Subkonto ZUS

20 listopada 2020
hello world!

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.) część osób ubezpieczonych wydziela na swoim koncie w ZUS specjalne subkonto. Kto ma subkonto ZUS? Co jest na nim zapisywane?

Kto ma założone subkonto ZUS?

Subkonto w ZUSie założone mają osoby, które urodziły się po 1968 r.  Co z zatem z osobami, które urodziły się przed 1968 r.? Te osoby mają subkonto tylko wtedy, gdy należą do otwartego funduszu emerytalnego (OFE).

Na subkoncie zapisywane są informacje o:

  • zwaloryzowanej wysokości wpłaconych składek wraz z odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną,
  • kwocie środków przekazanych przez OFE, które odpowiadają wartości 51,5% umorzonych jednostek rozrachunkowych zapisanych na rachunku w OFE, na 31 stycznia 2014 r.,
  • kwocie środków, które odpowiadają wartości umorzonych przez OFE jednostek rozrachunkowych w związku z ukończeniem przez daną osobę wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, 
  • wysokości należnych i wpłaconych składek. 

Czy można zmienić decyzję w sprawie przekazywania składek do OFE?

Od 1 kwietnia do 31 lipca 2014 r. można było podjąć decyzję dotyczącą dalszego przekazywania składek do OFE. Jeśli dana osoba złożyła oświadczenie o przekazywaniu składek do OFE, wówczas Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje do funduszu składki (w wysokości 2,92%  podstawy wymiaru składek). Na subkoncie zapisywane są wtedy składki w wysokości 4,38% podstawy wymiaru. Natomiast w przypadku osób, które nie złożyły takiego oświadczenia, część składki (7,3% podstawy wymiaru składek) zapisywana jest tylko na subkoncie. Od 2016 r., co cztery lata, można ponownie zdecydować, czy chce się, aby ZUS przekazywał składki do OFE, czy zapisywał je tylko na subkoncie. 

Jak dzielone są środki na subkoncie

Środki na subkoncie są dzielone w razie:

  • rozwodu
  • unieważnienia małżeństwa, 
  • ustania wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa, 
  • umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej, 
  • śmierci osoby, dla której prowadzimy subkonto. 

W przypadku członka OFE podział i wypłata środków następuje na podstawie zawiadomienia z otwartego funduszu emerytalnego. Są w nim podane osoby, pomiędzy które mają być podzielone te środki, i udział procentowy tego podziału. W przypadku osoby niebędącej członkiem OFE podziału i wypłaty środków dokonuje się na podstawie wniosku złożonego w ZUS. Co, jeśli dana osoba w ciągu czterech miesięcy, odkąd podejmie pracę (lub od innej daty powstania obowiązku ubezpieczeń), nie podpisze umowy z OFE? Wówczas musi złożyć do ZUS pisemne oświadczenie o stosunkach majątkowych między sobą a współmałżonkiem. Można także wskazać osoby uprawnione, które odziedziczą środki zgromadzone na subkoncie. Na tej podstawie ZUS podzieli i wypłaci środki na subkoncie. Jeśli dana osoba nie jest członkiem OFE.

Subkonto w ZUS – ogólne zasady dziedziczenia

Środki zgromadzone na subkoncie w ZUS podlegają dziedziczeniu. Podobnie jak środki zgromadzone w OFE. Reforma emerytalna w 2014 r. nie zmieniła zasad dziedziczenia. Ta część składki emerytalnej, co do której mamy wybór ZUS czy OFE, będzie podlegać dziedziczeniu na takich samych zasadach. Nie ma znaczenia to, jaką podejmiemy decyzję. Środki zewidencjonowane na subkoncie, inaczej niż środki zgromadzone w ZUS na I filarze, podlegają podziałowi/wypłacie w razie śmierci, rozwodu czy unieważnienia małżeństwa osoby, dla której Zakład prowadzi subkonto.

Jeśli ubezpieczony posiada subkonto w ZUS i jednocześnie jest członkiem OFE proces podziału środków rozpoczyna się w funduszu emerytalnym.

OFE ma obowiązek zawiadomić Zakład w ciągu 14 dni od podziału, zarówno o osobach, na rzecz których nastąpił podział środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, jak i o ich udziale w tych środkach. Podział środków na subkoncie jest więc konsekwencją podziału składek zgromadzonych w OFE. Do Zakładu wpłynie stosowne zawiadomienie z funduszu emerytalnego. Od tego momentu Zakład ma 3 miesiące na podział środków zapisanych na subkoncie.

Inaczej przebiega proces, jeżeli ubezpieczony posiada subkonto w ZUS i nie jest członkiem OFE.

W razie rozwodu, unieważnienia małżeństwa albo w przypadku śmierci osoby, dla której Zakład prowadzi subkonto, podziału dokonuje sam Zakład na zasadach określonych w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Taki podział dotyczy środków zapisanych na subkoncie osób ubezpieczonych, które weszły na rynek pracy po 1 lutego 2014 r. i nie zawarły umowy z funduszem emerytalnym. Ale nie tylko.

ZUS będzie dokonywał podziału środków, bez inicjowania tego procesu przez fundusz emerytalny, także w przypadku innych osób. Mowa o osobach, dla których całość środków zgromadzonych w OFE zostanie przekazana w ramach „suwaka bezpieczeństwa”.

Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład informuje ubezpieczonego, który nie zawarł umowy z otwartym funduszem emerytalnym, o obowiązku złożenia pisemnego oświadczenia o stosunkach majątkowych między nim a jego współmałżonkiem oraz o tym, że może wskazać osoby uprawnione do otrzymania środków po jego śmierci. Środki na subkoncie będą dzielone na podstawie złożonego przez ubezpieczonego oświadczenia i wskazania, na wniosek osoby uprawnionej do tych środków. Środki zgromadzone na subkoncie zmarłego, które nie zostaną podzielone w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej, przekazywane są osobom wskazanym przez zmarłego. Jeśli natomiast ich nie ma – środki wchodzą w skład spadku.

Wystarczy przyjść do ZUS i złożyć odpowiedni wniosek. Jeśli ubezpieczony złożył w Zakładzie informację o osobach uprawnionych do otrzymania środków po jego śmierci/bądź OFE ją przekazało (po wycofaniu całości środków w efekcie suwaka bezpieczeństwa), po zewidencjonowaniu w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS informacji o zgonie ubezpieczonego posiadającego subkonto Zakład dokonuje weryfikacji, czy ubezpieczony wskazał osobę/y uprawnione do otrzymania środków zgromadzonych na subkoncie po jego śmierci. Jeżeli ubezpieczony dokonał takiego wskazania, Zakład zawiadamia osoby uprawnione/współmałżonka o możliwości złożenia wniosku o wypłatę środków. Po złożeniu przez osoby uprawnione wniosku wraz z kompletem załączników Zakład w terminie 3 miesięcy dokonuje wypłaty środków.

chevron-down
Copy link