Termin do wniesienia apelacji a nieskuteczne doręczenie uzasadnienia

W przedmiotowej sprawie Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej Agencji Ochrony od wyroku Sądu Okręgowego. Zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 373 zdanie pierwsze w związku z art. 370 k.p.c.. Wyjaśnił, że pozwana reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika otrzymała odpis wyroku z uzasadnieniem w dniu 23 listopada 2016 r., apelację zaś złożyła w dniu 8 grudnia 2016 r., a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia, który upłynął w dniu 7 grudnia 2016 r.

Pozwana podniosła między innymi, iż Sąd Okręgowy dokonał wadliwego doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu już pełnomocnikowi, zamiast bezpośrednio pozwanej. W związku z tym termin do wniesienia apelacji tak naprawdę nigdy nie rozpoczął swojego biegu.

Sąd Najwyższy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że wyrok z uzasadnieniem został przesłany adwokatowi. Został przesłany bez odrębnego zarządzenia i bez analizy, czy jego umocowanie do reprezentowania pozwanej spółki nie wygasło i w jakiej dacie to nastąpiło. Tymczasem pełnomocnictwo sądowe wygasa między innymi z woli stron. Dzieje się to na skutek wypowiedzenia lub wzajemnego porozumienia mocodawcy i pełnomocnika. Kwestia ta ma kluczowe znaczenie. Od daty skutecznego wypowiedzenia pełnomocnictwa uzależnione jest stwierdzenie, czy w dacie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku adwokat był jeszcze osobą uprawnioną do reprezentowania skarżącej. Czy uprawnienie to zachował w dacie doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem.

Skutki prawne wypowiedzenia pełnomocnictwa

Art. 94 § 1 k.p.c. stanowi, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym. W stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników - z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że adresatem oświadczenia woli w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa jest osoba, której mocodawca udziela pełnomocnictwa. Takie same rygory jak do udzielenia pełnomocnictwa stosuje się do jego cofnięcia. Zatem oświadczenie woli w przedmiocie wypowiedzenia pełnomocnictwa winno być adresowane do pełnomocnika. Sąd powinien być jedynie powiadomiony o fakcie wypowiedzenia pełnomocnictwa.

Pismo pozwanej wypowiadające pełnomocnictwo

Pozwana złożyła w dniu 11 października 2016 r. do Sądu Okręgowego pismo, w którym oświadczyła, że wypowiada z dniem 10 października 2016 r. udzielone w sprawie pełnomocnictwo adwokatowi. Wobec tego, że adresatem tego pisma nie był pełnomocnik, skierowane do sądu oświadczenie woli o wypowiedzeniu pełnomocnictwa mogło nie być skuteczne, o ile nie było powiązane ze złożeniem stosownego oświadczenia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa pełnomocnikowi. Z treści wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem sporządzonego przez dotychczasowego pełnomocnika pozwanej wynika, że w tej dacie uważał się za umocowanego do reprezentowania skarżącej, co może oznaczać, że wówczas oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie zostało mu jeszcze złożone. Podjęcie przez pełnomocnika procesowego w okresie przed powiadomieniem go o wypowiedzeniu pełnomocnictwa czynności procesowych w sprawie czyni je skutecznymi.

Sąd Apelacyjny nie zbadał również, czy doręczenie wyroku z uzasadnieniem adwokatowi miało miejsce w dacie, gdy istniał jeszcze stosunek pełnomocnictwa. Jedynie w tym przypadku doręczenie wyroku z uzasadnieniem wywoływało skutki prawne, bez potrzeby ponowienia doręczenia pisma sądowego stronie lub jej kolejnemu pełnomocnikowi.

W związku z powyższym Sąd Najwyższy stwierdził, iż „Odrzucenie apelacji jako złożonej po upływie ustawowego terminu bez zbadania skuteczności wypowiedzenia przez skarżącą pełnomocnictwa oraz skuteczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenia dotychczasowemu pełnomocnikowi czyni zaskarżone orzeczenie wadliwym”.