Właściwość sądu przy roszczeniu z rękojmi

Stosownie do art. 34 kpc powództwo o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, jak też o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd miejsca jej wykonania. W razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone dokumentem.

W przedmiotowej sprawie pozwany podniósł zarzut niewłaściwości przy pierwszej czynności procesowej zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, /art. 202 kpc/ powołując się na właściwość ogólną t.j. miejsce siedziby pozwanego art. 30 kpc.

Właściwość miejscowa ogólna, w tym z art. 30 kpc ma charakter podstawowy. Przepisy o właściwości przemiennej , jako odstępstwo od zasady należy interpretować ściśle. Zatem nie jest możliwe stosowanie tych przepisów w przypadkach wyraźnie nie wskazanych w ustawie.

Powód opierał roszczenie o wydanie rzeczy wolnej od wad na przepisach z rękojmi sprzedaży rzeczy /art. 556 i n kc/.

Roszczenie to nie mieści się w dyspozycji art. 34 kpc, nie będąc już roszczeniem o wykonanie umowy ani nie będąc roszczeniem o odszkodowanie z powodu jej niewykonania /art. 471 kc/.

Rękojmia za wady

Instytucja rękojmi za wady opiera się na naturze umowy wzajemnej, a w szczególności zasady ekwiwalentności wzajemnych świadczeń. Umożliwia przywrócenie zachwianej równowagi , a to przez usunięcie wad, wymianę , obniżenie ceny albo zlikwidowania stosunku umownego w ogóle. Ustawowa odpowiedzialność z tytułu rękojmi jest niezależna od winy. Obciąża sprzedawcę niezależnie od tego, czy wiedział lub mógł wiedzieć o tym, że sprzedana rzecz jest wadliwa.

Możliwość żądania wymiany rzeczy wadliwej na wolną od wad to w istocie roszczenie o powrotne przeniesienie własności i odebranie rzeczy wadliwej oraz przeniesienie własności i wydanie takiej samej rzeczy niewadliwej. Roszczenie to przysługuje nie z umowy, ale z ustawy /art. 561 § 1 kc/, w zasadzie po wykonaniu umowy przez sprzedającego, który świadczył już kupującemu rzecz, ale wadliwą.

Nie znajdują uzasadnienia argumenty skarżącego, iż z powołanego postanowienia Sądu Najwyższego (sygn. akt I CZ 7/83) płynął wniosek co do zastosowania art. 34 kpc odnośnie innych niż odstąpienie od umowy uprawnień z rękojmi. Sąd w uzasadnieniu tego orzeczenia zwrócił uwagę na istotę roszczenia z rękojmi jako wywodzonego z ustawy,.przysługującego kupującemu już po wygaśnięciu zobowiązania na skutek spełnienia świadczenia przez sprzedającego i jego odbioru przez kupującego.

W razie, gdy właściwość sądu do którego powód wniósł pozew nie wynika z przepisów o właściwości przemiennej ani wyłącznej, koniecznym jest przekazanie sprawy do sądu właściwego według właściwości ogólnej, co w sprawie miało miejsce.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2018 roku, sygnatura VI Gz 18/18