Zanieczyszczanie lasów - co za to grozi?

29 kwietnia 2020
hello world!

Od minionego poniedziałku został zniesiony tymczasowy zakaz wstępu do lasów, a Parki Narodowe znów pozostają otwarte. Można więc swobodnie odwiedzać lasy. Także te, które znajdują się w zarządzie Lasów Państwowych. W lesie nie ma też obowiązku używania maseczki lub zakrywania ust i nosa w inny sposób. Tym samym sporo osób, po czasie izolacji w domu, decyduje się na spędzenie popołudnia w lesie, często zostawiając po sobie ślad w postaci śmieci. Zanieczyszczanie lasów - jakie są jego konsekwencje? 

Zanieczyszczanie środowiska

Zgodnie z 162 § 1 ustawy Kodeks wykroczeń (dalej jako „kw”) kto w lasach zanieczyszcza glebę lub wodę albo wyrzuca do lasu kamienie, śmieci, złom, padlinę lub inne nieczystości, albo w inny sposób zaśmieca las podlega karze grzywny albo karze nagany.

Zadaniem tego przepisu jest więc ochrona leśnego środowiska przyrodniczego przed różnego typu zanieczyszczeniami. Przez zanieczyszczanie gleby lub wody w lesie należy rozumieć wszelkie zachowania, w wyniku których do gleby lub wody dostają się substancje powodujące pogorszenie ich jakości oraz zmianę właściwości. Mówimy tutaj o wyglądzie, zapachu czy – w przypadku wody – smaku. Nie można również zapominać o zmianie składu chemicznego wody lub gleby. Pomocniczo w celu interpretacji pojęcia zanieczyszczania można sięgnąć także do art. 3 pkt 49 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem, przez zanieczyszczenia należy rozumieć emisje, która mogą być szkodliwe dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska. Mogą powodować szkodę w dobrach materialnych, pogarszać walory estetyczne środowiska lub kolidować z innymi, uzasadnionymi sposobami korzystania ze środowiska.

Karane każde zachowania będące zaśmiecaniem lasu

Wyliczenie zachowań powodujących zaśmiecenie lasu w art. 162 § 1 kw ma jedynie charakter przykładowy. Tym samym do realizacji znamion wykroczenia będzie prowadzić nie tylko zanieczyszczanie gleby lub wody czy wyrzucanie do lasu kamieni, śmieci, złomu, padliny lub innych nieczystości. Jak wprost stanowi przepis. Będą to także wszelkie inne zachowania, które mogą zostać uznane za zaśmiecanie lasu. Należy więc pamiętać, że wyrzucanie śmieci w lesie to nie tylko zachowanie źle świadczące o danej osobie. Jest to też wykroczenie. Jego konsekwencjami są kara grzywny (od 20 zł do 5.000 zł) albo kara nagany. W przypadku natomiast zakopywania odpadów  w lesie – nawet kara aresztu od 5 dni do 30 dni.

Zanieczyszczanie lasów - Składowanie odpadów w lesie

Jeżeli czyn sprawcy polega na zakopywaniu, zatapianiu, odprowadzaniu do gruntu w lasach lub w inny sposób składowaniu w lesie odpadów, sprawca podlega karze aresztu albo grzywny (art. 162 § 2 kw). Ustawowa definicja odpadów, która może być pomocniczo stosowana przy interpretacji tego przepisu, zawarta jest w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Zgodnie z tym przepisem przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Możliwe orzeczenie nawiązki

Wobec sprawcy wykroczenia z art. 162 § 1 kw ustawodawca przewiduje także możliwość orzeczenia nawiązki. Z kolei wobec sprawcy czynu określonego w § 2 – orzeczenie nawiązki jest obligatoryjne. Maksymalna wysokość nawiązki w obu przypadkach nie może przekroczyć równowartości kosztów rekultywacji gleby, oczyszczenia wody, wydobycia, wykopania, usunięcia z lasu, a także zniszczenia lub neutralizacji odpadów. 

Zanieczyszczanie lasów - nie tylko kodeks wykroczeń

Istnieje możliwość zbiegu wykroczenia z art. 162 § 1 lub 2 kw z art. 10 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w którym uregulowano wykroczenie polegające m.in. na niewykonywaniu przez właściciela nieruchomości obowiązku pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Należy przyjąć, że właściciel nieruchomości, który nie wyposaża jej w urządzenie do składowania odpadów lub nie usuwa w sposób zgodny z prawem takich odpadów i wywozi je do lasu, dopuszcza się dwóch wykroczeń. Co w takim razie w przypadku jednoczesnego ukarania za oba wykroczenia? Sąd wymierzy wówczas łącznie karę w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę.

Co więcej, w tych wszystkich przypadkach, w których zachowanie sprawcy wykroczenia spowoduje określone szkody w świecie roślinnym lub zwierzęcym lasu albo wywoła realne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, albo spowoduje rozstrój zdrowia człowieka, dojdzie do zbiegu przepisów z odpowiednim przepisem Kodeksu karnego (np. z art. 160 Kodeksu karnego – Narażenie człowieka na niebezpieczeństwo lub art. 182 Kodeksu karnego – zanieczyszczenie środowiska w znacznych rozmiarach). Za co grozi nawet kara pozbawienia wolności.

Zanieczyszczanie lasów - mycie pojazdu

Do zbiegu przepisów Kodeksu wykroczeń dotyczących zanieczyszczania lasu z art. 478 pkt 6 ustawy Prawo wodne będzie prowadzić zachowanie sprawcy polegające na myciu pojazdu w leśnych wodach powierzchniowych oraz nad brzegami tych wód lub pobieraniu z takich wód wody bezpośrednio do opryskiwaczy rolniczych oraz ich mycie w takich wodach. Zachowania te naruszają zakazy związane z wprowadzaniem ścieków do wód i ziemi określone w ustawie. Można o tym przeczytać w art. 77 ust. 1 ustawy Prawo wodne.

Co więcej, należy również uznać, że porzucenie w lesie wraku samochodu powinno być uznane za składowanie odpadu w lesie określone w art. 162 § 2 kw. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, pojazd wycofany z eksploatacji stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. W takim przypadku jednak sprawca dopuszcza się dwóch czynów. Jeden polega na zaniechaniu wykonania określonego obowiązku dotyczącego utylizacji wraków samochodów. Drugi z kolei dotyczy naruszenia zakazu zaśmiecania lasu wyrażonego w art. 162 kw.

chevron-down
Copy link