązać z formalnym statusem konkretnej drogi, czy też określonego miejsca. Znaczenie ma faktyczna dostępność i rzeczywiste wykorzystanie tego miejsca dla ruchu pojazdów i innych uczestników. Co najmniej dyskusyjny jest więc pogląd odrzucający a limine charakter drogi leśnej jako drogi wewnętrznej.

Ruch pojazdów w takich miejscach, jak:

  • tereny budowlane i przemysłowe,
  • lotniska,
  • rampy kolejowe,
  • podziemne części kopalni, gdzie odbywa się transport materiałów i przewóz ludzi

jest ruchem lokalnym. Ze względu na wyznaczenie tych miejsc do takiego ruchu oraz jego faktyczne występowanie, należy traktować go jako ruch lądowy.

Powszechna dostępność terenu

Kryterium powszechnej dostępności terenu, na którym ma odbywać się ruch lądowy, nie jest przydatne w odniesieniu do sytuacji, gdy chodzi o tereny, których dostępność dla ruchu pojazdów ze swej istoty lub na podstawie szczególnych unormowań (zakłady przemysłowe, kopalnie lotniska, lasy) - jest limitowana. Jeżeli bowiem na takim terenie znajduje się droga przeznaczona dla ruchu wszystkich pojazdów należących do uprawnionych kategorii i taki ruch na tej drodze systematycznie się odbywa, to nie ma powodów, aby twierdzić, że nie ma on charakteru ruchu lądowego.

Drogi leśne nie są całkowicie wyłączone z ruchu. Wyłącznie taki ich status nie może przesądzać o braku możliwości naruszenia zakazu kierowania pojazdami w ruchu lądowym.

Pojęcie "ruchu lądowego"

Pojęcie "ruch lądowy" obejmuje ono nie tylko ruch odbywający się na drogach publicznych, w strefach ruchu i w strefach zamieszkania. To również ruch na drogach wewnętrznych, na terenach budowlanych i przemysłowych, lotniskach itp. Czyli ruch odbywający się w miejscach dostępnych dla użytku szerszego niż indywidualnie oznaczony. Podobnie zresztą ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym  poszerza zakres stosowania zasad ruchu na drogach publicznych i odnosi je do miejsc, gdzie realnie odbywa się ruch lądowy w zakresie wynikającym ze znaków i sygnałów drogowych (art. 1 ust. 2 ustawy). Tymczasem, z dokumentacji znajdującej się w aktach niniejszej sprawy wynika, że na przedmiotowej drodze znaki drogowe dopuszczały określony zakres ruchu pojazdów (...). Kryterium ruchu lądowego należy wiązać nie tyle z formalnym statusem konkretnej drogi czy też określonego miejsca, lecz z faktyczną dostępnością i rzeczywistym wykorzystaniem tego miejsca dla ruchu pojazdów i innych uczestników.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2016 r., IV KK 324/15