Kim jest troll patentowy?

11 maja 2020
hello world!

Największy problem z patent trollingiem występuje w USA. Musisz zdawać sobie jednak sprawę z tego, że prawo własności przemysłowej jest instytucją międzynarodową. Warto więc poznać to nietypowe zjawisko, które może dotknąć zarówno Ciebie, jak i Twoją firmę.

Przy wyjaśnianiu pojęcia warto byłoby zacząć od tego, że patent trolling nie jest tym samym co tzw. trollowanie. To drugie znasz zapewne jako antyspołeczne zachowanie charakterystyczne dla całego internetu. Zazwyczaj sprowadza się ono do tego, że pewien osobnik prowadzi z innymi użytkownikami dyskusję, a jego celem jest wywołanie gniewu u pewnej grupy osób. W przypadku trolla patentowego będziesz miał do czynienia z czymś bardziej poważnym, z czymś, co nie tylko Cię zdenerwuje, ale również może pozbawić sporej ilości gotówki.

Kim jest troll patentowy?

Chciałbym nie być "encyklopedyczny", ale tutaj tak dobrze pasuje zacząć od sformułowania: "Trollem patentowym pejoratywne określamy podmiot..." W tej serii miało być jednak bardziej "po ludzku". Chodzi więc o człowieka (lub przedsiębiorstwo), który wykorzystuje niedoskonałości przepisów prawa. Jego celem jest zarobienie łatwej kasy na rejestracji patentów znanych i rozpowszechnianych, których nikt wcześniej nie zastrzegł. Na razie jeszcze brzmi to dość niewinnie, prawda? Po pewnym czasie taki troll domaga się niestety – bardzo często na drodze sądowej –odpowiedniej rekompensaty pieniężnej za "naruszanie jego patentów". Czasami również decyduje się on na udzielanie opłat licencyjnych z tytułu używania tych rozwiązań w przyszłości. Tak więc właściciel płaci oszustowi, bo ten wykorzystał lukę prawną, żeby mieć prawo ochronne patentu na papierze.

Jeszcze słabiej to wygląda, kiedy taki troll blokuje produkcję szczepionki na koronawirusa

Na szczęście prawo Unii Europejskiej jest dość dobrze zabezpieczone przed takim działaniem. Najlepszym zabezpieczeniem okazuje się zasada, że przegrany płaci za wszystko, w tym za koszty postępowania sądowego. Gorzej ma się sprawa na terenie Stanów Zjednoczonych, gdzie każda ze stron odpowiada za pokrycie własnych kosztów. Może w innym przypadku byłoby to sprawiedliwe, w tym jednak z pewnością takie nie jest. Można się jednak doszukać pewnych pozytywnych aspektów. Sąd Najwyższy USA, 29 kwietnia 2014 roku, postanowił zrobić delikatny porządek. Wszystko zaczęło się od sprawy Octane Fitness LLC vs ICON Healt & Fitness, Inc...

(...) The Supreme Court's decision grants judges more leeway to crack down on baseless claims (...)

Powyższa decyzja jest szczególnie ważna w przypadku omawianych przeze mnie trolli patentowych. Od czasu jej wydania sądy muszą brać pod uwagę dodatkową zmienną, zaś trolle patentowe zastanowią się kilka razy przed wniesieniem pozwu dotyczącego "ich własności intelektualnej".

Jak narodził się troll patentowy?

Pierwszy raz tego pojęcia użyto w 1993 r. Wtedy jednak miało ono inne znaczenie - dotyczyło krajów, które składają agresywne pozwy patentowe. Rok później powstało bardzo ciekawe nagranie opowiadające o trollach patentowych.

Można więc powiedzieć, że termin „troll patentowy” spopularyzowano za pomocą filmu edukacyjnego wyprodukowanego przez Paulę Natashę Chavez, adwokata amerykańskiego ds. własności intelektualnej. Celem tego filmu było powiadomienie przedsiębiorstw i osób prywatnych o niebezpieczeństwach, jakie niosą za sobą trolle patentowe.

