Zakres wzajemnej pomocy w ramach małżeństwa

8 stycznia 2020
hello world!

Stosownie do art. 23 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej jako: KRiO) małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 27 KRiO).

Zaspakajanie usprawiedliwionych potrzeb małżonków

Wzajemna pomoc oraz współdziałanie dotyczy w zasadzie zaspakajania usprawiedliwionych potrzeb rodziny. Wynikający z art. 23 KRiO obowiązek wzajemnej pomocy małżonków obejmuje wszelkie czynności faktyczne jednego z małżonków wspierające drugiego z nich w wykonywaniu przez niego jego praw i obowiązków wynikających z małżeństwa.

Obowiązek wzajemnej pomocy małżonków ściśle łączy się z obowiązkiem współdziałania małżonków dla dobra rodziny. Obejmuje on wszystkie czynności, które są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania rodziny. Odnosi się to również do właściwego wychowania dzieci. Nie można także zapominać o powstrzymywaniu się od zachowań, które mogłyby przynieść uszczerbek interesom rodziny jako całości i poszczególnym jej członkom.

Powinności małżonków w zakresie wzajemnej pomocy sprecyzowano w art. 27 KRiO. Wynika z niego, że małżonkowie obowiązani są przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych. Obowiązek ten służy zaspokojeniu usprawiedliwionych potrzeb całej grupy rodzinnej. Przy jego spełnianiu należy zatem uwzględnić potrzeby rodzinne. Mowa zarówno o potrzebach zbiorowych rodziny, jak i indywidualnych. Do tych pierwszych można zaliczyć np. mieszkanie, opał czy energię elektryczną. Potrzeby indywidualne członków rodziny to z kolei np. wyżywienie, odzież, mieszkanie, higiena osobista, ochrona zdrowia. Obowiązki, o których mowa w art. 23 KRiO, nie są uzależnione od rodzaju istniejącego między małżonkami ustroju majątkowego.

Koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą

Powyższe wskazuje, że obowiązek wzajemnej pomocy odnosi się zasadniczo do podejmowania starań w celu zapewnienia potrzeb bytowych rodziny. Obowiązek współdziałania dla dobra rodziny to z kolei wzajemne wspieranie się małżonków w wypełnianiu obowiązków małżeńskich i rodzinnych. Natomiast za zbyt daleko idące Sąd Apelacyjny uznał wywodzenie z art. 23 i art. 27 KRiO obowiązku pokrywania przez jednego z małżonków kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą drugiego z małżonków, która nie jest prowadzona w ramach przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego. Zakres znaczeniowy dyspozycji art. 23 KRiO nie obejmuje sytuacji, w której z majątku odrębnego jednego z małżonków były przekazywane określone kwoty na rzecz majątku odrębnego drugiego z małżonków.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - I Wydział Cywilny z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. I ACa 627/17

chevron-down
Copy link