Jak wygląda terminarz i system rozgrywek Ligi Mistrzów?

6 marca 2020
hello world!

Zakończyliśmy fazę grupową tegorocznej Ligi Mistrzów. 16 najlepszych drużyn będzie miało teraz czas na przygotowanie się do zaciętych bojów w fazie pucharowej tych rozgrywek. W poprzednim artykule cyklu wyjaśniliśmy sobie, jak dostać się do Champions League. Jak jednak wygląda system rozgrywek Ligi Mistrzów – od pierwszych faz aż do wielkiego i prestiżowego finału?

Kwalifikacje, czyli "przedsionek" Ligi Mistrzów

Zgodnie z Aneksem A zawartym w UCL Regulations(1), który pokazany został w poprzednim artykule "Prawnych aspektów LM", aż 26 drużyn (na 32 miejsca w fazie grupowej Champions League) ma prawo wejść do tych rozgrywek dzięki dobrym wynikom na krajowym podwórku. Pozostałe 6 miejsc obsadzane jest w drodze eliminacji. Runda kwalifikacyjna zaczyna się najczęściej już w lipcu. Wynika to z faktu, że składa się ona z rundy przedkwalifikacyjnej, 3 etapów eliminacji i fazy play-off.

Schemat kwalifikacji do Ligi Mistrzów w sezonie 2019/20

Schemat kwalifikacji do Ligi Mistrzów w sezonie 2019/20

Wyjaśnienie skrótów i nazw:

  • "PR" – preliminary round, runda przedkwalifikacyjna;
  • "Q1...Q3"– qualifying rounds, odpowiednio pierwsza, druga i trzecia runda kwalifikacyjna;
  • "PO" – play-offs, baraże;
  • "Champions Path"– ścieżka mistrzowska;
  • "League Path"– ścieżka ligowa.

Źródło: Annex B UEFA Champions League Competition System, Regulations of the UEFA Champions League 2019/20

 

Rysunek 1. dokładnie przedstawia schemat rozgrywania rundy kwalifikacyjnej. Wynika z niego fakt, że kwalifikacje dzielą się na tzw. ścieżki – mistrzowską i ligową. Aby zrozumieć ten podział, trzeba jednak wrócić do informacji zawartych w Aneksie A UCL Regulations.

Tab. 1. Access list

Access list for the 2019/20 UEFA Club Competitions, Regulations of the UEFA Champions League 2019/20

Źródło: Annex A, Access list for the 2019/20 UEFA Club Competitions, Regulations of the UEFA Champions League 2019/20

Wyjaśnienie skrótów:

  • „TH”– titleholder, zdobywca tytułu (UCL lub UEL z ubiegłego sezonu);
  • „CH”– domestic champion, zwycięzca ligi krajowej,
  • RU”– runner-up, wicemistrz ligi krajowej;
  • „N3,…N6”– drużyny z odpowiednio od trzeciego do szóstego miejsca w lidze,
  • „PR”– preliminary round, runda przedkwalifikacyjna;
  • „Q”– qualifying round, kwalifikacje;
  • „PO”– mecze fazy play-off.

Z Tabeli 1. uzyskujemy informację, że po ścieżce mistrzowskiej "kroczą" zwycięzcy lig krajów znajdujących się na pozycji od 11. do 30. na Access list. Grono to otwiera mistrz Austrii ( który, jak wspomnieliśmy w poprzednim artykule, w obecnym sezonie skorzystał z prawa automatycznego wejścia do fazy grupowej dzięki Liverpoolowi), a zamyka mistrz Słowenii. Natomiast ścieżka ligowa jest drogą do Ligi Mistrzów dla drużyn z trzeciego miejsca francuskiej Ligue 1 i rosyjskiej Priemjer-Ligi, a także wicemistrzów lig państw sklasyfikowanych na Access list na miejscach od 7. do 15.

Mając wyjaśnioną tę kwestię, możemy wrócić do Rysunku 1. Jak widać, ścieżka mistrzowska jest o wiele dłuższa od League Path. Oczywiście nie wszystkie drużyny biorące udział w kwalifikacjach muszą przejść przez wszystkie szczeble tych rozgrywek. Wszystko zależy od opisywanego w poprzedniej części współczynnika dla związku. Im jest on wyższy, tym bardziej upraszcza drogę drużynom z kraju danego związku do Ligi Mistrzów. Ścieżka mistrzowska zaczyna się rundą przedkwalifikacyjną (PR). Odbywa się ona na zasadzie mini-turnieju – z dwoma półfinałami i finałem. Biorą w niej udział mistrzowie czterech najsłabszych związków sklasyfikowanych na Access list (AL), czyli Gibraltaru, Andory, San Marino i Kosowa.