W czasach współczesnych troll patentowy stał się terminem kontrowersyjnym. Stało się tak dlatego, że nie posiada on już jednej definicji. Niestety, mimo ich wielości, żadna z nich nie jest zadowalająca. Jak więc prawo ma traktować takiego osobnika?

Jak działa troll patentowy?

Na potrzeby konfliktów sądowych utarło się, że trollem patentowym najczęściej są podmioty, które:

  • kupują patent od zbankrutowanej firmy, a następnie pozywają inną firmę, twierdząc, że jeden z jej produktów narusza zakupiony patent,
  • egzekwują uszanowanie posiadanego przez nich patentu, jednocześnie nie zamierzając samodzielnie wytwarzać opatentowanego produktu ani świadczyć opatentowanej usługi,
  • nie mają bazy produkcyjnej ani badawczej przy jednoczesnym posiadaniu patentów,
  • koncentrują swoje wysiłki wyłącznie na egzekwowaniu praw patentowych.

Troll patentowy znany jest także jako NPE (Non-practising entity) - właściciel patentu, który nie produkuje ani nie używa opatentowanego wynalazku. Nie przeszkadza mu to jednak zrezygnować z prawa do udostępnienia patentu. NPE dąży do egzekwowania swojego prawa poprzez negocjacje dotyczące licencji i sporów sądowych. Możesz także spotkać się z pojęciem PAE (Patent assertion entity), Non-manufacturing Patentee, Patent Shark, Patent Marketer", Patent assertion company i Patent Dealer".

Może on korzystać z różnych metod generowania przychodów bez przekazywania korzyści materialnych. Trolle patentowe są bardziej powszechne w Stanach Zjednoczonych, ponieważ tam mogą wykorzystać problemy strukturalne amerykańskiego systemu patentowego i sądowego. W Europie wiele krajów europejskich przewiduje chociażby to, że przegrani w sprawach sądowych pokrywają koszty prawne obu stron sporu. To skutecznie wyeliminowało większość procesów sądowych. Czy USA wreszcie zauważy problem pozywania wszystkich o wszystko, "bo można"?

Strategia trolla patentowego

Analizując powyższe, można dojść do wniosku, że trolle patentowe działają podobnie jak każde inne przedsiębiorstwo. Różnią się jedynie tym, że nie wytwarzają żadnych dóbr i agresywnie walczą o prawa do "swoich" patentów. Nie szukają więc zastosowania dla swoich praw, a jedynie chcą zarabiać na fakcie, że ktoś mógłby zrobić to za nich.

Skąd jednak wiedzą gdzie uderzyć? Zazwyczaj dokonują przeglądu opublikowanych zgłoszeń patentowych, które inna firma chce rozwijać. Następnie opracowują plan dalszego postępowania. Mogą zacząć od pozwania szczególnie wrażliwej firmy, która ma wiele do stracenia (np. Apple) lub mało pieniędzy na obronę (drobny przedsiębiorca). Za każdym razem dążą do szybkiego zwycięstwa w formie ugody, która jednocześnie zachęci inne firmy do uzyskania licencji.

Klasyczna sprawa zaczyna się więc od pozornej skargi o naruszenie prawa patentowego. Czasem troll patentowy jest na tyle zuchwały, że wysyła zwykłą groźbę popartą "obietnicą pozwu". Niestety to często wystarcza. Dzieje się tak, ponieważ ugoda wydaje się lepsza niż uciążliwości związane z procesem lub też utratą wartości przedsiębiorstwa. Niepewność i nieprzewidywalność wyniku rozprawy, jak również "widzimisię" ławy przysięgłych, także sprzyja ugodom. Jeśli troll patentowy wygra, ma prawo do odszkodowania co najmniej „rozsądnej” opłaty licencyjnej ustalonej zgodnie z przyjętymi normami.

Jak się nie bronić przed trollem patentowym?

