Zakaz orzekania przez sąd kary surowszej niż ta uzgodniona z prokuratorem

W przedmiotowej sprawie Prokurator Rejonowy skierował do Sądu Rejonowego akt oskarżenia, zarzucając w nim, popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Jednocześnie na podstawie art. 335 § 2 k.p.k. prokurator zawnioskował o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie za ten czyn wobec uzgodnionej z oskarżonym kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby oraz grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 10 zł każda, a także obowiązku informowania sądu o przebiegu okresu próby.

W uwzględnieniu powyższego wniosku, Sąd Rejonowy wyrokiem, uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek po 10 zł każda. Nałożono także na oskarżonego obowiązek probacyjny informowania sądu o przebiegu okresu próby.

Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia.

Kasacja Ministra Sprawiedliwości

Od powyższego wyroku kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 343 § 6 i § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o wydanie wobec oskarżanego wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, który zawierał uzgodnioną uprzednio z oskarżonym propozycję orzeczenia kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby i jednoczesnym wydaniu na posiedzeniu bez przeprowadzenia rozprawy, wyroku skazującego oraz orzeczenie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, co stanowiło oczywiste naruszenie warunków ugody zawartej pomiędzy stronami.

Podnosząc powyższy zarzut Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy orzekł, iż kasacja okazała się jak najbardziej zasadna.

Przepis art. 343 § 7 k.p.k. w sposób nader klarowny stanowi, że jeżeli sąd uzna, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 335 § 1 k.p.k., zwraca sprawę prokuratorowi. W razie nieuwzględnienia wniosku wskazanego w art. 335 § 2 k.p.k. sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. W niniejszej sprawie uzgodniony ze sprawcą okres próby wynosił 2 lata, a wyrok skazujący ten okres ustanawiał w wymiarze lat 3. Zatem doszło do naruszenia w stopniu rażącym wskazanych w kasacji przepisów procedury karnej.

Kodeks postępowania karnego, w wypadku wniosku wskazanego w art. 335 § 2 k.p.k., wskazuje wprost, że albo Sąd uwzględnia wniosek w całości (ewentualnie wskazując na konieczność dokonania określonych zmian), albo prowadzi postępowanie na zasadach ogólnych. Nie jest zatem możliwe samodzielne (przez sąd) zmodyfikowanie ustaleń stron postępowania przygotowawczego i wymierzanie innej niż uzgodniona reakcji karnej.

Sąd jest związany treścią wniosku

Innymi słowy, Sąd związany jest treścią takiego wniosku. Oznacza to, że potrzeba dokonania w tym zakresie jakichkolwiek zmian uzależniona jest od dokonania modyfikacji treści wniosku przez strony. Wydanie orzeczenia odbiegającego od uzgodnień poczynionych pomiędzy oskarżycielem publicznym a oskarżonym stanowi zaś rażące naruszenie przepisów prawa procesowego art. 343 § 6 i 7 k.p.k., mające istotny wpływ na treść orzeczenia.

Z akt sprawy wynika zresztą, że Sąd pierwszej instancji dostrzegł swój błąd i zainicjował przedmiotowe postępowanie kasacyjne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, co oczywiście nie stoi na przeszkodzie uwzględnienia złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. wniosku o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy, byleby tylko treść wyroku odpowiadała treści uzgodnień prokuratora z oskarżonym i oczywiście - o ile nie zajdą inne ku temu przeszkody procesowe.