Rundy kwalifikacyjne

Najlepsza drużyna z tego grona dostaje się do pierwszej rundy kwalifikacyjnej (Q1). Udział biorą w niej łącznie 34 zespoły. Od tej rundy rozgrywki opierają się na zasadzie "knock out", gdzie dwie drużyny rozgrywają dwa mecze, jeden "u siebie", a drugi wyjazdowy. Drużyna mająca więcej goli w dwumeczu przechodzi dalej. 17 zwycięskich zespołów trafia do drugiej rundy kwalifikacyjnej (Q2). Tutaj dołączają do nich 3 zespoły, czyli mistrzowie lig, ze związków sklasyfikowanych od 15. do 17. miejsca na AL. Do trzeciej rundy kwalifikacyjnej (Q3) przechodzi 10 zwycięskich drużyn. Tam czekają na nie dwie drużyny ze związków z 13. i 14. pozycji Access list. Ostatnią fazą eliminacji na ścieżce mistrzowskiej są play-offy, do których dostaje się 6 zespołów z Q3 i 2 kluby ze związków z 11. i 12. miejsca AL. Cztery najlepsze drużyny baraży na ścieżce mistrzowskiej kwalifikują się do fazy grupowej Ligi Mistrzów.

Z racji mniejszej ilości drużyn sytuacja na ścieżce ligowej wydaje się prostsza. Tutaj najniższym szczeblem kwalifikacji jest druga runda, w której udział bierze 6 zespołów ze związków z miejsc od 10. do 15. na AL. Trzy zwycięskie drużyny przechodzą do trzeciej rundy, gdzie dołączają do nich kluby ze związków sklasyfikowanych na pozycjach od 5. do 9. Access list. Cztery najlepsze z nich biorą udział w barażach. Ze ścieżki ligowej do fazy grupowej Champions League kwalifikują się 2 zespoły.

W ten sposób kompletuje się grono 32 uczestników group stage Ligi Mistrzów.

System rozgrywek Ligi Mistrzów – na jakich zasadach oparte jest losowanie?

Bardzo istotną kwestią w Lidze Mistrzów jest fakt, że podstawą do ustalania porządku rozgrywek jest losowanie zespołów. Wpływa to korzystnie nie tylko na atrakcyjność, ale i na sprawiedliwość zawodów. Losowania w Champions League dokonuje się przed kwalifikacjami, fazą grupową oraz fazą pucharową. To właśnie do tego przydaje się opisywany w poprzednim artykule współczynnik dla klubów. Służy on odpowiedniemu rozstawieniu zespołów w koszykach do losowania. Tak, aby rozgrywki były w miarę wyrównane (oczywiście rozstawianie zespołów za pomocą współczynnika występuje tylko przed fazą kwalifikacyjną i grupową). Wszystkie losowania, z wyjątkiem losowania fazy grupowej, odbywają się w siedzibie UEFA w Nyonie. Grupy natomiast losuje się w Monaco.

Po eliminacjach, gdy wszystkie zespoły, które mogą w danym sezonie wziąć udział w rozgrywkach LM są znane, następuje losowanie grup fazy grupowej Champions League. Na początku wszystkie 32 drużyny są dzielone na 4 koszyki po 8 zespołów w każdym. Na podstawie art. 13 pkt. 6 UCL Regulations do pierwszego, "najsilniejszego" koszyka trafiają obrońca tytułu Ligi Mistrzów, obrońca tytułu Ligi Europejskiej, a także mistrzowie krajów sklasyfikowanych na miejscach od 1. do 6. na Access list. Oczywiście wyjątkiem jest sytuacja, gdy obrońca tytułu LM lub LE jest równocześnie zwycięzcą ligi krajowej. Wtedy do pierwszego koszyka dołącza mistrz z kraju sklasyfikowanego na kolejnej pozycji AL. Pozostałe koszyki uzupełnia się zgodnie z wielkością współczynnika klubowego. Im jest on wyższy, tym do "wyższego" numerycznie koszyka trafi dana drużyna. Podczas losowania zabrania się, aby kluby z tego samego związku były dobierane przeciwko sobie.

System rozgrywek Ligi Mistrzów - faza grupowa

Po losowaniu powstaje 8 grup złożonych z 4 zespołów. Grupy oznacza się literami od A do H. Każdy zespół rozgrywa 6 meczów w fazie grupowej – z każdym z rywali "u siebie" i "na wyjeździe". Co ciekawe, w Regulations of the UEFA Champions League 2018-21 Cycle jest jasno określone, w jakiej kolejności drużyny grają przeciwko sobie.

Kolejność rozgrywania meczów w fazie grupowej Ligi Mistrzów
Rys. 2. Kolejność rozgrywania meczów w fazie grupowej Ligi Mistrzów

Źródło: Art. 16 pkt 2 Regulations of the UEFA Champions League 2019/20

Do fazy pucharowej Ligi Mistrzów trafiają mistrzowie i wicemistrzowie grup (łącznie 16 drużyn). W przypadku równej liczby punktów zdobytych przez dwie drużyny istnieje wiele sposobów na wyłonienie lepszej z nich. Można np. ustalić, która z drużyn zdobyła więcej punktów albo miała lepszy bilans bramkowy w bezpośrednich pojedynkach między sobą w fazie grupowej.