Strategie stosowane przez firmy w celu ochrony przed nieuczciwą konkurencją są nieskuteczne w stosunku do trolli patentowych. Tak więc:

  • Monitorowanie działań patentowych konkurentów (co pozwala uniknąć naruszenia patentów) nie będzie skuteczne, ponieważ trolle patentowe w świetle prawa nie są konkurencją. Firmy produkcyjne nie mają więc możliwości dowiedzenia się o trollu lub jego patentach, dopóki nie zostaną dokonane znaczne inwestycje w produkcję i sprzedaż produktu.
  • Kontynuowanie ofensywy z powództwami wzajemnymi często prowadzi do ugody (to raczej również nie pomoże, a wręcz pozwoli trollowi patentowemu zrealizować swój cel).
  • Obrona „spalonej ziemi”, czyli dążenie do niewypłacalności trolla patentowego jest równie nieskuteczne, ponieważ "oni planują bardziej" i mają środki finansowe na pełne rozstrzygnięcie sprawy. Mają też możliwość czerpać z różnorakich funduszy lub wsparcia inwestorów instytucjonalnych.
  • Porozumienia o „łączeniu” patentów, czyli doprowadzenie do współpracy wielu firm celem zebrania opatentowanej wiedzy i wytworzenia nowych patentów nie mają również zastosowania, ponieważ trolle patentowe nie wytwarzają produktów.

Jak się bronić przed trollem patentowym?

Design arounds

W dziedzinie patentów wyrażenie „zaprojektować wokół” oznacza wynalezienie alternatywy dla opatentowanego wynalazku, która nie narusza zastrzeżeń patentowych. Właściciele patentów otrzymują prawa monopolistyczne na swoje dzieło, w zamian jednak udostępniają swój projekt. Każdy zainteresowany może wymyślić konkurencyjną alternatywę, która opiera się na oryginalnym patencie. Projektowanie może stanowić obronę przed trollami patentowymi.

Patent watch

W prawie patentowym "straż patentowa" wiąże się z procesem monitorowania nowo wydanych patentów, a także nierozstrzygniętych wniosków patentowych w celu oceny, czy którekolwiek z tych praw patentowych może być potencjalnie interesujące dla danego przedsiębiorcy.  Nowo wydany patent może być interesujący, jeśli wydaje się, że obejmuje jeden lub więcej produktów lub procesów sprzedawanych przez daną firmę. Firma ta może następnie zostać pozwana za naruszenie patentu.

Jeśli w opinii stwierdzono, że firma rzeczywiście narusza patent, może ona:

  • modyfikować swoje produkty lub procesy, aby nie naruszały prawa (projektowanie wokół),
  • ubiegać się o licencję od właściciela patentu, lub
  • sprawdzić, czy mogą znaleźć dowody, że patent jest nieważny.

Firma może przeprowadzić wyszukiwanie stanu techniki w celu ustalenia, czy istnieje podstawa techniczna lub prawna uniemożliwiająca rejestrację konfliktowego patentu, którego urząd patentowy wcześniej nie rozważał. Jeżeli to się uda, firma może wnieść sprzeciw lub zażądać ponownego zbadania w celu unieważnienia patentu. Postępowania w sprawie sprzeciwu są możliwe na terenie Europy i Japonii. Ponowne badania są dostępne w USA. Tam też firma może wnieść pozew w sądzie federalnym o unieważnienie patentu.

Ciekawostka: Takim wyszukiwaniem zajmował się chociażby Thomas Edison. Dzięki temu odkrył patent dwóch kanadyjskich wynalazców, Henry'ego Woodwarda i Mathew Evansa, dotyczący włókna węglowego w nieutleniającym środowisku. W oparciu o ten patent Edison chciał stworzyć pewien rodzaj żarówki. Wynalazca kupił więc patent za 5000 $ (czyli jakieś 132 466 $ liczonych na "teraźniejsze"). Tym samym wyeliminował możliwość późniejszego sporu z Woodwardem i Evansem.

Opposition proceeding

W Europie (zgodnie z Konwencją o patencie europejskim) każda osoba może wszcząć postępowanie przeciwko patentowi europejskiemu. W Stanach Zjednoczonych istnieje bardziej ograniczony proces, znany jako reexamination.

Przykład: Marka Research In Motion zleciła ponowne badania przeciwko patentom NTP Inc. związanym z technologią BlackBerry.

Zgodnie z Leahy – Smith America Invents Act (2011) każdy zainteresowany podmiot może zakwestionować ważność wydanego patentu na podstawie art. 35 U.S.C. § 321 lub na podstawie art. 35 U.S.C. § 311.

Litigation

Podczas gdy niektóre firmy idą na ustępstwa w sporze z trollami patentowymi, inne podejmują ofensywę, kwestionując ich prawo do patentów. Robią to np. poprzez podważenie ich zdolności patentowej. Mogą również ogólnie zakwestionować, czy dana technologia narusza prawo patentowe, lub też próbować wykazać niewłaściwe użycie tego patentu. Jeśli się uda, taka obrona nie tylko pozwala wygrać spór, ale niszczy również podstawową zdolność trolla patentowego do pozywania. Podmiot pasożytniczy przyparty do muru, wiedząc o konsekwencjach, może się wycofać lub zmniejszyć swoje wymagania.

Early settlement

Wcześniejsze polubowne rozliczenie jest również jakimś sposobem. Z pewnością będzie tańsze niż koszty postępowania sądowego i późniejsze rozliczenia.

Patent infringement insurance

Dostępne jest ubezpieczenie, które pomaga chronić firmy przed przypadkowym naruszeniem patentów osób trzecich.

Defensive patent aggregation

Praktyka kupowania patentów lub praw patentowych od posiadaczy patentów, aby nie trafiły do ​​osoby fizycznej lub przedsiębiorstwa, które mogłyby później dochodzić swoich roszczeń. Coraz częściej agregacje skupiają się na zakupie patentów i praw patentowych na wolnym rynku lub poza jurysdykcją NPE i postępowaniami sądowymi, które mają bezpośredni wpływ na działalność członków agregacji. Następnie agregator zapewnia członkom szeroką licencję na wszystko, co posiada, w zamian za roczną stałą opłatę.

Bounties

Publiczne nagrody pieniężne zaoferowane w celu znalezienia podstawy technicznej lub prawnej lub też dostarczenia innych potrzebnych informacji, takich jak argumenty wykazujące oczywistość lub wady materiałowe we wniosku patentowym. Takie działanie może skutecznie doprowadzić do unieważnienia patentu należącego do konkretnego trolla.

Troll patentowy w historii

W 2006 r. trolle patentowe złożyły niespełna 500 pozwów na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki, zaś w 2012 r. było już ich 2900. W ramach walki z trollami patentowymi amerykańska Komisja ds. Badań patentowych (IPR) i apelacji otrzymała upoważnienie do rozpoczęcia procesu walidacji patentowej. IPR pozwolił swojej agencji wykonawczej na sprawdzenie ważności patentu, podczas gdy wcześniej takie działania przeprowadzano jedynie przed sądem.

Ówczesny prezydent USA, Barack Obama, nawiązał do ustawy America Invents Act (AIA), która miała nakreślać stosunki prawa patentowego. Jego zdaniem „wysiłki USA na rzecz reformy patentowej przeszły jedynie połowę drogi do miejsca, w które miały się udać". Polecił on także amerykańskiemu urzędowi patentowemu (USPTO) podjęcie pięciu nowych działań, które pomogą powstrzymać wzrost liczby procesów sądowych dotyczących naruszenia praw patentowych, wiążących system sądowy.

Administracja stwierdziła ponadto, że USPTO zaostrzy kontrolę roszczeń patentowych, które mogą być zbyt szeroko rozumiane. Celem miało być dążenie do ograniczenia postępowań o naruszenie praw patentowych przeciwko konsumentom i właścicielom małych firm korzystających z gotowych technologii.

chevron-down
Copy link