System rozgrywek Ligi Mistrzów - faza pucharowa

Ta część rozgrywek dzieli się na trzy etapy: 1/16 finału, ćwierćfinały oraz półfinały. Zgodnie z art. 18 pkt. 1 UCL Regulations losowanie przed pierwszym z nich rządzi się pewnymi regułami:

  • kluby z tego samego związku nie mogą być dobierane przeciwko sobie (co, jak wiadomo, służy uatrakcyjnieniu rozgrywek);
  • zwycięzcy grup zawsze muszą wylosować drużynę, która została wicemistrzem swojej grupy (co jest pewną „nagrodą” dla drużyn z pierwszego miejsca);
  • wicemistrzowie grup zawsze grają pierwszy mecz z dwumeczu u siebie.

Ośmiu zwycięzców z fazy 1/16 przechodzi do ćwierćfinału, gdzie pary znowu się losuje. Do losowania dochodzi również przed półfinałem, w którym udział biorą cztery zespoły. Mecze w fazie pucharowej odbywają się w systemie „knock out” ze spotkaniami w formie dwumeczu. Zgodnie z art. 20 pkt. 1 UCL Regulations, jeżeli w dwumeczu nastąpi remis pomiędzy zespołami, do kolejnej rundy rozgrywek przechodzi ta drużyna, która strzeliła więcej bramek „na wyjeździe”. Gdy zdarzy się sytuacja, że obie drużyny strzeliły równą liczbę goli wyjazdowych, dochodzi do dogrywki złożonej z dwóch 15-minutowych połów z 5-minutową przerwą pomiędzy nimi. Natomiast jeżeli w dogrywce padnie taka sama liczba bramek, to te „wyjazdowe” (strzelone przez drużynę gości) liczą się podwójnie i w konsekwencji to drużyna przyjezdna przechodzi dalej. Dopiero, gdy w dogrywce nie padnie żadna bramka, można rozegrać serię rzutów karnych.

Finał

Etap ten jest celem każdej z drużyn startujących w rozgrywkach LM. Składa się z jednego meczu rozgrywanego na „neutralnym” stadionie. Określenie lokalizacji finału odbywa się zawsze przed rozpoczęciem sezonu w Champions League (w tym roku finał odbędzie się w Turcji, na Atatürk Olympic Stadium w Stambule). W przypadku remisu w finale przewiduje się dogrywkę składającą się z dwóch 30-minutowych połów. W razie dalszego braku rozstrzygnięcia dochodzi natomiast do serii rzutów karnych.

System rozgrywek Ligi Mistrzów - terminy spotkań

Zgodnie z artykułem 21 pkt. 1 UCL Regulations, terminy meczów Ligi Mistrzów są ustalane w UEFA Match Calendar (Rys. 2.) zawartym w Aneksie C. Spotkania odbywają się we wtorki i środy. Przy czym finał rozgrywek zawsze ma miejsce w sobotę. Każda drużyna rozgrywa równą ilość spotkań we wtorki i środy. Mecze zespołów z tej samej grupy zawsze rozgrywane są natomiast tego samego dnia. Ustalonych przez kluby, za porozumieniem z administracją UEFA, terminów meczy raczej się nie przekłada.

Wyjątek stanowi jednak sytuacja opisana w art. 23 pkt. 3 UCL Regulations. Przepis ten mówi, że jeżeli więcej niż jeden klub z tego samego miasta lub dwa kluby znajdujące się w promieniu 50 km od siebie biorą udział w innych rozgrywkach organizowanych przez UEFA, to wtedy administracja UEFA w porozumieniu z Komitetem ds. Zawodów Klubowych (Club Competitions Comittee) może przełożyć datę spotkania.

Artykuł 27 pkt. 6 mówi, że gdy jeden z klubów jest odpowiedzialny za zmianę terminu całego lub części meczu, klub ten ponosi wszelkie koszty związane z powtórnym przybyciem na miejsce spotkania drużyny przeciwnej, zespołu sędziowskiego oraz pracowników UEFA odpowiedzialnych za mecz. Mecze rozgrywane są o godzinach 18:55 i 21:00 czasu środkowoeuropejskiego. Wedle artykułu 25 pkt. 1 drużyny muszą dotrzeć na miejsce rozegrania spotkania najpóźniej wieczór przed nim. Muszą też wypełnić swoje obowiązki wobec mediów (wywiady, konferencje prasowe itp.).

Tegoroczna edycja

UEFA Match Calendar

Rys. 2. UEFA Match Calendar

Źródło: Annex C, Regulations of the UEFA Champions League 2019/20

Zgodnie z UEFA Match Calendar ostatnie mecze fazy grupowej tegorocznej Ligi Mistrzów odbędą się 10 i 11 grudnia. 1/8 finału zostanie rozegrana 18, 19, 25 i 26 lutego. Rewanże na tym etapie przewidziane są natomiast na 10, 11, 17 i 18 marca. Ćwierćfinały odbędą się z kolei 7 i 8 kwietnia, zaś mecze rewanżowe – 14 i 15 kwietnia. 28 i 29 kwietnia zostaną rozegrane pierwsze mecze półfinałowe, po których rewanże odbędą się 5 i 6 maja. Finał został przewidziany na 30 maja.

chevron-down
Copy link